698-ə hissə-Ğəsəsi surə-14-17 şərifə ayəon

698-ə hissə

وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَاسْتَوَى آتَيْنَاهُ حُكْماً وَعِلْماً وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ(14) 

Və çoko Mosə(cismoni və ağli cəhəto) bə ruşdo-kəmol rəse, bəy hikmət və elm əto kardemone və əmə jıləvoni bə çokə koəkəyon mıkofot doydəmon.

In ayəon bə həzrəte Mosə(ə)-i jimoni dastoni co qılə baxşi işorə kardedə və hamyedə: çoko ki, Mosə(ə) bəştə cıvonəti faxti rəse, Xıdovəndi de ağl, fik iyən ilhomi ğıvvə əvış zumand karde və bəy elm iyən hikmətış əto karde ki, kardey bızıno həyğəton dərkkəy iyən çı həxı de botıli miyono çok-çoki hukm bıdəy. ımi zikr kardey lozıme ki, cıvonəti faxti çı har insoni çəy jimoni dırozi çəy zumand iyən ğoyməti faxte. bə Mosə(ə)-i bıə ilahi lutf, bəçəy pokəti iyən ləyoğətinə şəxs bıey xoto be ki, əv jıqo qıləy inoyəti zərfiyyətış boştə kəsbış kardəbe. bə ın ayə əsos, hakəs ehsoni əhl bıbu, ilahi lutfi ğəbul bəkay. həlbəttə, ım peşo bə Mosə(ə)-i əto kardə bıə sovə vəhy iyən nıbuvvəti iyən peyğombərəti məğami rəsə qıləy co çiye.

Çın ayəku umutedəmon:

1-cıvonəti dovran, çı insoni jimoni veyçokə zəmone. zira bın dovranədə cismi ğıvvə de ağli inkişofi iyənde kənon və çı insoni kəmoli zəminə hozzı kardedə.

2-bə cokəson çoki kardey iyən çokə ko soyb bıey, ilahi məxsusə lutfon ğəbul kardey zəminə hozzı kardedə.

وَدَخَلَ الْمَدِينَةَ عَلَى حِينِ غَفْلَةٍ مِّنْ أَهْلِهَا فَوَجَدَ فِيهَا رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلَانِ هَذَا مِن شِيعَتِهِ وَهَذَا مِنْ عَدُوِّهِ فَاسْتَغَاثَهُ الَّذِي مِن شِيعَتِهِ عَلَى الَّذِي مِنْ عَدُوِّهِ فَوَكَزَهُ مُوسَى فَقَضَى عَلَيْهِ قَالَ هَذَا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ عَدُوٌّ مُّضِلٌّ مُّبِينٌ (15) 

Və Mosə bə şəhr varid be, qıləy holədə ki, çəvırə əhali(çəy bə şəhr varid bıey iyən əyo bıə hodisəonku) bexəbə bin. çən, əyo dıqlə merdış vinde ki, de iyənde çanqbəyəxə holədə canq kardedəbin. qıləyni çəy tərəfdor və co qıləyni çəy deşmononku be. çən, çəy tərəfdor bıəkəs ıştə deşmoni mığobilədə çəyku koməqış tələb karde. çən, Mosə iqlə mıştış je bəy və əvış kışte. (Mosə ıştən-boştə)voteşe: ım(deşmonəti və canq) çı şəytoni koyku be. həyğətən, əv(odəmi) bə zəlolət eğandə oşkoə deşmıne.

Həzrəte Mosə(ə) detobə ıştə cıvonəti Fironi sarayədə jimon kardedəbe və bənə saray co uzvon qıləy mınosibə şərayitədə jimon kardedəbe və həmçinin əyo canqi təlimonış vindəbe. iruj ə həzrət çı sarayku bə şəhr beşəbe iyən şəhri kuçəonədə ğədəm jedəbe nəvedəbe. ğəflətən dı nəfərəış vinde ki, de iyande dave kardedəbin iyən tosə oxonə nəfəsi yənde kıştey fikədə bin. qıləyni çı Bəni-İsrayliku və co qıləyni çı Misri Ğıbtiyonku be. çıhəzrəte Mosə(ə)-i həmməslək iyən diniku vəçı Bəni-İsrayliku bıə şəxsi, ə həzrətış zıne və çəyku koməqış tələb karde. Mosə(ə) bə məzlumə odəmi kəməqış karde və bə ğıbtiyə fərdi qıləy mıştış dəkırne və əv bəsə zəminisə eqıniye conış doe marde.

Mosə(ə) ıştən həm fik kardedənıbe ki, çəy dasti zərbə jıqo zumand bəbe ki, bə iqlə zərbə deşmoni koy bə oxo bərosne. Mosə(ə) məğsədış nıbe ki, əy bıkışto və çəy fik qıləy məzluməodəmi mıdifiyə kardey bevə əve jıqoş karde. de ın holi ğıbtiyə merd tov vardeyış nızıne və ıştə conış çı dasto doe.

Iyo be ki, həzrəte Mosə(ə) bə çın dave mənşəş dığğət karde və voteşe: çı bəşəri fərdon miyono bə əməl omə qırd kin-kudurəton və canqo-daveon rəğ-rişə, şəytoni vəsvəsəonin və ımoni əv icod kardedə. həyğətədə, əv çı insonon deşmone və de əvoni bə zəlolət eğandey, əvoni bə iyənde coni dıço kardedə.

Çın ayəku umutedəmon:

1-deməkə ki, Mosə(ə) çı Fironi sarayədə jimon kardedəbe, əmmo çı məzlumon hami be, nəinki, zolımon. çoko ki, çı Fironi jimoni həmro həm ğəsrədə jiyedəbe, əmmo bə Mosə(ə)-i imonış vardəbe və bın royədə ıştə conış fədoş karde.

2-milləti miyono canq icod kardey, şəytoniyə koye. liza bəbe ıştə ğəzəbi kontrolkəmon iyən icozə mədəmon ki, şəyton bəmə mısəllət bıbu.

قَالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي فَغَفَرَ لَهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ (16) 

(Mosə)Voteşe: Xıdolim ha! az bəştə sıtəmım karde. çən, mıni bıbaxş! Çən, Xıdovəndi əvış baxşeşe. və həyğətən, əv əbaxş, mehribone.

قَالَ رَبِّ بِمَا أَنْعَمْتَ عَلَيَّ فَلَنْ أَكُونَ ظَهِيراً لِّلْمُجْرِمِينَ (17) 

(Mosə)Voteşe: Xıdolim ha! bəmı əto kardə neməti xoto, çən, hiçfaxti bo qınokoron peştıpur(koməq) nibəbem.

De ğıbtiyə merdi kıştə bıey, təbiiye be ki, ğıbtiyon çəy ğatili təğıb iyən kıştey və çəy xısosi sıey dumo bin. Mosə(ə) de bə həmonə ğıbtiyə merdi zərbə varid kardey, inov bəştə zılmış kardəbe. zira ın ko boyis be ki, çəy con bə xətər eqıno və ğıbtiyon əy dastqir kardeyro, çəy dumo eqınəbin. həzrəte Mosə(ə) bə ın macəra xoto, qınokor hisob bedənıbe. əmmo ım əməl boyis be çəyko peşonə mərhələdə de saxtəti dim bə dim boy. liza Xıdovəndiku tələbış karde ki, əgər əy bəştə vəzifəş çok-çoki əməlış kardənibu, əy bıbaxşi, çəy koy ağıbəti bə xəykəy iyən əy çı fironıjon şərriku nicot bıdəy. Xıdovəndi həm jıqoş karde və əvış çı ğıbtiyon dastiku peroxneşe. bın zəmon həzrəte Mosə(ə) de Xıdovəndi əhdış baste ki, bə ın lutfi şukri xoto ki, əvış çı deşmınon dastiku peroxno, de tobə ıştə umri oxo həni qınokor və cinoyətkoron himoyə nibəkay və bə sıtəmkoron koməq nibəkay. liza həni bə Fironi saray nıoqarde və ıştə de əvon bıə rabitəş bırniye.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-muminon çı zolımon dastiku peroxney koyədə, bəbe ehtiyotkəy və mığət bıbuy ta hiç qıləy təhlukə bəvə nıvoy və bevəcə hodisəon bə əməl nıvoy.

2-səhv iyən xilofə koon hətta zıne-zıne həm nıbu, ha holədə qıləy təbiiyi iyən vəz`iyə təsironış heste.

3-bə zumandə bazu və əzələ şukr kardey ro,bə məzlumon koməq iyən de zolımon iyən cinoyətkoron həmkorəti nıkardeye.