871-ə hissə-Ğafiri surə-13-15 şərifə ayəon

871-ə hissə

هُوَ الَّذِي يُرِيكُمْ آيَاتِهِ وَيُنَزِّلُ لَكُم مِّنَ السَّمَاءِ رِزْقاً وَمَا يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَن يُنِيبُ (13) 

Əve ki, ıştə ayəon bəşmə nışon doydə və osmoniku boşımə ruzi vığandedə. əmmo, ğərəz bəçəy(dərqo) oqardə kəson(cokəson) pand qəteydənin.

فَادْعُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ (14) 

Çən, ıştə dini xolis kardə holədə Xıdo vanqkənən, harçənd ım bə kofiron xoş(həm) nıvo.

Navnə bərnoməonədə ğıyoməti ruji çı mışrik iyən kofiron ağıbətış bəyon karde. ın ayəon dəvomədə bə tohid iyən bəçəy nışonəon işorə kardedə və hamyedə: Xıdovəndi ıştə xılğətədə bıə vohidəti nışonəon ki, şımə ətrofədəy və şımə haruj əvoni mışohidə kardedon, vey ziyode. de qıləy iborəti çəy ayəon və nışonəonçı vucudi aləmi qırd bə iyən divoonədə oşko və məlume. osmon, zəmin, band-kuon, səhro iyən dıyo, çandə nev dıyoədə jimon kardə məxloğat, osmoni pərəndəon iyən hışkiyədə jiyə heyvonaton və həmmə kəs iyən həmmə çiyon çəy vucudi ayə və nışonəonin ki, şımə insonon çəşiku pınhon iyən məxfiye.

Ayəon dəvomədə omə ki, əv osmoniku boşımə rızğo-ruzi vığandedə. çəy həmməysə muhimmə nışonəonku qıləyni həm çı qırd beməyon, heyvonat və insonon həyot və jimone. osmoniku jimon baxş kardə voş iyən həşi dəvəşə şuaon bə zəmini əhli omeydə rəseydə və ehanə əvon nıbon zəmini səth və səviyyədə jimon iyən həyot ğeyri-mumkin bəbe.

Bə hestemoni aləmədə bıə qırd ım hevujə ayəon rəğmən, ijən kali çəşon və ğəlbon piyo qıləy pardə və hicob heste və əvon qıləy çi vindedənin. həyğətədə, ə kəson ki, de ın ayəon mışohidə kardey pand qəteydən ki, əvon bə Xıdo tərəf oqardedən, çəy royədə ğərol qıtedən və ıştə con iyən ğəlbi pok kardedən, şıştedən. çoko bəvoteyn, ikəs ki, hıtə de qıləy barzə sədo oğo bəbe. əmmo, əkəs ki, ıştəş bə hanış jıə və oğo bıey ğəsdış nıbu, çanədə həm əv de barzə sədo vanq kardey bıbu, ijən əv oğo nibəbe.

Ayəon dəvomədə hamyedə: ısət ki, şımə dərəsiyon Xıdovənde-Xalığ bə xılğəti aləmədə hiç qıləy şərikış ni, bəvədə şımə həm pərəstışi koyədə boəy qıləy şərik ğərol mədənən, ıştə dini xoliskənən və ğanun noey koyədə cokəson boəy şərik məqətənən.

Beşək, şımə ın ko bə təəssıbin iyən inodkorə kofiron norohətçəti boyis bedə, əmmo şımə mətarsənən, bəştə dıli tars ro mədənən və ıştə ayini bo Xıdo xoto xoliskənən, harçənd ım ko bə kofiron xoş həm nıvoy.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-çəmə ətrofədə bıə dınyo, de tohidi nışonəon pure. kafiye ki, əmə deştə dıli çəşi bə çəmə ətrofədə bıə dınyo nəzəkəmon və çı məxloğiku bə Xalıği bərəsemon.

2-har qıləy coninə məxloği xılğət, Xıdovəndi nışonəonkuye və bo həmonə məxloğiıştə jimoni dəvom doeyro ehtiyociş bıə rızğo-ruzi həm çəy coqlə nışonəonkuye.

3-dini çı harcurnə xorafat iyən bidətiku xolis və təmiz kardey iyən botılə adəton və bə dini zidd bıə ğanunon bə kəno noey, çı həyği iyən xolisə imoni nışonəonkuye.

4-etığodi məsələonədə cokəson rozi kardey fikədə məbəmon. həx iyən həyğəton ğəbulkəmon iyən bəy əməlkəmon. harçənd, kofir iyən dini mıxolifon çımiku xoşışon nıvo.

رَفِيعُ الدَّرَجَاتِ ذُو الْعَرْشِ يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلَى مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ لِيُنذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِ (15) 

(Əv)Barzə məğamış(heste) və ərşi soybe. (Əv)ıştə tərəfiku vəhyi firiştə(Ruhul-Əminış) bə ıştə bandəonku hakəsi ki, bıpyişe, bəvğande ta milləti çı vindemoni rujiku(ğıyoməti ruji) bıtorsıno.

In ayə Xıdovəndi kali sıfət və feli bəyon kardedə və vəynə ayə dəvomədə ki, bə xolisə dini işorə kardedəbe, hamyedə: muminon çanədə ıştə dinədə xolisəti iyən ixlosışon bıbu, çəvon dərəcə və məğam həm bəpe bəşe. çoko ki, peyğombəron miyono həm əvon ki, çı veyə imtovonon ehdəku omey və ıştə ixlosi məğami bə barzə marzon səmt rosney zıneydəbin, çəvon qıləy barzə məğam və vırəşon heste. bəle, Xıdovənde-Xalığ çı hakəsi dərəcə və məğami bəçəy ixlosi mığdori əsos  bəpe bəbarde və barz bəkarde.

Peşo hamyedə: Əv çı ərşi soybe və çəy ğudrət iyən hakimiyyəti qırd hestmoni aləmış dəqətə. çəy hukumətədə hiç qıləy şək ni və hiç qıləy ğudrət və hukumət deəy mıborizə bardey nibəzıne.

Navnə ayəon bə Xıdovəndi təkvini aləmədə bıə nışonəon işorə kardedəbe və ın ayə həmonə bəhsi dəvomədə bə təşriyi nizom iyən aləmi işorə kardedə və hamyedə: Xıdovənde-Aləm insononış bəçəvon ıştən holi vadoəşni, bəlkəm bə qırd mevcudaton əto kardə maddi rızğo-ruzisə əlovə, bo insonon mənəvi rızğo-ruziş həm təyin kardə. çın rızğo-ruzi vositəon, firiştə iyən peyğombəronin ki, Xıdovənd deçəvon roy vositə milləti inzor kardedə və bəvon tars doydə iyən bəvon xəbərdorəti doydə ki, şıməni vədə qıləy ğıyoməti ruj çəş kardedə.

Həyğətədə, ğıyoməti ruj insoni de aləmi pərvrədıqori bıə mıloğat iyən vindemoni ruje. həlbəttə, nəyinki, de maddi çəşi, bəlkəm de dıli çəşi. çıro ki,əv cism ni və əy de maddiyə çəşi vindey mumkin ni. həmonə ruji həxı de botıli rəhbər və tərəfdoron, çokə insonon de yavə insonon həm mıloğat və didor bəkardeyn. Ğıyoməti ruji həmçinin har inson deştə əməl və rəftoron həm vindemon bəkardeyn və qıləy ruje ki, zolım iyən məzlum dim bədim bəbeyn ki, əvon hiçvaxti jıqo qıləy vəzyəti təsəvvır kardey zıneydə nıbin.

Bəle, bə Xıdo bandəon qırd ım osmoniyə kitob iyən peyğombəron vığandeyku hədəf, həmonə dıjdə ruji vindemoni həxədə tars doey və torsıney bıə.

Çın ayəku omutedəmon:

1-dini məsir iyən ro, çı ruşd,ozavziye iyən kəmoli roye və Xıdovənd hakəs ki, çəy royədə cəhd və hərəkətko, çəy məğami barz bəkarde.

2-vəhyi mələkon, bə Xıdovəndi əmr və fərmoni əsos iyən bə hakəsi ki, Xıdo çəyku roziye, nozil bəbe.

3-peyğombəron Xıdo vıjniyə insononin və Xıdovənd deştə elmi iyən bəştə hikməti əsos, əvoni səçın kardedə.

4-peyğombəron bəştə xeyxahəti iyən dıləsutəti xoto, jimonədə bə insonon xətərin iyən təhlukəninə roon barədə çəşnaviyon doydən. hakəs ki, bə qırd ım xəbərdorətiyon dığğətkon, bə hərəbaxtəti iyən xoşbəxtəti bərəse və hakəs ki, bımon etino nıko, bə bədbəxtəti iyən həlokəti dıço bəbe.