859-ə hissə-Zuməri surə-33-37 şərifə ayəon

859-ə hissə

وَالَّذِي جَاء بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ أُوْلَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ (33)

Və rostə sıxan vardə iyən bəy bovə(təsdığ) kardə kəs, əvon mıttəği(pərhizkorin).

لَهُم مَّا يَشَاءُونَ عِندَ رَبِّهِمْ ذَلِكَ جَزَاء الْمُحْسِنِينَ (34) 

Boəvon harçi bıpyişone, çəvon pərvərdıqori palu hozzıe. ıme çı pərhizkoron mıkofot.

Ğıyoməti ruji millət bə dıqlə dastə təğsım bəbeyn: muvəhhid və mışrikon. vəynə bərnomədə oxonə ayədə bə mışrikon tale və sərnıvışti işorə kardedə ki, çəvon inodkorəti iyən bə həxı ələyh beşey, əvoni bə cəhəndımi səmt bəşıkırne. ın ayəon çı muvəhhidon barədəy və jıqo hamyedə: əvon həx iyən rostə sıxani məsedən, bəy imon vardedən və bə təğva rəsedən. əvon əkəsonin ki, həm ğəlbən bə ilahi kəlomi imon vardedən və həmən ıştə sıxan və rəftorədə dini təblığ kardedən və bə dini təlimon rostə şikilədə əməl kardedən. jıqo fərdon çı harcurnə zohirbazəti, riyokorəti, nifoğ və dıdimətiku bə diyəron.

Mışrikon mığobilədə ki, əvon nəhoyətən bə cəhəndımi otəşi giriftor bəbeyn, çı rostəvıjə muminon koy oxo, bə vəhışti roy pəydu kardeye. əvon əyo harçi bıpyişone Xıdovənde-Aləm boəvon hozzı bəkarde. ısət çı maddi şoyvonəti və ləzzəton bıbu və ya çı mənəvi ləzzəton bıbu. təbiiye ki, həyğiyə muminon salehə əməli soybin və bə cokəson ehson və çokəti kardedən və boəvon nəzədə qətə bıə ın mıkofot, bəçəvon imoni de əməli bərobər bıey xotoye.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-sıxan və əmələdə rostəti, bə Xıdo imon vardey iminə şərte və duyəvıjəti bə imoni rufi zidde.

2-dini təblığ bəvədə təsirine ki, mubəllığ və moyizə əkə bəştə votə sıxanon əməlko və illa mumkine çımi mənfiyə nəticəonıış həm bıbu.

3-vəhıştədə ilahi lutf və neməton hiç qıləy məhdudiyyətış ni və bə vəhışti əhli irodə iyən tələbon tabeye.

4-təğva və ehson, Kərimə-Ğıronədə iyande şərton bıə dıqlə kəlməonin.

لِيُكَفِّرَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي عَمِلُوا وَيَجْزِيَهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ (35) 

Ta Xıdovənd çəvon əncom doə(mırtəkib bıə) vey yavə əməlon bıpuşno və bəçəvon bə vırə rosnə vey çokə əməlon mıkofot bıdo.

Təğva əhli iyən pərhizkoron və çokə ko soybon Yolə Xıdovəndiku tələbışon ıme ki, çəvon bəd və bevəcə koon bıbaxşo və çəvon çokə əməlon bo cokəson meyar ğərol bıdo. Xıdovənde-Aləm həm çəvon tələbon ğəbul kardedə və çəvon de qıno aludə bıə əməlon baxşedə və həmməysə çokə mıkofoton bəvon əto kardedə.

Imi həm zikr kardey lozıme ki, təğva isməti məfhumədə niki, pərhizkorə inson çı harcurnə xəto və fırsiyeku əmonədə bımando, bəlkəm qıləy ruhiyyə və xısləte ki,boyis bedə ki, inson çı qıno və məsiyəti dumo nışo və qıno zəminəon hozzı kardə çiyonku ıştəni oqəto. eyni holədə ım ehtımol həm heste ki, jıqo fərdon bə fırsiye dıço bıbon və nıpiyə holədə bə qıno mırtəkib bıbu.

Təğva, həyğətədə bənə qıləy canqəkə mıborizi ıştə dastədə qətə sipəriye ta əv ıştəni çı deşmıni tiy və nizəonku oqəteydə. əmmo, vey mumkine həmonə sipəron bə ğandə bıə tiy və nizəon mane nıbu və həmonə çiyon bə insoni bədəmi zərəl bırosno.

Muhim ıme ki, həmonə dastədəş sipər bıə canqəvər, hejo ıştəku mığəte və bə deşmıni həmlə kardey fikədəy. demiyən vey mumkine ki, kali fərdon ıştə təğva sipəri bəsə zəminisə bıno və bə nəfsani tələbon iyən şəytoni vəsvəsəon tabe bedən. əmmo, çəy bə ıştəni çı qınoku oqətey cəhdi xoto, çı Xıdovəndi dıjdə lutfon bə pərhizkorə bə həmonə şəxson holi şomil bedə və əvon bəzi vaxtonədə bə qıno iyən səhvon mırtəkib bedəbu, Xıdovənd həm əvoni baxşedə və çəvon fırsiyeku dəvardedə. həmçinin, Xıdovənd çəvon kardə koonsə vey çokə mıkofot həm bəvon əto bəkarde. zira, hejo çəvon niyyət və motiv çəvon bə vırə rosnə çı çokə koonsə bəpe və dıjde.

Çın ayəku omutedəmon:

1-muhim, çı insoni hədəf, məğsəd və niyyəte. yəni əv çı qınoku iştinob kardey koyədə səy və cəhdko, Xıdovənde-Xalığ həm çəy yavə koonku dəvardedə və bəçəy kardə çokə əməlon de həmməysə çokə formə mıkofot əto kardedə.

2-qıno iyən çəy yavə təsironku pok bıey, ilahi lutfon ğəbul kardey mığəddimə və vəsəy.

أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ وَيُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِن دُونِهِ وَمَن يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ (36)

Aya Xıdovənd boştə bandəon kifoyət kardedəni? və(kofiron) tıni ğərəz Xıdo de cokəson torsıneydən və hakəs ki, Xıdovənd(əy) bə zəlolət eğando, (həni)boəy hiç qıləy hidoyətəkə nibəbe.

وَمَن يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِن مُّضِلٍّ أَلَيْسَ اللَّهُ بِعَزِيزٍ ذِي انتِقَامٍ (37) 

Və hakəs Xıdo(əy) hidoyətko, (həni)boəy hiç qıləy ro dəqıniyəkəs nibəbe. aya Xıdovənd məğlubnıbə iyən intiğomi soyb ni?

Vəynə ayəon dəvomədə ki, çı imon iyən kufri əhli barədə be, ın ayə bə Peyğombəre-Əkrəm(s)-i xitob kardə holədə hamyedə: əvon ıştı həxə sıxani ğəbul kardey əvəzi, deştı həxə sıxani mıborizə bardedən və bəçəy ələyh beşedən. qıləy holədə ki, Xıdobvənd bətı vəs və kifoyət kardedə və çəy izn nıbə holədə, ikəs bətı qıləy zərəl rosney nibəzıne. çoko ki, dəvardə zəmonədə həzrəte İbreym(ə) otəşədə suteyku və həzrəte Mosə(ə)-i çı sıtəmkorə fironi təhlukəku və həzrəte İsa(ə)-i çı ehaşteyku muhafizə kardeşe.

Ayə dəvomədə bə hidoyət və zəloləti işorə kardedə və hamyedə: hakəs ilahi hidoyəti ğəbulko və bəy pemando, bə zəlolət eqınoku əmonədə bəmande və hakəs ilahi hidoyəti ğəbul nıko, bə hərəbaxtəti mənzili nibərəse. harçənd həm əvon qımonkon ki, hidoyətışon pəydu kardə.

Çın ayəəon oxo bə ın nuktə təkid kardedə ki, bəqəm kofir iyən mışrikon zınedənin ki, əvon hiçcurnə kardey nibəzıneyn çı Xıdovəndi mığobilədə bımandon və bəçəy irodə ğalib bomeyn? və bəqəm əvon zınedənin ki, Xıdovənde-Aləm çəy vığandə peyğombəron iyən çəy təlimon mığobilədə bımando, bəvədə çəvonku intiğom bəstəne. yəni bəçəvon bə hidoyəti peşt qordıney iyən bə zəloləti eqıney xoto bıə intiğom.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-ehanə inson bə Xıdo muti iyən çəy bandə bıbu, Xıdovənd həm bəçəy koon vəs və kifoyət kardedə.

2-qıləy muminə inson çı deşmınon təhdidon mığobilədə bə Xıdo təkyə kardedən və çı deşmınon ğudrət və imkonatonku tarsey əvəzi, de Xıdo iyən bəy umu kardey umu, həxə royədə mığovimət nışon doydə.

3-insoni roy dəqıjne, bemığəddimə ni. bəlkəm, bəçəy nodırıstə əməlon xoto, çı hidoyəti nuriku məhrum bedə və bə inhirofi roy səmt kəşey bedə.