691-ə hissə-Nəmli surə-76-81 şərifə ayəon

691-ə hissə

إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ يَقُصُّ عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَكْثَرَ الَّذِي هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ (76)‏

Həyğətən, ım Ğıron İsrayli zoon ixtilof kardə ziyodə çiyon(səhihə formədə) boəvon hikoyət(bəyon) kardedə.

وَإِنَّهُ لَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ (77) 

Və bərosti əv(Ğıron) çı muminon hidoyət iyən rəhməti moyəy.

إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُم بِحُكْمِهِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ (78) 

Iştı pərvərdıqor deştə hukmi çəvon miyono hukm bədoe və əv ğudrəti soyb iyən aqahe.

فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّكَ عَلَى الْحَقِّ الْمُبِينِ (79) 

Çən, bə Xıdovəndi təvəkkulkə(və bızın ki) tı oşkoə həxədəş.

Vəynə proqramədə bə mışrikon xitob kardə holədə votemone əvon ğıyoməti inkor kardedəbin iyən de mıxtəlifə bəhonəon bə bımyon mardey bədiqə bəyji bıey iyən  ğıyoməti ruji bə ilahi mıkofat və cəzo doey etığodi  məsxərə kardedəbin. ın ayəon Ərəbi cəzirədə  jimon kardə iyən bo dini islomi ğəbul kardey hozzı nıbə çı yəhudiyon barədəy. yəhudiyon çoko dini hukmon barədəde iyənde ixtilof hesteşonbe, həzrəte İsa-Məsih(ə) iyən Tovrətədə omə axırəz-zəmoni nicotədə barədə həm, ixtilofışon hestebe. ım ayəon hamyedə: əgər əvon Kərimə-Ğıronışon osmoniyə kitobi unvanədə ğəbul kardəşonbe, çəvon qırd ixtilofon bərtərəf əbi və çı həzrəte Mosə(ə) iyən İsa(ə)-i bədiqə bə yəhudiyyət iyən məsihiyyəti ayini varid bıə xorafat iyən bidəton bə oxo ərəsi. nəticədə çı harcurnə şəxsiyə səliqəku bə diyəro bıə qıləy xolisə din çəvon ixtiyorədə ğərol əqəti.

Ayəon dəvomədə bə peyğombər iyən muminon xitob kardə holədə hamyedə: əhli-kitobi mıxolifəti mığobilədə, bə Xıdo təvəkkulkənən və de bəçəy benəhoyətə elm iyən ğudrəti təkyə kardə holədə,bəştə roy dəvom bıdənən və bızınən ki, şımə həxə royədə hərəkət kardedon iyən həx hejo sabit və ğoym bəmande.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Kərimə-Ğıroni bərəkətonku qıləyni rişənin iyən idelojiyə ixtilofon həll kardeye. Ğıron çı vəhdəti moyəy. nəinki, mısılmınon bəlkəm, əhle-kitob həm əy ğəbul kardə iyən bəçəy ayəon ovard kardə holədə kardey bəzıneyn ıştə ziyodə ixtilofon həllkəyn.

2-hidoyət, ilahi dıjdə nemətonkue ki, Xıdovənd deştə rəhmət iyən lutfi əvış bə bəşəri ətoş kardə.

3-bə Xıdo təvəkkul kardey, çı insoni səbarzəti şərtonku qıləyniye. çımisə əlovə bə Xıdo təvəkkul kardey, fəğət həxə royədə beyədə məno və məfhumış heste. nəinki, botılə royədə beyədə.

إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاء إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ (80) 

Beşək tı kardey nibəzıneyş ıştə dəvəti bə bımyon quşi bırosniş və kardey nibəzıneyş koron dim iyən peşt qordınə faxti(əvoni) vanqkəş.(həyğəti bəçəvon quşi bırosnoş).

وَمَا أَنتَ بِهَادِي الْعُمْيِ عَن ضَلَالَتِهِمْ إِن تُسْمِعُ إِلَّا مَن يُؤْمِنُ بِآيَاتِنَا فَهُم مُّسْلِمُونَ (81) 

Və tı kuon çəvon zəlolətiku hidoyətəkə niş. tı fəğət ıştə sıxani bəçəmə ayəon imon vardə kəson iyən həxı vədə təslim bıəkəson quşii rosney bəzıneyş.

Navnə ayəonədə hamyeşe: Kərimə-Ğıron oşkoə həxe. ın ayəon çə bəhsi dəvomədə hamyedə: çəvon de Ğıroni mıxolifət kardey iyən həxı ğəbul nıkardey, çəvon kuyədələtiku bə əməl omeydə, nəinki, Ğıroni dərk kardey nıbey.

Bə təəssıb, inodkorəti iyən kur-kuronə təğlidi giriftor bıə kəs, bənə bəy hiç qıləy sıxan təsir nıkardə mardəy. ya bədə korə bəyjiyə insoniye ki, bəştə roy dəvom doydə şedə. təbiiye ehanə qıləy şəxs çı dumoku qıləy korə şəxsi vanq bıjəno, əv həmonə odəmi nibəməse. əfsus ki, çı kofiron veyni bənə kuyə korə fərdonin ki, çı həyğəti dərki qırd roonış bəştə dimiş bastə və həxı məseyku məhrum mandən.

Ruşine çı Kərimə-Ğıron iyən Peyğombəre-Əkrəm(s)-i hidoyətiku bəhrə bardey zınə kəson əvonin ki, əvvəla həxı mığobilədə mutin və saniyən dırıst və səhihə formədə bə ilahi ayəon imonışon heste. de qıləy co iborəti qıləy şəxs kardey bəzıne çı Ğıroni hidoyətiku bəhrə bobəy  və de maneyəon zıney əy çı ğəbul kardeyku nıoqəto. ım maneyəon adətən bə fərdon ruhiyyəon iyən fikon ayide və boyis bedə ki, əvon deştə navkonə movğıyyət qətey, bəştə dədə-bobon kur-kuronə təğlid iyən ğəbilə və ğovmi təəssıbon əsos, bo həxə sıxanon ğəbul kardey hozzı nin və əgər həxə sıxani bıməson, de nodırıstə təhlilon əy co curə təfsir və şərh kardedən.

De ın tərtibi problem ilahi ənbiyaon mesajon prinsip iyən çəvon dərk kardey muşkil bıey ni, bəlkəm bəçəvon inodkorəti və təəssıbi xotoe. ehanə qıləy insoni dıl mardəbu, əv həxı ğəbul nibəkay və həxə sıxan bəy təsir nibəkay. bənə qıləy sutə lampə ki, bə toki cərəyoni əy dəçoknoş həm, əv ijən ko nibəkay və ruşnə nibədoe.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-mardey iyən həyot Ğıroni fərhənqədə, həm bə təbiyi jimon iyən mardey voteydən və həmən bə mənəviyə həyot və mardey. Ğıron həxə kəlomi nıməsə iyən bəçəy təsiri ji nıdəşəkəson, mardə hisob kardedə. harçənd əvon zohirədə jimonışon həm bıbu. bə çın qrupi əks, Ğıroni prizmaku həxı ğəbul kardə və çəy royədə confəşonəti kardə iyən şəhid bıə kəson, bəyjin və ilahi rızğo-ruziku bəhrə bardedən. harçənd zohirədə çı bəyjiyə insonon miyono həm nıbon.

2-bə çəş, quş iyən ağli mailk bıey kifoyət kardedəni.muhim həxı vədə təslim bıey ruhiyyəy ki, əgər ım nıbu, inson hətta ıştə məsə iyən vində çiyon, inkor kardedə ya əy joqo nosəhih şərh kardedə. qıləy inson ki, hıtə əy vanq kardeyədə əv oğo bedə. əmmo ikəs ki, ıştəni ğəsdo bə han bıjəno, çanədə əy sədo bıjənoş həm, əv qıləy cəvob nibədoe.