653-ə hissə-Şuəra surə-21-26 şərifə ayəon

653-ə hissə

فَفَرَرْتُ مِنكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكْماً وَجَعَلَنِي مِنَ الْمُرْسَلِينَ (21) 

Və çun az şıməku tarsim iyən şımə tonoku vitim, peşo çımı pərvərdıqori bəmı hikmət baxşış karde iyən mınış çı peyğombəronku ğərolış doe.

وَتِلْكَ نِعْمَةٌ تَمُنُّهَا عَلَيَّ أَنْ عَبَّدتَّ بَنِي إِسْرَائِيلَ (22) 

Və(ayə) Bəni-İsrayilı ıştə bandə kardə, qıləy neməte ki, çəy mınnəti bəmı noydəş?(boçi bəbe az ıştə pı kədə dıjd nıbum?).

Dəvardə proqramədə votemone ki, həzrəte Mosə(ə) Xıdovəndi tərəfiku məmur be ta deştə bo Harun(ə)-i bə ico bə Firon iyən bəçəy ətrofədə bıə kəson tərəf bışo və əvoni bə məxloği zılm kardeyku nəhykəyn iyən Bəni-İsrayil ğovmi çəvon əsorətiku peroxnon. əmmo Firon çəvon cəvobədə voteşe ki, əvvəla tı çəməku qıləyni kıştə və ısət həm oməş peyğombərəti iddio kardedəş. və saniyən tı, çəmə sufrə kəno dıjd bıəş, əmmo çın ko hurməti oqəteydəniş və demı jıqo sıxan kardedəş? həzrəte Mosə(ə) çı Fironi cəvobədə jıqo hamyeşe: əvvəla çımı çəy kıştey məğsədım nıbe,bəlkəm az dılım hestebe məzlumi mıdofiyəkəm.əve bə həmon ğıbti qıləy zərbə dəkırniyeme ki, oxoyədə ım zərbə həm bəçəy marde boyis be. çəy ğətli macəra qıləy ənəxəbədo bıə qıləy məsələ be və mı zıne-zıne əvış nıkışte.

Bın ayəonədə həzrəte Mosə(ə) hamyedə: az tarsim şımə mıni bıqətiyon və ğeyri-ədolətinə şikilədə xısoskoyn. əve az çı Misriku fərolım karde vitim və bə Mədyəni şəhr şim. peşo Xıdovəndi bəmı peyğombərəti ətoş karde və bəmı hikmətış umute. ısət az çəy tərəfiku məmur bıəm ki, tıni bə Bəni-İsrayli ğovmi sıtəm kardeyku nəhykəm oqətom.

Əmmo tıki votiş az ıştı sufrə kəno yol bıəm, ım ıştı bəmı kardə doə lutf iyən mərhəməti nışonə ni, bəlkəm həyğətədə ım ıştı bəmı iyən bəçımı xıyzoni kardə sıtəmi nışonəy. çunki, az bəbe təbiiyə formədə ıştə pı-mo kəno yol bıbom. əmmo çun tı əmrı kardəbe ki, çı Bəni-İsrayili qırd zoə fərzəndon bə ğətl bırosnon, əve çımı mo mıni peroxneyro mınış çı sondoxi dılədə noəşbe və bə Nili ruş vadoəbe. peşo tı mını çı oviku peqətebe və ıştə fərzəndi unvanədə dıjdı karde.çən,ım ko ıştı bə Bəni-israyli zılmi nəticəy, nəin ki, tı bəmı lutf iyən rəhmı kardə. əve ısət tı bəmı mınnət mənə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-çı fosid iyən zılmkorə sistemiku vitey, bo ilahi lutfon ğəbul kardey zəminə hozzı kardedə.

2-Xıdovənd bəştə peyğombəron elm iyən hikmət əto kardedə ki, çəvon ilahi risoləti əncom doey və məxloği bə həxə roy tərəf dəvəti zu iyən zərfiyyətışon bıbu.

3-bə məxloği mınnət noey, çı tağut iyən istikbariyə sistemon xısusiyyətonkue. ilahi soxtemon bə milləti xıdmət kardey iyən çəvon problemon həll kardey dumoe, nəinki, bəvon mınnət noye dumo.

قَالَ فِرْعَوْنُ وَمَا رَبُّ الْعَالَمِينَ (23) 

Fironi voteşe: aləmon pərvərdıqor çiçe?

قَالَ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا إن كُنتُم مُّوقِنِينَ (24) 

Mosə voteşe: çı osmonon, zəmini iyən çəvon miyono bıə çiyon pərvərdıqor, ehanə bovə kardedon?.

Çoko ki, Firon de həzrəte Mosə(ə)-i ğoym iyən sənədinə cəvobi dim bə dim be, həni co çorəş nıvinde və bəçəy sıxani cəvobi oqarde və voteşe: tı ki, votedəş çı aləmon pərvərdıqori tərəfiku bə peyğombərəti vıjniyə bıəş,ıştı votə pərvərdıqor kiye?

Həzrəte Mosə(ə) çı Fironi cəvobədə bə pərəvərdıqore-aləmi hestemoni aləmədə bıə ğudrəti işorəş karde və hamyeşe: çımı rəbb həmonə kəse ki, osmonon, zəmin iyən çəvon miyono bıə çiyonış ofəyə və əvoni çoko lozıme idorə iyən tədbir kardedə. osmonon deştə qırd əzəməti və zəmin deştə həmmə her-hevujəti və əyo sakin bıə novbə nov məxloğaton həmmə, çımı pərvərdıqori xəlğ kardə çiyonin. jıqo qıləy mudəbbirə Xalığ bo pərəstış kardey ləyoğətış heste. ha Firon ha!ehanə tı həm dumo həyğəti bıbuş və hestemoni aləmi barədə ikərə fik bıkoş, bə ın bovə bərəseyş iyən bə aləmon ibıə pərəvərdıqori yəğın pəydu bəkaş.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-çı dini mıbəllığon vəzifəonku ıme ki, bə milləti etığodi məsələon ayid bıə sıvolon iyən şubhəon, qıləy ruşin iyən de dəlili bıə cəvob bıdo.

2-bə çandə qılə xıdo etığodış bıə mışrikon nəzə əks, ilahi dinon prizmaku dınyo fəğət de iqlə Xıdo dasti idorə bedə və həni cokəs çın aləmi koyədə rolış ni.

3-yəğıni əhl,hafaxti bə osmonon iyən zəmini və bəçəvon çoçinəti iyən əcib-ğəribəti de dığəti nəzəkoyn, ilahi rububiyyəti dərk bəkayn.

قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُ أَلَا تَسْتَمِعُونَ(25) 

Fironi bəştə ətrofi odəmon voteşe: ayə məseydon(ki çiç votedə?)

قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ (26) 

Mosə voteşe: əv şımə iyən şımə bənav bıə şımə pıon pərvərdıqore.

Həzrəte Mosə(ə) bə Fironi qıləy ğətiyə cəvob doey, çəy xıdoəti inkor kardey iyən həyğiyə Xıdo elan kardey bədiqə, Firon ğeyzin be və ıştə ətroəfədə bıə kəsonku piyeşe ki, bə Mosə(ə)-i votə sıxanon qıləy reaksiya nışon bıdəyn. əmmo həzərte Mosə(ə) nəinki, ıştə sıxanonku dastış nıkəşe, bəlkəm bəştə sıxanon dəvomış doe və voteşe ki,çımı Xıdo nəinki, osmonon iyən zəminış ofəyə,bəlkəm əv şımə iyən şımə ənkə-bobon həm Xalığe. və şımə qırd jimon həm çəy tərəfike və şımə ruzi doəkəs həm əve. hətta Firon həm çəy xəlğ kardə məxloğe və çəy hakimiyyəti jiyədəy və çı Fironi Xıdo ğudrəti mığobilədə hiç qıləy zuş ni.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-tağutə rejimon, həxə sıxani vədə bo həyğəton puşneyro, atmosferi əvəz kardedən və qıləy cəvobışon bedəni.

2-qırd hestemoni aləm ısət çı osmo, zəmin iyən co movcudaton bıbu, qıləy tədbiri jiyədə idorə bedən, və Xıdovəndi rububiyyət boəvon iformədəy.