797-ə hissə-Fatiri surə-36-38 şərifə ayəon

797-ə hissə

وَالَّذِينَ كَفَرُوا لَهُمْ نَارُ جَهَنَّمَ لَا يُقْضَى عَلَيْهِمْ فَيَمُوتُوا وَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُم مِّنْ عَذَابِهَا كَذَلِكَ نَجْزِي كُلَّ كَفُورٍ(36) 

Və kofir bıə kəson boəvon cəhəndımi otəş(heste) və nə çəvon marde hukm bəbe ki, bımardon bışon və nə cəhəndımi otəşiku boəvon təxfif(sıvıkəti) bəbe. əmə jıləvoni bə har kofiri cəzo doydəmon.

وَهُمْ يَصْطَرِخُونَ فِيهَا رَبَّنَا أَخْرِجْنَا نَعْمَلْ صَالِحاً غَيْرَ الَّذِي كُنَّا نَعْمَلُ أَوَلَمْ نُعَمِّرْكُم مَّا يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَن تَذَكَّرَ وَجَاءكُمُ النَّذِيرُ فَذُوقُوا فَمَا لِلظَّالِمِينَ مِن نَّصِيرٍ(37) 

Və(həmonə) kofiron cəhəndımədə nolə-şivən bəkardeyn(və bəvoteyn): Xıdolim ha! əməni çiyo xarickə ta salehə əməl əncom bıdəmon, ğərəz çəmə əncom doə əməlon. (çəvon cəvobədə votey bəbe)bəqəm əyo bəşmə əxtə umrımon nıdoe ki, həmonə(umri mığdorədə) hakəs nəsyəti əhl bıbu, pandi ğəbulko? və aya bəşmə səmt qıləy tarsədə nıome? çən,(cəhəndımi təmi) bıçaştənən ki, bo sıtəmkoron hiç qıləy imdodrəs ni.

إِنَّ اللَّهَ عَالِمُ غَيْبِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (38)

Həyğətən, Xıdovənd osmonon iyən zəmini ğeybi zıneydə və beşək əv çı sinəon sırronku aqahe.

Vəynə bərnomədə Xıdovəndi bə mumin iyən çokə ko soybon bıə dıjdə mıkofatonku bəhs be. ın ayəon çı kofir iyən munkiron saxtə cəzoonku bəhs kardedə. dini mədəniyyətədə kofiriku murad və məğsəd ə kəse ki, həxı zıneydə, əmmo əy inkor kardedə və ya həxı zıney zəminə boəy hozzı bıə, əmmo bo əy zınero çəy dumo şıəni. de qıləy co iborəti, kufri məfhum həxı puşneye ki, bəştə maddi məğsədon, şəhvani iyən nəfsani tələbon rəsey dəlili xoto, de həxı inodkorəti kardedən və ya həxı jiyədə lınqi haştedən.

Təbiiye ikəs ki, bəştə şəxsi və ya qıləy qrupi mənfəəton xoto, həxı inkor kardedən, bəştə iyən bə camiyə zılmışon kardə və əvon bə Xıdovəndi tərəfiku bıə əzobon dıço bəbeyn. zira, çəmə Xalıği əməş ofəyəni ki, çəmə dıli çokoş piyedə ki, jəqo həm əməlkəmon. bəlkəm, əməş ofəyə ta əmə çəy təyin kardə royədə hərəkətkəmon. beşək çın royku xaric bıey, bə insoni suğut iyən həlokəti boyis bəbe.

De həxı inkor kardəkəson huccəti təmom kardero, bın ayəonədə hamyedə: əvon qımon nıkəyn dınyoədə çiçışon karde, həni əvon cəzo nibəvindeyn. zira, Xıdovəndi dınyoş çı əməli vırə ğərolış doə və iyo çı insoni dast oje ki, deştə ixtiyori çok ya bevəcə koon əncom bıdo. əmmo, hiç qıləy əməl be əksul-əməl və reaksiyə mandedəni. həlbəttə, dınyoədə çı insoni kardə yavə koon cəzo ibaxş çəy yəxə qəteydə. əmmo, əsl cəzo ğıyoməti ruji bəbe ki, həni bənə dınyo zəmoni iyən məkoni cəhəto məhdudiyyətonış mevcud ni və hakəs bəştə kardə çok iyən yavə koon mizon iyən mığdori və bəçəy təsiron əsos, ıştə cəzo ya səvobon ğəbul bəkarde.

Bənə Çingizxan, Hitler iyən Səddami bıə cinoyətkoron ki, ıştə zəmonədə bə çandə həzo ya bəlkəm bə çandə milyon insonon mardey boyis bıən, ehanə əvon dınyoədə dastqir iyən qətey bıbon və mıhokimə bıbon, əvoni ikərəsə vey edom kardey nibəbe. əmmo Xıdovənd hamyedə: ğıyoməti ruji həni mardey mevcud nibəbe və hakəs bəştə curm iyən cinoyəti mığdori əsos cəzo bəvinde, harçənd ım çandə həzo sor dıroz həm dəkəşo.

İlahi cəzo melak iyən meyar, çı Xıdovəndi elm iyən ədoləte. əve bə yavə ko soybon cəzo doey, nəinki, çı əndozə və mığdorisə ziyod bəbe və nə bəkam. əvon ıştə kardə cinoyəton əndozədə cəzo bəvindeyn. ısət qıləy cinoyətkorə fərd çanədə cəzo bəvinde, əy ilahi elm mıəyyən bəkarde. zira, əv bə dınyo iyən insoni qırd koon aqahe. həm bə insonon zohiri və həmən bəçəvon botıni.

Ayəon dəvomədə bə mucrim iyən cinoyətkoron tələbi işorə kardedə ki, dılışon heste bə dınyo oqardon ta ıştə kardə koon əvəzi beşon. ısət çı ə koon ki, zıneydəbin bevəce, əmmo əncomışon doə və çı ə koon ki, qımon kardedəbin ki, çoke, əmmo ısət dərəsən ki, ne səhfışon kardə. əmmo Xıdovəndi iyən cəhəndımi məmuron cəvob iqlə çiye.aya şımə dınyoədə bıə umri mıddət, bo həxı de botıli zıney iyən bəçəy əsos əməl kardey kifoyət nıkardeşe? Aya çəmə vığandə kəson iyən ilahi ovliyaon dınyoədə bəşmə təzəkkur iyən çəşnavi nıdoşone ki, şımə vıjniyə ro, oxoyədə bə cəhəndımi tərəf bome bebəşe? çən, ısət çı təzmin heste ki, ehanə şımə sənibəton bə dınyo oqordıney bıbon, ijən ıştə dəvardə koon tikror nibəkardiyon?

Çın ayəonku umutedəmon:

1-kufr, inev bə neməton noşukrətiye. çoko ki, bə neməton noşukrəti iyən kufr kardey insoni bə kufri tərəf bəbarde.

2-aləmi qırd cinoyətkor və xuliqanon, i ruj nolə bəkan iyən ocin bəbeyn. əmmo bə zəmon çəvon ocizəti iyən peşmonəti boəvon hiç qıləy foydəş nibəbe.

3-bə qınokoron huccət təmom bıey bəpeştə, bəbe bəçəvon cəzo sıvık kardey iyən bırniyero bıə tələbi dığğət nıkəy. bəlkəm, əvon bə ilahi ədoləti əsos cəzo bıvindon.

4-insoni umr bo eyş-işrəti iyən ğəfləti xoto ni, bəlkəm bo dığğət, pand iyən ozavziyeroye və ım jıqo nıbu, insoni umr çanədə ziyod həm bıbu, çəy ğəflət iyən cəzoon vey bəbe.

5-çı umr iyən çəy nemətonku dırıst bəhrə nıbardey, bəştə zılm kardeye. çoko ki, bə ilahi peyğombər iyən ovliyaon xəbərdorəti dığğət nıkardey, bəştə iyən bəvon sıtəm kardeye.

6-dini mədəniyyətədə zılmi nımunə, bə cokəson zılm kardeysə bənav, bəştə zılm iyən ıştə zərfiyyət və istedadon məhf kardeye. zira çəmə çiç heste, çı Xıdo əmonəte, nəinki, çəmə ıştən mılk. əmə ıştə tan və bədəmi soyb nimon ki, ta çoko dılımon bıpyo, jəqo həm çəyku bəhrə bobəmon.