884-ə hissə-Ğafiri surə-69-76 şərifə ayəon

884-ə hissə

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ أَنَّى يُصْرَفُونَ (69) 

Aya Xıdo ayəonədə mıcodilə(hesı-pes) kardə kəsonı nıvinde? çokonə(həxə royku) mınhərif beydən?

الَّذِينَ كَذَّبُوا بِالْكِتَابِ وَبِمَا أَرْسَلْنَا بِهِ رُسُلَنَا فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ (70) 

Əkəson ki, (Xıdo)kitobi və peyğombəron deəy vığandə çiyon, təkzib kardeşone. çən, rəyrə(ıştə koy oxo) bəzıneyn.

إِذِ الْأَغْلَالُ فِي أَعْنَاقِهِمْ وَالسَّلَاسِلُ يُسْحَبُونَ (71) 

Bə zəmon ki, çəvon qərdənonədə zəncir bəbe və de zənciri şıkırney bəbeyn.

فِي الْحَمِيمِ ثُمَّ فِي النَّارِ يُسْجَرُونَ (72) 

Qılə, bə cuş omə ovədə, peşo otəşədə sutuney bəbeyn.

In ayəon çə odəmon barədəy ki, bo peyğombəron ruşinə dəlilon iyən osmoniyə kitobon ğəbul kardey hozzı nıbin və hejo de həxı mıborizə bardedən. təbiiye de həxı mıborizə bardey, insoni sıratəl mustəğimiku bə inhirofə roy səmt şeydən və nəticədə əvon bə zəlolət eqıneydən.

Torıxi dırozi de həxı mıborizə bardey rəğ-rişə, qahi vaxti de təəssıbi və kur-kuronə surətədə bəştə navkonəyon və yolon əğedəon təğlid kardedən və de peyğombəron iyən deçəvon tərəfdoron inodkorəti və deşmınəti kardey bıə. jıqo fərdon həxı dumo bıey iyən həxə sıxani ğəbul kardey əvəzi, bəçəvon xoş nıomə və bəçəvon meyli əsos nıbə çiyon inkor kardedəbin.

Həlbəttə, ehanə ikəs həyğiyə formədə çı həxı dumo bıbu, əmmo bə həxı nırəso və əy dərk nıko, Xıdovəndi palu məzur və qıləy uzrış heste. əmmo, əgər ikəs həxı dərəso, əmmo çəy mığobilədə bımando və əy inkorko, bə qıləy saxt və şiddətinə əzobi dıço bəbe. zira, əv çı insoniyyəti mədar və dayirəku xaric bəbe və insoni çı heyvoniku co kardə ıştə ağliku okoş doəni.

Həlbəttə, çı kufr iyən şırki cəzo dınyoədə doey nibəbe ta fərdon imoni intixobədə bə ikroh iyən məcburi dıço nıbon. bəlkəm, deştə ixtiyor iyən irodə dırıst və səhihə roy vıjniye lozıme.de ın holi insoni səçın kardə har qıləy ro ya har qıləy əməli nəticə, çəy ixtiyori xaricədəy. bə həmonə dəlili xoto, bə Xıdovəndi mığərrər və təyin kardə çi, ehanə inson inodkorəti iyən kufrko, çəy oxo bə cəhəndımi dılə suğut kardey iyən eqıneye.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-ilahi peyğombəron mığobilədə mandə və bə inhirofə roon səmt şıə dəvardə milləton torıx iyən tale mutoliyə kardey, Kərimə-Ğıroni tovsiyə kardə çiyonkuye.

2-təhlukəninə çi, de həxı mıborizə və mıcodilə kardeye. qıləy zəmon ki, inson həxı dərəso, əmmo əy ıştə lınqi jiyədə bəhaşto.

3-cəhəndımi mıxtəlifə əzobon bəyon kardey, qıləy çəşnaviye ta inson  ıştə əməl və rəftoronku mığət bıbu və qımon nıkoy ki, çəy dınyoədə kardə koon becəvob bəmande.

4-dınyoədə kofiron təkəbbır iyən ğuddəynəti, ğıyoməti ruji deçəvon xar, zəlil iyən rısvoyəti obərəxe.

ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ تُشْرِكُونَ (73) 

Peşo bəvon votey bəbe: çəvon bo Xıdo fik kardə şərikon koncoon?

مِن دُونِ اللَّهِ قَالُوا ضَلُّوا عَنَّا بَل لَّمْ نَكُن نَّدْعُو مِن قَبْلُ شَيْئاً كَذَلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ الْكَافِرِينَ (74) 

(Həmonə məbudon ki)Xıdo əvəzi şımə pərəstış kardedəbiyon. bəvoteyn: əvon çəmə nəzəku qim bıən. bəlkəm, əmə çımi bənav qıləy çi pərəstış kardedənıbimon. Xıdovənd jıləvoni kofiron dəqıjneydə.

Navnə ayəon bə kofiron ğıyoməti ruji bıə əzobon işorə kardedəbe. ın ayəon dəvomədə hamyedə: cəhəndımi otəşi miyono bıə mışrik iyən mucrimon bo fərol kardeyro həni co qıləy roşon nibəbe və çəvonku dəparsey bəbe ki, şımə aləmi koon tədbirədə şərik zınə və Xıdo əvəzi pərəstış kardə çiyon koncoon? boçi şımə həmonə fik kardə mə`budon bəşmə fəryodi rəseydəni və şıməni çı cəhəndımi otəşi təlatuminə ləpəonku ozod kardedəni?

Əvon de ocizəti iyən xəcoləti cəvob bədoon: çəmə pərəstış kardə çiyon ya həlok bıən və ya bənə əmə bə cəhəndımi dıço bıən. ha holədə çəvonku hiç qıləy xəbə ni və və quya idəfənin qim bıən şıən. qıləy holədə ki, əmə bə ın dəlili xoto əvoni pərəstış kardedəbimon ki, ımruj əməni şəfoətkon və bəçəmə fəryodi bırəson. ısət ki, jıqo ni, jıqo bızın əmə əslən əvonımon pərəstış kardəmon ni vəəvon bo pərəstışi loyığ bıənin. ısət boəmə ruşin bıə ki, əvon ğərəz mevhumot və xəyolon co çi bıənin və əmə əvoni həyği çi hisob kardedəbimon.

Həyğətədə, ğıyomətədə çı mucrim iyn qınokoron ım inkor və etırofon, boçəvon dardi hiç qıləy dəvo nibəkarde və boəvon hiç qıləy foydəş nibəbe. zira, çı kufr iyən şırki məhsul, inhirof iyən zəlolət və oxoyədə bə cəhəndımi otəşi giriftor bıeye.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-ğıyomət, həyğəton kəşf bıə ruje və əyo həmmə çiyon ruşin bəbe. həmonə ruji kofiron və mışrikon ıştə inhirof və kəcə royədə bıey dəbərəseyn.

2-qıno etırof ya əy inkor kardey, ğıyoməti məhkəmədə hiç qıləy təsirış ni. zira, Xıdovənd çı insonon botıniku aqahe və bəçəy əsos hukm bəkarde.

3-hidoyət iyən zəlolət,insoni vıjniyə roy nəticəy və çəy kardə ko və əməlon məhsule.

ذَلِكُم بِمَا كُنتُمْ تَفْرَحُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنتُمْ تَمْرَحُونَ (75) 

Im(əzob) bəçəy xotoye ki, zəminisə nohəxədə şoyvonəti kardedəbiyon və çı eyş-işrəti dılədə biyon.

ادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ (76) 

(Isət)Çı cəhəndımi bəonku daxil bıbənən ki, əyo əbədi bəmandiyon və çı bevəce mıtəkəbbiron vırə.

In ayəon bə ın dastə qırd mısibət və əzobi giriftor bıey illət və səbəbi işorə kardedə və hamyedə: əvon dınyoədə bə Xıdo iyən miodi inkor kardey təsiri xoto, ıştə nəfsi şəhvətonədə ğərğ bıəbin və ıştə jimoni de eyşo-işrəti dəvordıneydəbin. əvon mustəzəf və zəyifə şəxson çı fişar və təzyiği jiyədə ğərol doydəbin və ıştə çın koyku ləzzət bardedəbin və bə qıləy qıno mırtəkib bıə zəmonədə şoyvonəti kardedəbin.

Bəle, de məğrurəti, ğəflət iyən həvəsbozəti bə ico bıə şoyvonəti insoni Xıdoku co bəkarde və əv çı həyğəton dərk kardeyku bəmande. əmmo, ımruj ki, əvon ğıyoməti ruji cəm kardey bıən, çəvon çı həxı mığobilədə təkəbbırəti iyən yoləşəxəti əvonış bə zıllət və xarəti səmt şıkırnəşe və bəpe ıştə dınyoədə kardə qırd ım həvəsbozəti iyən eyşo-işrəti əvəzi, cəhəndımi otəşədə bıvindon.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-islom de solim iyən həlolə şoyvonəti və təfrihi mıxolif ni. bəlkəm, hərom iyən bə xoş nıomə şoyvonətiyonış ğədəğən kardə.

2-kofiron ımrujnə eyşo-işrət, ğıyoməti ruji dumo ıştə çəvon aho-nolə və şivən kardey bəvarde.

3-şoyvonətiyon iyən nəvemonon həm de həx iyən botılə meyaron pamuye beydə. məsələn, botıli royku şoyvonəti ki, bə zəyifə insonontəhğır, məsxərəkardey və bə cokəson həxon rioyət nıkardey və sayirə qınoə koonku iborət bıbu, Xıdovəndi mığobilədə isyon və tuğyongərəti bə hisob omeydə.