807-ə hissə-Yasini surə-36-44 şərifə ayəon

807-ə hissə

سُبْحَانَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْوَاجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنبِتُ الْأَرْضُ وَمِنْ أَنفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا يَعْلَمُونَ (36) 

Pok(mığəddəse)ə Xıdo ki, qırd zovconış(qitonış) ofəyə, çı zəmini perosnə çiyon və milləti ıştəku və çəvon nızınə çiyon.

Navnə proqramədə ğeyd kardemone ki, Kərimə-Ğıron bə təbyətədə bıə tohidi kali nışonəon işorə kardedə. ın ayə dəvomədə bə xılğəti sistemi hakim bıə muhimmə usulonku qıləyni yəni bə zovciyyət və qit qıniye ğanuni işorə kardedə və hamyedə: rəsəyon, heyvonon iyən insononədə bıə zovciyyət Xıdovəndi ğərolış doə və şımə həm ımi zıneydon. əmmo co qılə çiyonədə həm zovciyyəti ğanun mevcude, əmmo şımə əy zıneydəniyon. Xıdo ki, xılğətədə jıqo qıləy ğudrətış heste və çı mevcud bıə çiyon nəsli dəvom doey iyən ziyod bıey de zovciyyət vositə təmin kardedə, çı harcurnə ayb iyən noxsaniku pok və mınəzzəhe və çəy xılğəti koyədə bə qıləy şərik iyən həmko ehtiyociş ni.

Çın ayəku umutedəmon:

1-zovciyyət iyən jenı-şuyəti xəlğəkə Xıdo, aləmədə ıştən çı harcurnə qit iyən şərikiku bə diyəroe. əv misliş nıbə vahidə Xıdoe.

2-inson cismi iyən instinkti koonədə çı coqlə mevcudaton cərqədəy və bın cəhəto çəvonsə bəpe ni.

3-insoni elm məhdude və hestemoni aləmi həyğətonku hələ veyə çiyon boəy kəşf bıəni.

وَآيَةٌ لَّهُمْ اللَّيْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَإِذَا هُم مُّظْلِمُونَ (37) 

Boəvon (coqləyni)nışonə şəve ki, əmə rujımon(bənə pusti) çəyku co kardemone. çən, bə toykiyəti ğərğ bedən.

وَالشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا ذَلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ (38) 

Və həşi bəştə təyin bıə vırə(tərəf) hərəkət kardedə. ım məğlub nıbə, əzınə Xıdo təğdire.

وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتَّى عَادَ كَالْعُرْجُونِ الْقَدِيمِ (39) 

Və bo ovşumi həm mənzilon mıəyyən kardemone ta bənə xımo kanə(hışkə) xıçə bıbu(Hiloli şikilədə bıbu).

لَا الشَّمْسُ يَنبَغِي لَهَا أَن تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّيْلُ سَابِقُ النَّهَارِ وَكُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ (40)‏

Nə həşi bə ovşumi kardey bəzıne bırəso və nə ovşum çəyku dəvarde bəzıne.har qıləyni ıştə mıəyyənə vırədə(dayirədə) sınov hardedən.

In ayəon bə osmoni dıqlə kurə yəni bə həşi iyən ovşumi de nəzmi bıə hərəkəti işorə kardedə ki, Xıdovəndi əvonış qıləy mıəyyənə mədar iyən orbitədə ğərolış doə və çəvon həcm və surətış həm de qıləy mıəyyənə mığdori təyinış kardə. bəşər bəşəv-bəruj deştə çəşon ovşum iyən həşi osmonədə mışohidə kardedə. odəmi dığğəti cəlbəkə nuktə ıme ki, çı həşi iyən ovşumi hərəkət qıləy mıəyyən iyən hisob bıə orbitədə jıqo tənzim bıə ki, əvon hiçvaxti bə iyande pekkuyedənin və təsoduf kardedənin və təbyəti soxtemonədə hiç qıləy ziyon bə əməl omeydəni.

Çəmə zəmini kurə təbyət toyki iyən zılməte. zira ıştəku hiç qıləy nur və çoş ni. çəy çı həşi mığobilədə ğərol qətə hissə, de həşi şuaon vositə ruşin bedə. həyğətədə, de həşi pemey, çı zəmini i hissə ruşin bedə və əyo ruj bino bedə. əmmo de zəmini ıştə qırdo qardey, qədə-qədə həşi ğurub kardedə eşedə və zəmin ijən sənibəton bə toykiyəti ğərğ bedə. jıqo bızın həşi şua qıləy sipiyə oləte ki, har ruj əy bəzəmini tan kardedə və həşi nıştə iyən ğurub kardeyədə əy çəy taniku bekardedə.

Həlbəttə, bəşəvnəy həm Xıdovənd mıtləğə toykiyətiş bo zəmini əhli ğərolış doəni. əve de ovşumi bənə ovəynə çı həşi vədə ğərol doey, çəy nuri şua de ovşumi vositə bə zəmin munəkis kardedə. ovşum bənə qıləy hıteyədə oko doey bıə şəvi ço deştə kamə ruşnə bə zəmini sakinon ibaxşi ki, bə zılmət ğərğ bıən, qıləy asayiş iyən oroməti baxş kardedə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-bə təbyəti hakim bıə soxtemon, həşi, ovşum iyən zəmini hərəkət, ruj iyən şəvi bə əməl omey və həmçinin təbyəti co təzahuron çı əzın iyən ğadirə Xıdo nışonəonkuye.

2-həşi, ovşum iyən zəmini ıştə orbitədə bıə hərəkət iyən surət, bəqıləy dəğiğə mıhosibə iyən mığdori əsose. beşək ım təsodufi ni iyən bə qıləy bərnomə əsose.

3-Ovşumi çı hiloli forməku de tobə Bədri holi omey, bə hikməti soyb bıə Xıdovəndi tədbiri əsose. bə Kərimə-Ğıroni co ayəon əsos çı ovşumi bə mıxtəlifə formə dəşey, bo insonon ıştə ruj, manq iyən sori zıneyro qıləy təbiiyə təğvim bə hisob omeydə.

وَآيَةٌ لَّهُمْ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّيَّتَهُمْ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ (41)

Və boəvon(coqləyni) nışonə əve ki, əmə çəvon fərzəndon bə de bo pur bıə kəştiyon suvar kardemone.

وَخَلَقْنَا لَهُم مِّن مِّثْلِهِ مَا يَرْكَبُونَ (42) 

Və boəvon(bənə asb və şaturi) co mərkəbon(həm) ofəyəmone.

وَإِن نَّشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلَا صَرِيخَ لَهُمْ وَلَا هُمْ يُنقَذُونَ (43) 

Və ehanə bıpyimone əvoni ğərğ bəkardemon. joqo ki, boəvon nə qıləy xiloskor bəbe və nə əvon(dıyoku) xilos kardey bəbeyn.

إِلَّا رَحْمَةً مِّنَّا وَمَتَاعاً إِلَى حِينٍ (44) 

İlla ki, əvon ijən bəçəmə rəhməti şomil bıbon ta de tobə qıləy co mıddəti(jimoniku) bəhrə bobon.

In ayəon bənə okeyan iyən dıyoon bıə təbyəti dıjdə təzahuron işorə kardedə və hamyedə: şımə boon jıqo-jəqo bardə qədə iyən dıjdə kəştiyon, ilahi ğudrəti nışonəonku bə hisob omeydə. çıro ki, Xıdovəndi ovış jıqo ofəyəşe ki, qırd ım dıjdə həcmış bıə kəşti bo iyən sərnişinon ğərğ nıkardə holədə de rohətə formə bəy suvar bedən və bə diyəro iyən nezə roon tərəf hərəkət kardedən. həlbəttə, Xıdovəndi ofəyə bənə şatur iyən co ço lınqə heyvononku iborət co nəğliyyat vositəon həm mevcude,əmmo ımrujnə ozavziyə iyən inkişof kardə dınyoədə de qırd avtomobil, ıştənəpər iyən ğataron vucudi, ijən həmmysə veyə həcm de kəştiyon vositə vırə bə vırə bedə. ımruj ehanə çı milləti ehtiyocış bıə məhsulon iyən xorəkon şıkırnə kəştiyon və ya okeyanonədə nat şıkırnə tanker və kəştiyon bəştə hərəkəton dəvom nıdon, çı bəşəri jimon de ziyodə işkil iyən problemon dimbədim bəbe.

Isət əgər Xıdovənd çı oviku ım xısusiyyəton bıstəno, qırd kəştiyon deştə bo iyən mısofiron bə ico dıyo iyən okeyanonədə ebəşen və ğərəz Xıdo hiçki çəvon coni peroxney əzıni.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-dıyo iyən zəmini nəğliyyat vositəon, çı bəşəri təbiiyi iyən sıftənə ehtiyoconkuye ki, Xıdovəndi deştə lutf iyən tədbiri bo bəşəri çəyku çok-çoki oko doeyro bıə lozım bıə zəminəonış hozzı kardəşe.

2-qırd neməton ilahi lutf bızınəmon, nəinki, Xıdo bəmə bıə ğarz iyən tələb. de çəmə ixtiyorədə bıə meməton məğrur məbəmon. boçi ki,mumkine bə ilahi ğəhr iyən ğəzəbi dıço bıbəmon.