889-ə hissə-Fussiləti surə-13-18 şərifə ayəon

889-ə hissə

فَإِنْ أَعْرَضُوا فَقُلْ أَنْذَرْتُکُمْ صَاعِقَةً مِثْلَ صَاعِقَةِ عَادٍ وَثَمُودَ ﴿١٣﴾ 

Çən, ehanə dim bıqordınon,vuji: şıməni bənə Ad və Səmud ğovmi avəvu, de qıləy avəğurrə torsıneydəm.

إِذْ جَاءَتْهُمُ الرُّسُلُ مِنْ بَیْنِ أَیْدِیهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ أَلا تَعْبُدُوا إِلا اللَّهَ قَالُوا لَوْ شَاءَ رَبُّنَا لأنْزَلَ مَلائِکَةً فَإِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُمْ بِهِ کَافِرُونَ ﴿١٤﴾ 

Bə zəmon ki, (çəmə)vığandəyon çəvon nav iyən peştiku bəçəvon soyəx omin(və voteşone:) ğərəz Xıdovəndi co hiççi pərəstış məkənən. əvon(cəvobədə) voteşone: əgər çəmə pərvərdıqori piyəşbe(qıləy peyğombər bıvğando) məlayikon nozil əkəy. çən, əmə bəşmə məbus bıə çiyon kofirimon.

Vəynə proqramədə bə osmonon iyən zəminədə bıə ilahi elm iyən ğudrəti nışonəonku kali qıləyni işorə be. ın ayəon ilahi munkiron xitob kardə holədə hamyedə: de həxı inodkorəti kardey, ğərəz ilahi ğəhro-ğəzəbi co qıləy oxoş ni. çoko ki, kali dəvardə ğovmon ilahi peyğombəron dəvəti məsə iyən çəvon mecuzəon mışohidə kardə holədə, ijən əvonışon inkor karde və bə həşəjon je.

Əvon boştə ın mıxolifəti bəhonə vardə holədə, bəştə peyğombəron votedəbin: ehanə tı piyedəbu əmə bətı imon biyəmon, bəvədə bəpe tı bətı nozil bıə iyən bətı vəhy kardə mələki bəmə nışon bıdoş ta əmə əy  bıvindəmon. əmmo, ısət ki, tı jıqo qıləy ko kardey zıneydəniş, əmə həm bətı iyən bəştı dəvəti imon nibəvardemon və ıştə kufrədə bəmandemon. təbiiye ki, jıqo de ğərəzi bıə inodkorətiyon, bə ilahi ğəhro-ğəzəbi nozil bıey boyis bəbe və təbyət ki, Xıdovəndi mehr və məhəbbəti məhzəre, çəvon həlokəti zəminə hozzı kardedə.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-peyğombəron vəzifəonku qıləyni, bə insonon çəvon noloyığə koon ağıbəti barədə çəşnavi və xəbərdorəti doeye.

2-həmmə cəzoon axırətədə nin, bəlkəm kali cəzoon həmonə bın dınyoədə həm nozil beydə. mığət bıbəmon ki, çəmə yavə və nodırıstə rəftoron bəçəmə dınyo iyən axırəti xəsorəti boyis beydə.

3-Xıdovənd de peyğombəron roy vositə, huccəti bə milləti təmom kardedə ta çəvon boştə şırk iyən kufri həni qıləy uzr və bəhonəşon nımando. Xıdovəndi sınnət və adət ıme ki, çanədə ki, huccətış bə milləti təmomış kardəni, munkir iyən mıxolifon bə cəzo nibərosne.

4-peyğombəron bərnoməon sərlovhə, milləti bə vohidə Xıdo səmt səlo jıey bıə. liza, hiç qıləy peyğombər millətış bəştə tərəf vanqış jıəni.

فَأَمَّا عَادٌ فَاسْتَکْبَرُوا فِی الأرْضِ بِغَیْرِ الْحَقِّ وَقَالُوا مَنْ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِی خَلَقَهُمْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَکَانُوا بِآیَاتِنَا یَجْحَدُونَ ﴿١٥﴾

Əmmo, Adi ğovm nohəxədəzəminədə tuğyongərəti kardedəbin və voteşone: kom kəs çəməsə vey zumande? aya nıvindeşone qıləy Xıdo ki, əvonış ofəyə, çəvonsə vey zumande? və(bəşəvon zumandəti hissi xoto) hejo çəmə ayəon inkor kardedəbin.

فَأَرْسَلْنَا عَلَیْهِمْ رِیحًا صَرْصَرًا فِی أَیَّامٍ نَحِسَاتٍ لِنُذِیقَهُمْ عَذَابَ الْخِزْیِ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَلَعَذَابُ الآخِرَةِ أَخْزَى وَهُمْ لا یُنْصَرُونَ ﴿١٦﴾ 

Nəhoyətən, qıləy saxt və sardə tındə vo nəhsə rujonədə bəçəvon səmt vığandemone ta dınyo jimonədə qıləy xarəkə əzon bəvon bıçaştovnəmon və hukmən axırəti əzob vey xarəkəy vəəvon komək kardey nibəbeyn.

Navnə ayəon dvomədə ki, bə Ad iyən Səmud ğovmi işorə kardedəbe, ın ayəon bəçəvon kufr iyən kufri şivəon işorə kardedə. ımi hə zikr kardey lozıme ki, Ad ğovm Ərəbıstoni cənubədə jiyedəbin. əvon qıləy canqəkə ğovm bin və çəvon ziyodə sərvət və ğudrətışon hestebe. əvon barzə vıronədə kəonışon soxtəbe və çəvon ğoymə ğalə və ğəşənqə ğəsronışon hestebe. əvon ıştəni bəsə həmməysə barz və məğlub nıbə kəson hisob kardedəbin. ımon bəçəvon tuğyongərəti iyən məğrurəti boyis be. liza əvoni bə Xıdovənd səmt dəvət kardə bəştə peyğombər Hud(ə)-i de təkəbbır iyəən məğrurəti voteşone: tı kiiş ki, bəmə çəşnavi doydəş ki, bə Xıdo əmron nıpemandey bə əzobi nozil bıey boyis bəbe? məgər ikəs əməni çı miyoniku bardey iyən bəmə ğalib omey ğudrətlış heste? əvon deştə ğudrət və cəmyəti ziyodəti məst bıəbin ki, Xıdo iyən çəy peyğombəron mığobilədə tuğyongərəti və əvoni təkzib kardedəbin. əvon çın nuktəku ğafil bin ki, qıləy Xıdo ki, əvonış ofəyə, çəvonsə vey ğəvi və zumande. əv nəyinki, əvonış ofəyə, bəlkəm həmmə osmonon iyən zəminış həm xəlğ kardə və umumən bəşəri ğudrət deçəy ğudrəti mığoyisə bıənin ni.

Ha holədə bə həmonə ğovmi tuğyongərəi iyən yoləşəxti xoto, qıləy xarəkə əzob boəvon nozil be. i haftə mıddəti ərzədə saxt və şiddətinə tındə voon nəhsə rujonədə çəvon sape voye və çə həmonə məğrurə ğovmi jimon kardə kə və boğonış həmmə məhvış karde, noşe.nəhoyətən həmonə rifohin və əzəmətinə jimon iyən ğəsronku və çəvon ziyodə mol-əmvolonku hiççi baği nımande. ım çı dınyo əzob be. həlbəttə, axırəti əzob həm çəysə vey xarəkə bəbe və hiçkəs bəvon komək kardey nibəzıne.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-de məğrurəti iyən təkəbbırəti bə ico bıə kufr iyən şırki, qıləy dınyəvi cəzoş həm bəbe.

2-deştə ğudrəti məğrurəti kardey, qıləy xətəre ki, har fərd iyən camiyə təhdid kardedə və dınyo iyən axırəti əzobi dumo ıştə vardedə.

3-təbyəti amilon, neməton nozil bıə ya əzobi omə zəmonədə, Xıdo əmri icro kardə məmuronin və əvon çəy piyə çiyon bə vırə rosneydən.

4-ilahi rəhməton nozil bıə zəmon mıborəke və ilahi ğəhr iyən bəlo zəmonon bevəc və nəhsin.

وَأَمَّا ثَمُودُ فَهَدَیْنَاهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمَى عَلَى الْهُدَى فَأَخَذَتْهُمْ صَاعِقَةُ الْعَذَابِ الْهُونِ بِمَا کَانُوا یَکْسِبُونَ ﴿١٧﴾ 

Və əmmo Səmud ğovm əvonımon hidoyət karde, əmmo əvon kuyədılətişon bə hidoyəti tərcih doşone. çən, bəştə mırtəkib bıə əməlon cəzo xoto, qıləy xarəkə avəğurrə əvonış dəqəte.

وَنَجَّیْنَا الَّذِینَ آمَنُوا وَکَانُوا یَتَّقُونَ ﴿١٨﴾ 

Və əmə imon vardə iyən təğvaninə şəxson nicot domone.

Ad ğovmi macəra bəpeştə, ın ayəon bə Səmud ğovmi ağıbəti işorə kardedə. əvon Ərəbıstoni şimol tərəfədə jimon kardedəbin, bandon miyono ğoymə pənohqoşon boştə soxtəşonbe və çəvon ixtiyorədə munbitə zəminon iyən de neməton pur bıə boğon hestebe.

Xıdovənde-Xalığ Səmud ğovmi həxədə jıqo hamyedə: əmə ım ğovm həm bənə co ğovmon hidoyət kardemone və həzrəte Saleh(ə)-ımon boçəvon hidoyəti xoto bəçəvon səmt vığandemone. Saleh(ə) de ruşinə dəlil iyən məntıği və de ilahi mecuzəon bəçəvon soyəx şe. əmmo, əvon çın ilahi peyğombəri həxə sıxanon məsey və ğəbul kardey əvəzi, əvışon inkor iyən de ə həzrəti sıxanon mıxolifətışon karde. quya çəvon dılon ku və sığ bıəbe və əvon həzrəte Saleh (ə)-i həxə sıxanon ğəbul kardeyışon piyedə nıbe.

Çun, həmonə məğrurə ğovmi ım mıxolifət bəçəvon inodkorəti xoto be, nəyinki, bəçəvon nodonəti və həxı nızınəti xoto, əve həmonə bın dınyoədə qıləy xarəkə əzob nozil be və əvonış dəqəte. joqo ki,qıləy dəhşətinə avəğurrə çəvon şəhrış sutune və əvonış məhvış karde,noşe. qıləy avəğurrə ki, nəyinki, de avəçəkə və tars və dəhşəti bə ico be, bəlkəm de qıləy buməlarzə bə ico be və həmmə çiş pevuşkınışe, noşe.

Həlbəttə, imon vardə və de çokə koon məşğul bə kəson, çı kofiron şırkədə şərik nıbin və əvon nicotışon pəydu karde. Xıdovənde-Aləm çəvon conış çın əzobiku peroxne və əvonış çın saxt və dəhşətinə əzobiku nicotış doe.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-kufr, kuyədıləti nışonəy. bə kufr iyən kəcə roy isror kardey, bo insoni de ziyoni pur bıə qıləy ağıbət bəvarde.

2-ilahi lutf iyən ğəzəb, ğanuniye və həyğətədə ım çı insoni ıştən əməlon nəticəy. pokəti iyən imon nicoti rəmz və kufr iyən qıno çı həlokəti rəmze.