639-ə hissə-Furğani surə-31-34 şərifə ayəon

639-ə hissə

وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوّاً مِّنَ الْمُجْرِمِينَ وَكَفَى بِرَبِّكَ هَادِياً وَنَصِيراً (31) 

Və əmə jıləvoni bo har qıləy pəyğombəri çı qınokoronku deşmınon ğərol domone. və ıştı pərvərdıqor bo tıni hidoyət iyən botı mədədkor bıey xoto vəs kardedə.

In ayə bə ilahi oxonə rəsul bıə həzrəte Muhəmməd(s)-i dılvandi doə formədə bəyon bıə. Xıdovənd bə ə həzrəti xitob kardedə və hamyedə:qımon məkə ki, fəğət tı bə jıqo inodkor iyən bəhonə vardə məxloği giriftor bıəş, bəlkəm qırd pəyğombəron tarıxi dırozi jıqo qıləy şərayitışon bıə və hejo yavə ko soybon iyən cinoyətkoron çı peyğombəron mığobilədə mandedəbin və roy bəçəvon dimi dəvastedəbin.əmmo bızın ki, tı coyli niş və Xıdovənde-Aləm tıni himoyə bəkay və ıştı havari bəkəşe.çəvon məkrinə planon vədə əv tıni hidoyət və bətı koməq bəkay tainki, çəvon yavə planon bə hədər bışo iyən islom rujbəruj ozavziyo inkişofkəy.

Umumən həx ya botılə roy vıjniye, Xıdovəndi bə insoni əto kardə ixtiyori əsose və əy icozəş doə ki, hakəsi kon royış piyedə bıvıjno. çun bəşər intixob iyən ixtiyori ğudrətış heste, əve i qrup insonon botılə roy vıjniyedən və çı peyğombəron mığobilədə mandedən iyən bo həxə sıxanon məsey hozzı nin.

Çın ayəku umutedəmon:

1-həxı de botıli miyono bıə mıborizə,bəşəri tarıxi dırozi movcud bıə və detobə tarıxi oxoy dəvom pəydu bəkay.

2-curm iyən qınoon insoni həxə royku bekardedə və bəştə qınoon isror kardey, tədricən insoni bə peyğombəron ələyh beşey tərəf şıkırnedə.

3-mıxolifon mığobilədə bə ilahi oxoş nıbə ğıvvə təkyəkəmon ki, əv boçəmə hidoyət və himoyəro kifoyət kardedə.

وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً كَذَلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِيلاً (32)‏

Və kofir bıə kəson(co qıləy bəhonə vardə holədə) voteşone: boçi(qırd) Ğıron(bəico) bəy nozil bıəni? əmə jıqo(nozil kardemone) ta deçəy vositə ıştı ğəlbi ğoymkəmon və əve əy tədricən botı handemone.

وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَاكَ بِالْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيراً (33) 

Botı hiç qıləy misol vardedənin ki, əmə botı(çəy) həxə cəvobi iyən veyçokə bəyon vardedəmon.

Xıdovənd bə kofiron çın sıxani cəvobədə hamyedə: əmə Kərimə-Ğıroni ayəon tədricən nozil kardemone ta de hadisəon iyən deçəvon şərayiton mıtonasib əy bo məxloği bəhandoş iyən çı milləti vəzifə har movğıyyətədə boəvon mıəyyənkəş. zira çı peyğombəri vəzifə bə milləti təlim-tərbiyə doeye ki, ım ko tədrici iyən mıəyyənə zəmoni dırozi bə əməl omeydə.peyğombər bənə qıləy dıləsutə mellimi hejo məxloği kənoe ta har qıləy şəraiyətədə əvoni bə rostə roy tərəf hidoyətkəy. əv bənə qıləy kitobi mıəlifi ni ki,kitobış təlif kardə və çı umum-məxloği ixtiyorədə ğərolış doə, əmmo çəy təlim doey iyən çəy məzmuni tətbiğ kardey barədə hiç qıləy məsuliyyətış nıbu. əv bənə iminə sinfi əlifba hərfon umutə mellimiye və peşonə soronədə qədə-qədə və tədricən əvoni bə elmi təkamuli tərəf hidoyət kardedə.

Əv Məkkədə de şırk iyən bıtpərəstəti mıborizə bardedəbe və bə Mədinə hicrəti iyən ğəbuli zəminə hozzı bıey bəpeştə bənə nımoj, rujə iyən zəkoti bıə dini əhkami bə milləti rosneydəbe. umumən umutey iyən təlimi koyədə bə elmi təsbit iyən nığıləti boyis bıə çi, çəy bə qıləy bərnomə əsos tədrici iyən ğədəm bə ğədəm bə və şıeye. şək ni insoni hidoyəti proqram,Xıdovəndi palu komilə surətədə mıəyyən və təyin bıə, əmmo icro mərhələdə bəbe ğədəm bə ğədəm bə nav bışi iyən hiç qıləy ehtiyoc ni ki, məsələn daminə sinfədə bıə mətləbi, həmonə iminə klasədə əncom bıdəy və elankəy. vey mumkine ım ko bə məxloği koy saxtəti iyən zəhlə şıey iyən bezo bıey boyis əbi.

Çımisə əlovə Kərimə-Ğıroni tədrici surətədə nozil beıy, nışon doydə ki, peyğombəron dayimi surətədə de vəhyi sərçeşmə rabitəşon heste və ım ko bə ıştə missiya əncom doey koyədəbəçəvon irodə və əzmi zumandəti boyis bəbe. həmçinin çı deşmınon tarıxi dırozi bəştə zıvon vardə har qıləy norəvo iyən bemənoə sıxan,Xıdovənd de Ğıroni ayəon vositə veyçokə şikilədə bəvon cəvob doydə iyən çı peyğombəri həxəti bəvon nışon doydə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Ğıroni iyən dini hukmon təlim,bəbe tədrici iyən de məsəkəson hozzoəti iyən zərfiyyəti mıtonasib bə əməl boy.

2-bəyji iyən komilə din əve ki, de hadisəon iyən mınosibəton qıləy nezə rabitəş bıbu.

3-Kərimə-Ğıroni bəbe qədə-qədə iyən təfəkkur kardə holətədə bahandi.

4-Ğıroni tilovət saxt iyən çətinə şərayitədə bə mumini ğəlbi oroməti boyis bıə amile.

5-Ğıroni ələyhdoron sıxan botılevə Ğıron çəy bərobərədə həxı nışon doydə.hətta ehanə həxı nıışonəon həm çəy sıxanonədə mışohidə bıbu, Ğıron çəysə veyçok iyən komilə qılə nışon doydə.

الَّذِينَ يُحْشَرُونَ عَلَى وُجُوهِهِمْ إِلَى جَهَنَّمَ أُوْلَئِكَ شَرٌّ مَّكَاناً وَأَضَلُّ سَبِيلاً (34) 

Bəsə dimisə bə cəhəndımi tərəf bıə kəson, çəvon vırə vey yavə iyən əvon vey mınhərifonin.

Insonon dınyoədə deştə rəftoron mıtonasib,ğıyomətədə məhşur bəbeyn. kəsi ki, dınyoədə həxı vindeyku çəy çəşon ku bıə,ğıyoməti ruji həm əv ku məhşur bəbe. əvon ki, bənə heyvonon fəğət bəştə şəhvət iyən luz-ləvə fikin, ğıyomətədə həm çodasti iyən çolınqi bəbeyn.qıləy şəxs ki,bın dınyoədə çı həxıku dim qordıneydə iyən çəy mığobilədə yoləşəxəti kardedə, ğıyoməti ruji əv zəminisə olxardə holətədə bə cəhəndımi tərəf şıkırney bəbeyn.

Əvon ki, ıştəni bəsə millətisə ağılmand zıneydən, qımon kardedən bəsə həmmə kəsisə vey çokin və muminon səfi iyən beməxə zıneydən, ğıyoməti ruji dəbərəseyn ki, əvon ıştən roşon dəqıjniyə və zəlolətədə bıən.

Çın ayəku umutedəmon:

1-həxə roy tərəfdoron təhğır kardey, bə insoni ıştəni ğıyoməti ruji təhğır bıey boyis beəbe.

2-çanədə ki,həxə roy zıneydənimon,zıneydənimon ayə əmə həxə royədəmon ya zəlolətədəmon? Ayə bə məğsədi nez bedəmon ya bə diyəro?