700-ə hissə-Ğəsəsi surə-22-25 şərifə ayəon

700-ə hissə

وَلَمَّا تَوَجَّهَ تِلْقَاء مَدْيَنَ قَالَ عَسَى رَبِّي أَن يَهْدِيَنِي سَوَاء السَّبِيلِ (22) 

Və çoko Mosə bə Mədyəni tərəf dimış qəte, voteşe: umu heste çımı pərgvərdıqor mıni bə rostə roy tərəf hidoyətkəy.

وَلَمَّا وَرَدَ مَاء مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهِ أُمَّةً مِّنَ النَّاسِ يَسْقُونَ وَوَجَدَ مِن دُونِهِمُ امْرَأتَيْنِ تَذُودَانِ قَالَ مَا خَطْبُكُمَا قَالَتَا لَا نَسْقِي حَتَّى يُصْدِرَ الرِّعَاء وَأَبُونَا شَيْخٌ كَبِيرٌ (23) 

Və çoko(Mosə) bə Mədyəni ovi(çoli) rəse, çəy ətrofədə i dastə odəmış vinde ki,(deştə heyvonon) sirab kardey məşğul bin. və çəvon kənoyədə dıqlə jen toyfəş vinde ki, mığət bin(ta çəvon pəson bə co qıləyni umuj nıqınon) çən, Mosə bəvə şe(bəvon) voteşe: çın koyku(bə kəno mandeyku) məğsədon çiçe? voteşone: əmə(bə merdon umuj nıqınero bəştə pəson) ov doydənimon. tainki, qırd ın pəsəvonon xaric bıbon və çəmə pı qıləy sinnış bəpe bıə piyəmerde.

Navnə proqramədə votemone ki, çı Frioni saray odəmonku qıləyni bə Mosə(ə)-i xəbəş doe ki, ğəsrədə bıə kəson bə ğərol oməyn ki, tıni bə ğətl bırosnon. çən, tı çanəndə rəy şəhri tərkə. ın ayəon hamyedə: Mosə(ə) bə ğərol ome çı Fironi hukuməti jiyədə bıə Misriku beşo bə bi və çı Fironi hukumətiku bə diyəro və şami cənubədə bıə Mədyəni tərəf hərəkətkəy.

Əmmo çın səfə ziyodə təhlukəonış həm hestebe. həm çəy gim bıey  və həmən de hukuməti məmuron dasti dastgir bıey xətər. əve Xıdovəndiku tələbış karde ki, əy bə rostə roy tərəf səbərokəy.

Ayəon dəvomədə hamyedə: bə Mədyəni şəhri varid bıey bədiqə, şəhri kəno bə qılə pəsə ğələ peqıniye ki, qıləy çoli kənoqırdə bıəbin və deştə pəson sirab kardey məşğul bin. təbiiyi be ki, dırozə royku oqıniyə Mosə(ə) bə ovi çoli tərəf omeki, tikəy ov peşomi və ıştə dimi tarkəy. əmmo çoli kəno qıləy əcib-ğəribə səhnəş mışohidəş karde ki, çəy dığğətış bəştə cəlbış karde.

Dıqlə jen toyfəş vinde ki, bənə co pəsəvonon ıştə pəsə ğələşon bo ov peşomey vardəbe. əmmo əvon itərəfədə mandəbin və mığət bin ki, çəvon pəson bə co kəson pəson umujən nıqınon. Mosə(ə) ki,ım səhnəş vinde, çəvon bə kəno mandey və bə merdon umuj nıqıney dəlilış dəparse və əvon voteşone: çəmə pı qıləy piyəmerde və əmə dıqlə hovə məcburimon ım pəson çabıdəmon. əmmo, çun piyədəmon ni bə merdon umujən bıbəmon, əve tikəy səbr kardəmon ta əvon bəştə pəson ov bıdəyn, bışon. çən, əmə ıştə pəson vardəmon bə çoli tərəf və əvoni sirab kardedəmon.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-bo ıştə şəhro-diyoriku hicrət kardeyro hozzı bıey, çı yolə islohəkəyon proqraməonku qıləyni bıə ta bə vəomədə omə problemon tov vardey bızınon.

2-dıvo, çı hərəkət və cəhdi bədiqə mənoş heste. nəinki, çı cəhdo-təloşi əvəzi dıvokəmon.

3-koy muhitədə iyən co vırəonədə çı noməhrəmə jenı-merdi miyono həyo pardə oqətey, qıləy ğeymətış heste. (çokomki, Şuəyb(ə)-i kinon bə merdon umuj nıqıneyro çəş kardedəbin ta əvon bışon).

4-zərurət bıə surətədə, Xıdo pəyğombəri kinon pəsəvonəti kardedən, əmmo hiçfaxti zıllət iyən xarəti ğəbul kardedənin.

فَسَقَى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ (24) 

Çən,(Mosə çəvon pəsonış) boəvon sirab kardeşe. peşo bə soğnə tərəf şe və voteşe: Xıdolim ha! həyğətən, mı ıştı bəçımı tərəf vığandə xəyri ehtiyocım heste.

فَجَاءتْهُ إِحْدَاهُمَا تَمْشِي عَلَى اسْتِحْيَاء قَالَتْ إِنَّ أَبِي يَدْعُوكَ لِيَجْزِيَكَ أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا فَلَمَّا جَاءهُ وَقَصَّ عَلَيْهِ الْقَصَصَ قَالَ لَا تَخَفْ نَجَوْتَ مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ (25) 

Çən,(lıski nıdəvarde ki) çəvonku(jenonku) qıləyni de həyo və iffəti bə ro poyə holədə, çəy palu ome və voteşe: çımı pıə tıni dəvət kardedə ta bəçəmə(heyvonon) ov doeyro bətı qıləy mızd pərdaxtkəy. çən, çokonə Mosə çə həmonə piyəmerdə pı tonoku ome və ıştə səqruzəştonış boəy nəğlış karde, əy voteşe: mətars, tı çı sıtəmkorə dastə(dastiku) perəxəş.

Mosə(ə) ki, çı fironıjon tarsiku Misrış tərk karde və bə Mədyəni tərəf hərəkətış karde, vey oqıniyəbe. əve ıştə problemonış çı yodo bekardeşe və həmonə dıqlə jenış himoyə karde və de bəçəvon pəson ov doey məşğul be. de ın koy bə oxo rəsey, çəvonku qıləy mızd və pul tələb nıkardə holədə bə qıləy do ji soğnə vırə şe və çun oqıniyəbe, əve dıroz be,olxarte. əmmo vəşyənəti əy əziyyət kardedəbe və əv çı xorəki dumo be. Mosə(ə) bın şəhrədə ğərib be və ikəsi zınedənıbe ta çəy mehmon bıbu ya qıləy xorək bə dast biyəy. liza Xıdovəndiku tələbış karde ki, tı çiçı məsləhət zıneydəş əy bəmı ətokə, ısət çı xorək bıbu ya məskən, vırə.

Co tərəfiku Şuəyb(ə)-i kinon çı co rujonku bənav bəştə kə rəsin. çəvon pı dəparseyşe ki, şımə bəqəm bəştə pəson ovon  nıdoyone ki, jıqo rə oməyon. çə həzrəti kinon Mosə(ə)-i macəraşon bəştə pı nəğlışon karde. həzrəte Şuəyb(ə) bəvon voteşe: bə həmonə merdi soyəx bışənənvə bəçəmə kə dəvətkənən ta de mınosibə şivə çəy xıdməti əvəzi beşəmon və bəçəy zəhməton xoto bəy ğədrdonətikəmon. çə kinonku qıləyni de abru-həyo bə ro pıyə formədə Mosə(ə)-i tonoku şe və bəy voteşe: çımı pı tınış dəvət kardə ki, bəçəmə kə boyş ta ıştı zəhməton əvəzi beşo və bətı mıkofot bıdəy. Mosə(ə) çı həzrəte Şuəyb(ə)-i kinə sıxan iyən rəftoriku hissış karde ki, əvon qıləy nəcib və pokə xeyzonikuon və çəvon pı həm qıləy ğədrdonə merde ki, dılış heste çəy xıdməton əvəzi beşo. əve çəy dəvətış ğəbul karde şe çəvon kə və vindeşe ki, çiç fik kardedəbe, həyğətədə hejo jəqo həm heste. de ın tərtibi əv bə ilahi peyğombəronku qıləyni yəni bə həzrəte Şuəyb(ə)-i kə varid be və ıştə jimoni sıftəku ta bə Mədyən ome, macəraşhəmmə qırd bo həzrəte Şuəyb(ə)-i nəğlış karde. Şueyb(ə)-i həm bəy voteşe ki, həni mətars və Xıdovəndi tınış nicotış doə və tosə hafaxti ki, tı bıpyoş iyo mande və çəmə mehmon bıey bəzıneyş.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ıştə muşkilaton faxti, çı camaati problemon çı yodo beməkəmon və ıştə zu vışkiye ğədərədə bo cokəson muşkili həll kardeyro cəhdkəmon.

2-boştə muşkilaton həll kardey xoto, Xıdoku koməq tələbkəmon ta bəçəmə xəyri bıə vositəon boəmə hozzıkəy.

3-ənbiya iyən peyğombron məktəbədə, camiyədə jenon bə səhnə ome, mənoş ni. əmmo de ın şərti ki, de iffət iyən pokdovnəti bə ico bıbu və bəjenı-merdi çərçivə rioyətkəyn.

4-bə cokəson xıdməton ğeymət bınəmon və de mınosibə şivəon çəy əvəzi beşəmon.