707-ə hissə-Ğəsəsi surə-51-55 şərifə ayəon

707-ə hissə

وَلَقَدْ وَصَّلْنَا لَهُمُ الْقَوْلَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ (51) 

Həyğətən, əmə(Ğıroni ayəon) sıxanımon dumo yənde boəvon vardemone(izoh kardemone), ğasbu əvon pand bıqəton.

الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ مِن قَبْلِهِ هُم بِهِ يُؤْمِنُونَ (52) 

Ə kəson ki, çımi(Ğıroni) bənav bəvon kitob doəmone, əvon həm bəy(bə Ğıroni) imon bəvayn.

In ayəon sıftədə bə mışrikon kufr iyən inodkorəti işorə kardedə və hamyedə: əmə Ğıroni ayəon tədricən, əmmo dumo yənde vığandemone ta bə mışrikon ğəlbi nufuzkəy iyən bəvon təsir bınəy. əmmo əvon pandışon nıqəte iyən həxə sıxanışon ğəbul nıkarde. qıləy holədə ki, əhli-kitobiku kali qılə bə co peyğombər iyən kitobi imonışon vardəbe, çoko çı islomi pöeyğombəri həx bıey dərəsin, bəy imon vardeşone və bə həzrəti tabe bin.

Məsələn, tarıxiyə rəvoyətonədə omə ki, Həbəşıstonədə bıə kali keşişon de çın kişvəri podşo bıə Nəccaşi əmri çı islomi peyğombəri(s)-i vardə dini barədə təhğığ kardey və deəy oşnobıeyro, bə Məkkə şəhri səfəşon karde. əvon çı Xıdo Rəsuli bə odəmi con və dıli nıştə sıxanonışon məse və bəy imon vardeşone və əvon ıştən çı dini islomi təblığəkəyonku bin.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-tərbiyə, qıləy tədrici iyən ğədəm bə ğədəm bıə koye. əv həm de pandvə irşodi bə ico, nəinki məcburi surətədə.

2-osmoniyə kitobon iyən dini rəhbəron, iqlə sıxan iyən hədəfi dumo bıən.

3-həyğiyə əhli-kitob, ə kəsonin ki, de islomi peyğombər(s) iyən de ə həzrəti ayini oşno bıey bədiqə, bəy imon vardedən və ıştə dini təəssıbi kəşedənin.

وَإِذَا يُتْلَى عَلَيْهِمْ قَالُوا آمَنَّا بِهِ إِنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّنَا إِنَّا كُنَّا مِن قَبْلِهِ مُسْلِمِينَ (53) 

Və(Ğıron) bəvon tilovət beyədə, votedən: əmə bəy imon vardemone. bərosti, əv çəmə pərvərdıqoriku bıə qıləy həxe və(əmə) çımi bənav(həm) çı təslimi əhl bimon.

أُوْلَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُم مَّرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَؤُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ (54) 

Bəçəvon səbri xoto, bəvon dı bərobər(xeyə) cəzo doey bəbe və(əvon ki) bədi de çokəti dəf kardedən və çəmə bəvon ruzi doə çiyon(bə cokəson) infağ(baxş) kardedən.

Navnə ayəon dəvomədə, ın ayəon hamyedə: ehanə çı əhli-kitobiku idastə bə peyğombəri imon vardəşonebu, əvon de səmimi-ğəlbi çı həxı vədə təslim bıən. jıqo ki, peyğombər(s) boəvon Kərimə-Ğıroni ayəon handeyədə, əvon votedən: əmə əy Xıdo tərəfiku bıey ğəbul kardedəmon iyən bəy imon vardedəmon. çoko ki, əmə çımi bənav bəştə peyğombəri təslim bimon və bəy imon vardəmonbe.

Kərimə-Ğıron hamyedə: bəçəy xoto əvon dıkərə mıkiofot ğəbul bəkayn. qıləyni bəçəvon bə navnə peyğombəron iyən kitobon imon vardey xoto və co qıləyni bəçəvon bə islomi peyğombəri(s) iyən bəçəy kitobi imon vardey xoto.

Peşo Xıdovənde-Aləm pokə muminon vəsf kardə holədə hamyedə: əvon bə camaati bevəcə hərəkəton deştə çokə əməli cəvob doydən. çı yavə sıxani mığobilədə ğəşənqə sıxan iyən çı bədə hərəkəton mığobilədə çokə reaksiya nışon doydən və səbr kardedən. həmçinin çı beitoəti mığobilədə məhəbbət və lutf kardedən. əvon çı baxşeş iyən infoği əhlin və bə milləti zəyifə qılə koon rəseydəniyən cokəson çı yodo bekardedənin.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-həxı tərəfdoron, həxı dumon. ısət kon şəxs, kon millətiku iyən de kon zıvoni həxə sıxan bəkay, muhimmə məsələ ni. bəlkəm, muhimmə məsələ, həxı ıştəne və ım boəvon vey muhimme. çən, hakəs həx bıvoto, bəbe əy ğəbulkəy.

2-həxı ğəbul kardey, bə çı mıxolif iyən mısibəton mığobilədəbə səbr iyən istiğoməti ehtiyocış heste.

3-sosyal rabitəonədə iyən de cokəson rəftoronədəəsl və prinsip bəbe bə baxşeş iyən quzəşti əsos bıbu. həlbəttə, çımisə bəpe bəbe bəmə bevəci kardə kəson, əmə çokikəmon.

وَإِذَا سَمِعُوا اللَّغْوَ أَعْرَضُوا عَنْهُ وَقَالُوا لَنَا أَعْمَالُنَا وَلَكُمْ أَعْمَالُكُمْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ لَا نَبْتَغِي الْجَاهِلِينَ (55) 

Və haxafti ləğvə(bemənoə) sıxan bıməson, çəyku dim qordıneydən və votedən: çəmə koon boəmə iyən şımə əməlon boşımə bıbu. (vido)səlom bıbu bəşmə. çəmə de nodonon komon ni.

Vəynə ayəon dəvomədə, bə səbri misdoğ iyən nımunəonku qıləyni işorə be ki, əv həm çı cokəson yavə sıxan iyən əməlon mığobildə, bəvon de çokə formə cəvob doey be. ın ayə çə bəhsi dəvomədə hamyedə: həyğiyə muminon ə kəsonin ki, yavə iyən bevəcə sıxan məseyədə, çəy əvəzi beşedənin və de yavə sıxani bəvon cəvob doydənin. bəlkəm, əvon mıdora kardedən və de sulhamizə rəftoron bəvon hurmət noə holədə votedən: ehanə çəmə qətə ro nodırıstebu, çəy təsir bəçəmə ıştəni bərəse, nəinki, bə şımə. və əgər şımə şıə ro səhih nıbu, çəy təsiron həm bəşmə ıştəni obəqərde, nəinki,bəmə. çən, şımə bəştə,əmə həm bəştə ro.əmə dumo coyilon ko eqınedənimon. ehanə şımə həm deəmə bevəcə hərəkətkoyn, əmə bənə şımə jəqo bəşmə cəvob nibədomon.

Çın ayəku umutedəmon:

1-bə Xıdo imoni şərt, çı bihudə iyən ləğvə sıxanonku bə diyəro mandeye. nə bə cokəson ləğvə sıxan bıvotəmon vənə cokəson əməni təhğır ya məsəxər kardeyədə, əmə bədə  əvon bəvon jəqo cəvob mədəmon.

2-ləğvə sıxanon voteyiyən məseyku bə diyəro mandey, qıləybə xoş omə koye ki, qırd ilahi dinonədə bəy təkid bıə.

3-ehanə bızınəmon ki, nəhy əz munkəri təsiriş ni, lamalə lozımə koy əncom bıdəmon. çı munkər və bevəcə koy iyən ə ko kardə kəsiku bə diyəro bıey, bəbe jıqo bıbu ki, əv dərəso əmə bəçəy kardə noloyığə koon rozi nimon.