686-ə hissə-Nəmli surə-50-56 şərifə ayəon

686-ə hissə

‏ وَمَكَرُوا مَكْراً وَمَكَرْنَا مَكْراً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ (50) ‏

Və(əvon bo Salehi kışteyro) qıləy(məkrinə) planışon kəşe və əmə həm bə qıləy dıjdə tədbiri dast jemone. əmmo əvon dərəseydənıbin.

فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ مَكْرِهِمْ أَنَّا دَمَّرْنَاهُمْ وَقَوْمَهُمْ أَجْمَعِينَ (51) 

Çən, erəx ki, çəvon tədbiri oxo bə kon vırə rəse. əmə əvon iyən çəvon ğovmımon qırd həlok kardemone.

فَتِلْكَ بُيُوتُهُمْ خَاوِيَةً بِمَا ظَلَمُوا إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِّقَوْمٍ يَعْلَمُونَ (52) 

Çən, ım çəvon kəonin ki, bəçəvon zılmi xoto(viron və) təyli mandə. şək ni bın(cəzoədə) bo elm əhli qıləy ruşinə nışonə heste.

وَأَنجَيْنَا الَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ (53) 

Və muminon iyən ə kəson ki, təğva əhl bin, nicot domone.

Dəvardə proqramədə votemone ki, Saleh(ə)-i kali mıxolifon bə ğərol omin ki, ə həzrəti bə ğətl bırosnon. əvon de iyənde ğəssəmışon harde ki, 9 qılə fərğ doə dastə formədə, fərdon bın koyədə şərik bıbon ta Saleh(ə)-i ğətl bə iqlə fərd ya qrupi gi enıqno. əvon dılışon hestebe çoko ki, həzrəte Saleh(ə) deştə xıyzon iyən duston çı bandı miyono de mınocati məşğul be, bın zəmon bəvon həmləkəyn və çəvon ko bə oxo bırosnon. əmmo de ilahi irodə bandi səku sığon rıjiye bə çəvon sə və əvonış məhvış karde noşe.

In ayəon hamyedə: əvon qımon kardedəbin ki, deştə kəşə plani bə qıləy nəticə bərəseyn və Saleh(ə)-i çı miyoniku bəbardeyn. qıləy holədə ki, zıneydənıbin Saleh(ə)-i Xıdo çəvonsə vey zumande iyən çəvon nəxşəku komilə formədə aqahe. nəinki, hiyləgəron məhv bin, bəlkəm bə Saleh(ə)-i ğətli rozi bıə Səmud ğovm həm bə ilahi saxtə cəzo dıço bin və həlok bin şin. həlbəttə Xıdovəndi palu beqıno iyən qınokor yeksan və i ni və əv tar de hışki bə ico sutunedəni. liza de ilahi irodə muminon çın əzobiku ıştə conışon roxne zıne və nicot pəydu kardeşone.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ehanə imoni əhl, bəştə vəzifə əməlkən, Xıdovənd çı kofiron hiylə xonsa və benəticə bəkay və icozə nibədoe kofiron sultə pəydukəyn.

2-ilahi sınnət iyən adət,həxı bə botıli ğalib omeye. həlbəttə botıl covlan bəkay. hətta mumkine bə kalizohiriyə səbarzətiyon həm bırəso, əmmo ımon sabit nin. zira botıl sıst iyən berişəy və oxoyədə məhv bıənine.

3-bəbe çı navkonə millətonku baği mandə antik əsəron hifzkəmon ta bo vəomə milləti qıləy ibrəti dərs bıbu.

4-imon iyən təğva təsir iyən foydəon,fəğət bə axırtəti məxsus ni. təğva əhl, dınyoədə həm ıştə koy nəticə vindedə. çoko ki,çı sıtəmkoron ağıbət həm bə axırəti məxsus ni. qahi faxti həmnə bın dınyoədə həm əvon ıştə koy oxo mışohidə kardedən.

وَلُوطاً إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَتَأْتُونَ الْفَاحِشَةَ وَأَنتُمْ تُبْصِرُونَ (54) 

Və(həmçinin) Lutımon(vığande) ki, bəştə ğovmi voteşe: ayə ım yavə ko bevəcəti zınə holədə, ijən əy əncom doydon?

أَئِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّن دُونِ النِّسَاء بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ (55)

Ayə şımə boştə şəhvəti irzo kardeyro, ğərəz jenon bə merdon soyəx şedon? bəlkəm, şımə qıləy nodonə ğovmiyon.

Həzrəte Saleh(ə)-i sərquzəşton bəyoni bədiqə, ın ayəon xulosə şikilədə bə həzrəte Lut(ə)-i iyən bə həzrəti ğovmi macəra işorə kardedə. həlbəttə Lut(ə)-i ğovmi macəra  çandə qılə surə çın surə bənav həm oməbe. əmmo çun cinsiyə inhirofon min cumlə həmcinsbozəti(homoseksualism) və geyəti tarıxi dırozi movcud bıə. Kərimə-Ğıron çandə qılə vırədə bə Lut(ə)-i sərquzəşti işorə kardedə və çəvon yavə ağıbəti bəçəvon yod dənoydə ta bo və omə milləti qıləy xəbərdorəti iyən ibrət bıbu.

In ayəon hamyedə: həzrəte Lut(ə)-i ğovmi merdon miyono rəvoc pəydu kardə çı həmcinsbozon yavə əməli mızəmmət kardə holədə hamyedə: şımə ki,çın koy bevəcəti zıneydon. çən, çokonə de iyənde jıqo qıləy yavə ko əncom doydon? Şımə ki, jimoni həmroon heste? Boçi bəştə jenon soyəx şıey əvəzi, bə merdon soyəx şedon və ıştə jenon vadoydon?

Təbiiye ki, merdon bə jenon tərəf şıey əvəzi, bə merdon tərəf şıyədə, jenon həm qədə-qədə bə merdon nisbətədə rəğbətışon bedəni və bə co jenon soyəx şedən. ım ko bə xıyzoni vırto-volo bıey iyən camiyədə bə təloği ziyod bıey boyis bedə.

De təəssıfi ımrujnə dınyo ıştəni inkişof kardə dınyo zıneydə, həmcinsbozəti çı merdon miyono və lezbiyanəti çı jenon miyono rəvocış pəydu kardə. çımonsə vey bevəc ıme ki, de bəşəri fıtrəti zidd bıə ım əməli ğərbi kali məmləkətonədə leqal zınedən iyən əy rəsmiyə formədə ğəbul kardedən.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-camiyədə rəvocış pəydu kardə de yavə koon mıborizə bardey, ilahi peyğombəron iyən iştimayi salehə şəxson vəzifəonkue.

2-cinsi ehtiyoc, insoni təbiiyə ehtiyoconkue. əmmo bəbe de Xıdovəndi noə ğanuniyə roy vosiytə mıəyyən bıbu. nəinki, de ğeyri-ğanuni iyən inhirofiyə roon vositə.

3-bənə həmcinsbozəti və qeyəti bıə cinsi inhirafon, çı beməxəti iyən nodonəti nışonəy. harçənd  ım ko qıləy elmin iyən mədəniyə şəxs həm əncom bıdo.

فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَن قَالُوا أَخْرِجُوا آلَ لُوطٍ مِّن قَرْيَتِكُمْ إِنَّهُمْ أُنَاسٌ يَتَطَهَّرُونَ (56) 

Əmmo çəy ğovmi cəvob ğərəz ımi co çi nıbe ki, voteşone: Luti xıyzoni ıştə şəhriku bə bi bekənən. zira əvon çı pokəti dumo bıə camaatin.

Həzrəte Lut(ə)-i sənədin iyən məntığiyə sıxanon mığobilədə, həmonə qınokoron ıştə yavə koonku dast kəşeydənıbin. əvon çə həzrəti sıxanon ğəbul kardey əvəzi,de ə həzrəti hoziyə rəftor kardedəbin və bəy komilə formədə behurməti kardedəbin və voteydəbin: bəbe Lut, çəy xıyzon iyən duston ki, de əmə həmkorəti kardedənin iyən çəmə ko ayb zıneydən, çın şəhriku bə bi bekəmon ta ım bo bəçəmə ko irod qətə və bəmə mane kəson bıə qıləy ibrəti dərs bıbu.

Bəle, qıno həmmə vırə eqəteydə, pokəti və pokdovnəti əyo cinoyət bə hisob omeydə və çəy cəzo həm zindon iyən təğıb kardeye. çoko ki, bənə Yusif(ə)-i pokə cıvonə peyğombər de nopokon həmkorəti nıkardeyədə, bə zindon eqınedə və ıştə umri ziyodə soron bə pokdovnəti xoto həbsxonədə dəvordıneydə.

Çın ayəku umutedəmon:

1-qıno mığobilədə tam jıey cayiz ni. tainki, sfera bo qınokoron tanq bıbu. nəhy əz munkər ələni surətədə lozıme. harçənd nəticəş həm nıbu və bə ixroc iyən ıştə kəyku dərbədər bıey həm boyis bıbu.

2-cinsiyə rabitəon ozodəti şuar, min cumlə həmcinsbozəti ozodəti, çı Lut(ə)-i cohilə ğovmi fik və əndişəonkue. jıqo ozodətiyon, hiçfaxti çı təməddun iyən sivilizasiyə nışonə nibəbe.

3-muhit, insoni bo qıno karde məcbur kardedəni. zira çı fosid iyən nopokə milləti miyono pokə insonon həm jimon kardedən və ıştəni çı nopokə çiyonku hifz kardedən.