815-ə hissə-Saffati surə-1-6 şərifə ayəon

815-ə hissə

De Yasini mıborəkə surə bə oxo rəsey, əmə bın bərnomədə Saffati mıborəkə surə bino karde dəmon. ın surə Məkkədə nozil bıə və çı Kərimə-Ğıroni sivi haftminə surəy. bın surədə həm bənə co Məkki surəon bə etığodi məbhəson və məsələon ziyod təkid bıə, nəinki, bə dini hukm iyən fərmonon. həmçinin bın surədə bə de şırk iyən kufri mıborizə bardə navkonə pəyğombəron sərquzəşton məxsusən bıtarıştə İbreym(ə)-i macəra işorə bıə. bın surədə de cın iyən məlayikon əloğədor nodırıstə bovəon həmçinin mızəmmət bıə.

Sıftədə bə Saffati mıborəkə surə iminə ayəku de tobə pencminə ayə quş doydəmon:

بسم الله الرحمن الرحيم

وَالصَّافَّاتِ صَفّاً (1) 

Ğəssəm bıbu bə mınəzzəm və ğoymə səf bastəkəson.

فَالزَّاجِرَاتِ زَجْراً (2) 

Və ğəssəm bıbu bə(insoni qınoku) oqətəkəson ki, de şiddəti oqəteydən.

فَالتَّالِيَاتِ ذِكْراً (3) 

Və ğəssəm bıbu bə(ilahi ayəon) zikri tilovət kardə kəson ki,

إِنَّ إِلَهَكُمْ لَوَاحِدٌ (4) 

Beşək şımə mə`bud iqləy.

رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَرَبُّ الْمَشَارِقِ (5) 

Osmonon iyən zəmini iyən çəvon miyono bıə çiyon pərvərdıqor iyən çı məşrığon pərvərdıqor.

In surə de çandə qılə ğəssəmi bino bedə ta çı insoni dığğəti bəştə cəlbko. ruşine ki, Xıdovəndi bə ğəssəm hardey ehtiyociş ni və imoni əhl çəy sıxani be ğəssəm həm ğəbul kardedə. əmmo ilahi ğəssəm çı ğəssəm hardə bıə mevzu əzəmət iyən əhəmiiyəti və bəy dığğət kardey nışonəy.

Xıdovənde-Aləm bın ayədə bə məlayikonku idastə ğəssəm hardedə ki, çəvon ilahi osmoniyə vəhyi bə peyğombəron rosneyədə rolışon heste və bə ilahi vəhyi çı insonon iyən şəytonon harcurnə mıdoxilə iyən nufuzi vəy qəteydə ta pəyğombəron  vəhyi səhih iyən komilə formədə ğəbulkon iyən əy bə milləti bırosnon.

Çın qrup firiştəon iminə xısusiyyət mınəzzəmə səffədə hərəkəte. joqo ki, Xıdovəndi bəçəy əzəməi ğəssəmış hardə. təbiiye əmə insonon təcrubi formədə mələkon zıneydənimon ta çəvon nəzmi dərkkəmon. əmmo səfi təşkil doey, fovğəladə iyən barzə səviyyədə hozzı bıey bəyon kardedə. çoko ki, hərbi ğıvvon səf və cərqəon çı ləşkəri de nəzmi hərəkət kardey iyən bə komandiri əmron əməl kardey amile.

Firiştəon mınəzzəmə səfonədə bo ilahi əmron bə vırə ronero hozzon, roysə bıə har qıləy maneə peqəteydən və ilahi fərmoni icro kardedən. çın ğəssəmon bəpeştə Kərimə-Ğıron hamyedə: osmonon iyən zəmini iyən qırd mevcudaton pərvərdıqor, vahidə Xıdoye və çəy aləmədə hiç qıləy şərikiş ni. nə firştə və cınon vənə co osmoni iyən zəmini məxloğaton çın aləmi xılğət iyən perosney koyədə hiç qıləy rolışon ni. əv nəinki, fəğət Xalığe, bəlkəm məxloğati qırd koon tədbiri vindedə və bəy hakim bıə nizom deçəy dasti idorə bedə.

Bın ayonədə işorə bıə coqlə nuktə ıme ki, zəminədə çandə qılə məşrığon mevcude və həşi haruj mıxtəlifə zəmon iyən məkonədə və navnə rujiku qıləy mıəyyənə fosilədə pemedə. ın harujnə əvəzon, mınəzzəm iyən bə qıləy komil iyən dəğiğə mıhosibəon əsose. qırd ın əvəzon de Xıdovəndi tədbiri bə əməl omeydə və əv bo zəmin iyən osmoni qıləy mıəyyənə mədar iyən orbitış təyin kardə və əvon har qıləyni de qıləy məxsusə surəti ıştə orbitədə hərəkət kardedə ki, çın mınəzzəmə hərəkəti nəticə, zəmini mıxtəlifə noxtəonədə çandə qılə məğrıb iyən məşrığon mevcud bıeye.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-koonədə nəzm dini təkid kardə erjonkuye ki, koonədə surət, ğudrət iyən vəhdəti amile.

2- hejo hədəfi royədə maneəon mevcude ki, bəpe boəvoni bərtərəf kardero cəhdon bıbu iyən bəpe hədəfiku dast kəşey nıbu.

3-Xıdovəndi həm dınyoş ofəyə və həmən hestemoni aləmi koon tədbiri vindedə.

4-qırd hestemoni aləm de iqlə vahidə Xıdo ğudrəti dasti idorə bedə. osmon iyən zəmini, həmçinin dınyo co məxloğaton miyono həmahənqəti, bo Xıdo vahidətiro vey çokə nışonəy.

إِنَّا زَيَّنَّا السَّمَاء الدُّنْيَا بِزِينَةٍ الْكَوَاكِبِ (6)

Əmə dınyo osmonımon de astovon reçin dərostımone.

Vəynə ayədə bə Xıdovəndi osmonon iyən zəminədə vahidəti təkidi bəpeştə, ın ayə hamyedə: əmə bəşımə həmməysə nez bıə və şımə sape bıə osmonımon de astovon zinətin kardemone və dərostomone. həyğət ıme ki, cəmyətış ziyod bıə iyən zikhazikinə şəhronədə bıə jimon, boyis bıə ki, ımrujnə bəşər boştə jimon kardə şəhron xiyobonon vıə kuçon, kə-mənzilon, mağazon və co vırəon ruşin iyən çıl-çıroğin kardey xoto, mumkine bəşəvnəy ım astovon nıvindon. əmmo toykiyə şəvonədə osmon biyabon iyən diyonədə veyə vindəninə cilvə pəydu kardedə və ımoni vində inson təəccıb kardedə və ın mənzərə mışohidə kardey bəçəy çoçinəti boyis bedə. Həm ğəşənqe və həmən əzəmətin.

Xıdovənde-Aləm quya bın ayədə astovonış bə idə mərosimonədə istifodə kardə bıə veyə ruşnə doə çıl-çıroğ iyən çoon təşbihış kardə. ə astovon ki, çəvon veyni diyəroə fosilə və məsofəonədə jıqo bızın bə odəmi çəş jedən iyən okuşedən, pemedən və çəvon kali qıləyni həm sabit və dayimiyə nurışon heste.

Çın ayəku umutedəmon:

1-bə reçinəti iyən ziynəti meyl pəydu kardey, çı bəşəri fitri meylunkuye. liza çı təbiyi mənzəron reçinəti iyən ziynətiku bəhrə bardey, Kərimə-Ğıroni təsdığ kardə vıronkuye.

2-osmon iyən astovəon reçinəti, dınyo ofəyə Xıdovəndi əzəmət iyən ğudrəti nışonəonkuye.

3-bə osmon iyən astovəon dığğət kardey, əvoni zıney və çəvon həxədə ziyodə  mıtoliyə kardey, hejo alimon iyən dini islomi mıtəfəkkiron təkid kardəelmon  şaxəonkuye.