853-ə hissə-Zuməri surə-9-10 şərifə ayəon

853-ə hissə

أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آنَاء اللَّيْلِ سَاجِداً وَقَائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَيَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ (9) 

Aya(jıqo şəxs  veyçoke ya) əkəs ki, şəvi dırozi səjdə iyən ğıyomi holədə de itoəti məşğule(və) axırətiku tarsedə və bəştə pərvərdıqori rəhməti umuş heste. vuji: aya zınəkəson və nızınə kəson i iyən yeksanin? fəğət ağıl soybon mutəzzəkir bedən(pand qətedən).

Navnə proqramədə Kərimə-Ğıron çı qıləy insoni həxədə sıxan votedəbe ki, fəğət ıştə saxti iyən məşəğğətə rujonədə Xıdo bəştə yod dənoydən və jıqo vəzyət nıbeyədə Xıdo ıştə viro bekardedən və ya bəy kufr kardedən. ın ayə ımi mığoyisə kardə holədə hamyedə: aya jıqo qıləy fərd de har holədə-ısət çı saxti və məşəğğəti zəmonədə bıbu ya rifohi holədə bıbu, bəştə yod vardedə, i iyən yeksane? həmonə kəson ki, şəvi nimədə çı haniku pemedə və de nımoj iyən ibodəti məşğul bedən ta ilahi rəhməti boştə cəlbkon və cəhəndımi əzobiku əmonədə mandedən.

Xıdo ovliyaon xısusiyyətonku qıləyni, şəvi nimədə ğıyom kardey, bo nımoj votey, dıvo handey iyən Ğıroni tilovət kardey xotoye. kali adi insonon ıştə vocibə nımojon de kərohət iyən ikrohi bə vırə rosneydən və de saxtəti rujə qəteydən. qıləy holədə ki, bə bəzi fərdon əks ki, həyği muminon ki, bə Xıdo iyən ğıyoməti ruji ğoymə imonşon heste, nəyinki, nımoj, rujə iyən co vocibaton de qıləy eşğ iyən həyəconi bə vırə rosneydən, bəlkəm əvon şəvi nimədə bəsə səpoysə əyştedən, mustəhəbbə nımojon həm handedən və Xıdo dərqoyədə de razo-niyoz iyən ibodəti məşğul bedən.

Təbiiye ki, ın dastə fərdon həm bə Xıdo rəhməti umudəvon və həmən çəy əzobiku tarsışon heste. əvon çı xof iyən umu miyono jimon kardedən və həmonə holət boyis bedə ki, əvon nə çı ilahi rəhmətiku məyus bıbon və nə ilahi bın oxoş nıbə rəhməti dılədə bə məğrurəti dıço bedən.

Ayə dəvomədə bə peyğombəre-əkrəm(s)-i xitob kardə holədə hamyedə: bə milləti elonkə ki, əzın iyən alimə insonon de nodon və nızınə fərdon i iyən yeksan nin. fəğət solimə ağli soyb bıə insonon çın dıqlə miyono tafut iyən farğon zıneydən. jıqo fərdon pand və nəsyəton ğəbul kardedən və çı hərəbaxtəti roy vıjniyedən.

Çın ayəku omutedəmon:

1-Kərimə-Ğıroni fərhənqədə şəv fəğət bo hıtey iyən orom bıey xoto ni, bəlkəm bo de Xıdovəndi razo-niyoz iyən mınocot kardero qıləy mınosibə fırsəte.

2-Həyğiyə alimon de Xıdovəndi razo-niyoz kardə kəson və Xıdo zikr iyən ibodəti əhlin.

 3-ilahi əzobiku tarsey iyən bə Xıdo rəhməti umudəvo bıey barədə, bəpe bə etıdoli həddi rioyət kardey bıbu. çoko ki, Xıdo ovliyaon həm axırətiku tarsedən və həmən bə ilahi fəzl iyən rəhməti umudəvon.

قُلْ يَا عِبَادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُم بِغَيْرِ حِسَابٍ (10)

Vuji: Ha çımı imon vardə bandəon ha! ıştə pərvərdıqoriku bıtarsənən. bo bın dınyoədə çoki kardə kəson çokiye və Xıdo zəmin hevuje(boştə imoni oqətero hicrətkənən). həyğətən, səbrəkəyon mıkofot behisob iyən komilə surətədə doey bəbe.

Vəynə ayəon bə məğrur iyən noşukrə insonon de tovbəkor iyən mutiyə insonon miyono, həmçinin alimə fərdon de cohil iyən nodonə fərdon miyono mığoyisə işorəş karde. əmmo, ın ayə çın bəhsi dəvomədə bə Xıdo həyğiyə bandəon işorə kardedə. sıftədə, bə çın xısləton həmməysə yolə qıləyni yəni bə təğva məsələ işorə kardedə və hamyedə: imoni əhli nışonə Xıdovəndiku tarsey və çəyku pərhiz kardeye. qıləy holət ki, boyis bedə inson Xıdoku həyo kardedə və çı qıno iyən çandə nev noloyığə koon mığobilədə ıştəni oqəteydə.

Əmmo, təğva coyli kifoyət kardedəni. ehson iyən çokəti kardey həm lozıme. təğva bənə qıləy tormoziye ki, insoni bə xətər iyən fırsiye də suğutiku hifz kardedə, oqəteydə və bənə qıləy zumandə motorsikletiye ki, insoni bənav bardedə.

Iştə sıxan iyən rəftorədə çokəti kardey, çı bə Xıdo imon vardey şərte. liza, ikəs ki, imoni iddioədəy, əmmo çəy sıxan iyən rətorədə çokəti nibu, çəy ım iddio ğeyri-real və ğeyri-həyğiye. jıqo fərdi iddio Xıdovəndi dərqoyədə ğəbul bıənin ni və əvon boştə koon xoto, axırəti ruji qıləy mıkofot ğəbul nibəkardeyn.

Ayə dəvomədə bə imoni əhli bo hicrət kardero hozzıəti işorə kardedə və hamyedə: har qıləy zəmon iyən har qıləy şəhr və diyorədə ki, boşmə imoni oqəteyro şiddətinə muşkilot iyən problemon icod bıbu, bə co noxtəon hicrətkənən. nəyinki, şımə bəştə vətən iyən diyori dıl dəvastey boyis bəbe bəşmə dini qıləy zərəl bırəso. çoko ki, peyğombər(s)-i əshobon deməkə ki, de qırd saxti iyən kaxtiyon dimbədim omin, çı Məkkəku bə Mədinə hicrətışon karde ta çı mışrikon sultəku xaric bıbon və bə Xıdo dini koməkkon.

Beşək, ıştə vətən iyən jimon kardə vırəku bə coqlə vırə hicrət kardey, de ziyodə muşkilot iyən problemon dimbədim omey bə icoye. liza, ayə dəvomədə hamyedə: bo Xıdo xoto bə qırd ım muşkilaton tov vardə iyən səbr kardə kəson bızınon ki, Xıdovənde-Aləm həm bəştə lutf iyən kərəmi əsos çəvon mıkofoti komilə surətədə əto bəkarde. nəyinki, bəçəvon əməlon mıhosibə iyən mığoysiə əsos.

Çın ayəku omutedəmon:

1-imon, təğva iyən ehson çı iyande şərtonkun və çımon har qıləku iqləyni nıbə holədə inson bə səodət və baxtəvərəti rəsey nibəzıne.

2-ehanə imoni oqətey şərt, hicrət iyən ıştə jimoni vırəku beşey həm bıbu, bəpe bo Xıdo xoto hicrətkəmon iyən qırd saxti iyən muşkilaton ğəbulkəmon ta ilahi lutf bəmə şomil bıbu.

3-ilahi mıkofot çəmə zəhmət və cəhdon mığobilədəy. çoko bəvoteyn vəhışti bə zəhməti doydən, nəyin ki, bə bəhonəon. sabitğədəməti iyən səyon bə insoni ruşd iyən ozavziye boyis bəbe və əy bə ali dərəcəon bərosne.