890-ə hissə-Fussiləti surə-19-23 şərifə ayəon

890-ə hissə

وَیَوْمَ یُحْشَرُ أَعْدَاءُ اللَّهِ إِلَى النَّارِ فَهُمْ یُوزَعُونَ ﴿١٩﴾

Və(bə yod biyə) ə ruji ki, Xıdo deşmınon bə otəşi səmt qırdə kardey bəbeyn və əvoni çı hərəkətiku obəqəteyn(ta cokəson bəvon mulhəğ bıbon).

 حَتَّى إِذَا مَا جَاءُوهَا شَهِدَ عَلَیْهِمْ سَمْعُهُمْ وَأَبْصَارُهُمْ وَجُلُودُهُمْ بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ ﴿٢٠﴾ 

Çoko ki, bə otəş rəsin, çəvon quş, çəş iyən puston bəçəvon kardə çiyon şoydəti bəkardeyn.

Vəynə bərnomədə çı zolım iyən qınokoron dınyoədə bıə cəzoonku sıxan votey be. ın ayəon çəvon axırətədə bıəəzobon həxədəy və hamyedə: İlahi peyğombəron və çəvon təlimon mığobilədə mandə və bəçəvon ələyh ko kardə kəson həyğətədə çı Xıdo deşmınonin və çəvon mığobil tərəf  Xıdo şəxsəne. liza, ğıyoməti ruji əvon bənə qətə bıə cinoyətkoron həbs bəbeyn və de cərqə formə bə cəhəndımi tərəf şıkırney bəbeyn. təbiiye ki, qınokoron de cəhəndımi otəşi dimbədim omeyədə, ıştəni beqıno hisob bəkardeyn və şikoyət bəkardeyn.

Kərimə-Ğıron hamyedə: bın holətədə çı qınokori bədəmi uzvon min cumlə çəy quş, çəş iyən pust bə zıvon bome, sıxan bəkarde və bəçəy ələyh şəhodət bədoe. qıləy şoydəti ki, hiçcurnə əy inkor kardey nibəbe. zira, şoydon hejo çı insoni ıştən bədəmi uzvonin. əvon qırd səhnəonədə iştırokışon kardə və bə həmmə çiyon şoydəti kardəşone. liza, bəçəy ələyh şoydəti bəkardeyn. ğıyoməto ım şoydəti nışon doydə ki, dınyoədə çı insoni həmmə sıxan və əməlonçəy ıştən vucudədə ğeyd və nıvıştə bıə və çəvon əsəron çəy əzo və cəvorihədə baği mandedə.

Həyğətədə, həmonə ruji qıləy dıjdə rısvoyəti ruje. qıləy ruj ki, çı insoni həmmə vucud sıxan bəkarde və çəy qırd sırron foş bəbe. iyo bə qıləy nığılə vəhşət və dəhşəti ğərğ bəbeyn.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-kufr iyən şırki dərəcəonış heste və bə qıləy vırə rəseydə ki, inson Xıdo inkor kardə holədə, hətto, de Xıdo deşmonəti həm kardedə. de həxı deşmınəti kardə jıqo inson, bə Xıdo iyən bəçəy peyğombəron təlimon ələyh həm məkrinə hərəkəton bə vırə rosneydə.

2-insoni bədəmi uzvon şoydəti kardey, ımi nışon doydə ki, əvon çı insoni kardə koonku aqahin və insoni dınyoədə tərk kardə çiyon, ğıyoməto hesobot bədoon.

وَقَالُوا لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدْتُمْ عَلَیْنَا قَالُوا أَنْطَقَنَا اللَّهُ الَّذِی أَنْطَقَ کُلَّ شَیْءٍ وَهُوَ خَلَقَکُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ ﴿٢١﴾ 

Və əvon bəştə(bədəmi) puston bəvoteyn: boçi bəçəmə ələyh şəhodət doyone? bəvoteyn: həmonə Xıdo ki, həmmə çiyon bə nıtğ vardedə, əməş həm bə sıxan vardeşe və sıftənə kərə şıməş ofəye və şımə bəçəy səmt obəqardiyon.

وَمَا کُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ یَشْهَدَ عَلَیْکُمْ سَمْعُکُمْ وَلا أَبْصَارُکُمْ وَلا جُلُودُکُمْ وَلَکِنْ ظَنَنْتُمْ أَنَّ اللَّهَ لا یَعْلَمُ کَثِیرًا مِمَّا تَعْمَلُونَ ﴿٢٢﴾

Və şımə məbodə şımə quş, çəş iyən puston bəşmə ələyh şoydəti nıkardey xoto, (ıştə qınoon)punhon kardedəbiyon. bəlkəm, (bəçəy xoto be ki)qımon karedəbiyon Xıdovənd şımə kardə veyə koonku xəbəş ni.

 وَذَلِکُمْ ظَنُّکُمُ الَّذِی ظَنَنْتُمْ بِرَبِّکُمْ أَرْدَاکُمْ فَأَصْبَحْتُمْ مِنَ الْخَاسِرِینَ ﴿٢٣﴾ 

Və şımə bəşmə pərvərdıqori nisbət bıəın(botılə) qımon be ki, şıməş həlok karde və(şımə) ziyonkoronku biyon.

Qınokoron bədəmi uzvon bəçəvon ələyh şoydəti kardey bədiqə, əvon de şiddəti rısvo bəbeyn və abruşon bəşe, bəçəvon sə zikməvulə və fəryod bəkəşeyn ki, çıro şımə bəçəmə ələyh şoydəti kardedon? Bəqəm şımə çəmə dast-po, çəş, quş iyən pust nıbiyon? və məgər əmə çandə dırozə soron deşmə nıbimon və şıməku hodi nıbimon? çən, çokonəye ki, ımruj şımə bəçəmə ələyh sıxan votedon?

Bədəmi uzvon cəvob həm vey ğətiyətin bəbe. əvon bəvoteyn: əmə deştə ıştən xoşi və irodə sıxan votedənimon. bəlkəm, həmonə Xıdo ki, şıməş dınyoədə bə vucud vardə və maqi bədiqə həm sənibəton xəlğış karde, har qılə çi bə zıvon vardedə və əmə həm bə ilahi irodə şomil bimon.

Dınyoədə bıə zəmon ki, bəşmə votey beydəbe ki, qıləy Xıdo heste və əv şımə kardə koonku aqahe və hiççi çəyku məxfi nibəmande, şımə bovə nıkardeyone, şımə jıqo fik kardedəbiyon ki, Xıdo şımə bə vırə rosnə ziyodə koonku xəbədo ni. şımə qımon kardedənıbiyon ki, əmə həm bəşmə sıxan iyən əməlon şoydimon və qıləy ruj sıxan bəvotemon və bəşmə ələyh şoydəti bəkardemon. liza, şımə çı milləti çəşiku bə diyəro bə yavə koon mırtəkib beydəbiyon və zıneydənıbiyon ki, həm Xıdo şımə daxil iyən xarici sırronku aqahe və həm çəy məmuron bəşmə kardə koon nəzorət kardedən. həyğətədə, əmə bədəni uzvon bəşmə kardə əməlon şoyd və nəzorət kardedəbimon. ha holədə şımə ıştə pərvərdıqori barədə bıə nodırıstə bovə, bəşmə ımrujnə ziyon iyən həlokəti boyis be.

Imi həm zikr kardey lozıme ki, sıxan kardey fəğət bə bədəmi uzvon məxsusu ni. ğıyoməti ruji nəyinki, çı insoni bədəni uzvon sıxan bəkardeyn, bəlkəm Kərimə-Ğıronədəbə zəmin, osmon iyən cəhəndımi sıxan kardey həm işorə bıə və çəvon zıvono sıxan bə miyon omə.

Çın ayəonku omutedyəmon:

1-insoni həyğət çəy rufe və çəy cism qıləy əbzore çəy ixtiyorədə. liza, ğıyoməti ruji çəy cismoni uzv bəçəy həyğəti zidd şoydəti kardey bəzıne.

2-ğıyoməti ruji şoydon, jıqo dəğiğ iyən səhih hisobot bədoyn ki, həni əvoni inkor kardey mumkin ni.

3-çəmə ətorofo bıə çiyon həmmə və çəmə bədəmi uzvon, hamuş bə nəzə rəseydən. qıləy ruj ki, Xıdo bıpyişe, sıxan bəkardeyn və ıştə şoyd bıə çiyon həxədə şəhodət bədoyn.

4-qınokoron bədəmi uzvon şoydətiku ğafilin. liza,bo qıno kardero curət pəydu kardedən. qıləy holədə ki, ehanə inson ıştəni Xıdo məhzərədə bızıno, oşko ya punhon farğ kardedəni, hiçvaxti bə qıno mırtəkib nibəbe.

5-Xıdovəndi barədə nodırıst və səhvə bovə, çı insoni suğut, həlokət və ziyoni mənşəy.