710-ə hissə-Ğəsəsi surə-64-69 şərifə ayəon

710-ə hissə

وَقِيلَ ادْعُوا شُرَكَاءكُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيبُوا لَهُمْ وَرَأَوُا الْعَذَابَ لَوْ أَنَّهُمْ كَانُوا يَهْتَدُونَ (64) 

Və bəvon votey bəbe: (ısət)şımə bo Xıdo şərik fik kardə məbudon vanqkənən. çən,əvon vanq bəjeyn. əmmo(əvon) hiç qıləy cəvob nibədoon. və(bın holədə) ilahi əzobi bəvindeyn(oruzu bəkayn) ey kaş hidoyət vindəşonbe.

Navnə proqramədə votemone ki, ğıyoməti ruji çı kufr iyən şırki yolon ıştı tərəfdoronku bezon və bə diyəro bəmandeyn iyən hozzı nibəbeyn ıştə tərəfdoron inhirofi məsuliyyəti ğəbulkəyn. ın ayə hamyedə: mışrikon ğıyoməti ruji ıştə xiyoliyə məbudon zəyifəti mışohidə kardey bədiqə, bəvon xitob bəbe ki, şımə ısət bo Xıdo şərik ğərol qətə çiyon vanqkənən ta bəşmə koməqkəyn iyən şıməni peroxnon. əmmo ruşine ki, çəvonku hiç qıləy cəvob nibəməseyn və hiç qıləy koməq ğəbul nibəkayn. iyoe ki, əvon oruzu bəkayn ki, ey kaş!Ilahi hidoyətışon ğəbul kardəbe və ımruj  jıqo bepeşt iyən yali mandə nıəbin və bə cəhəndımi tərəf şıənıəbin.

Çın ayəku umutedəmon:

1-ğərəz Xıdo bə harki dıl dəvastəmon iyən bəy pemandəmon, ğıyoməti ruji Xıdovəndi komqəiku məhrum bəbemon.

2-ğıyoməti ruj, çı qınokor iyən mınhərifon ahu-nolə kardə iyən həsrət hardə ruje. əmmo çı foydə?

وَيَوْمَ يُنَادِيهِمْ فَيَقُولُ مَاذَا أَجَبْتُمُ الْمُرْسَلِينَ (65) 

Və(bəyod biyə) əruji ki,(Xıdovənd) əvoni vanq bəjəne. çən, bəvote: bəçımı(vığandə) peyğombəron çı cəvobon doe?

فَعَمِيَتْ عَلَيْهِمُ الْأَنبَاء يَوْمَئِذٍ فَهُمْ لَا يَتَسَاءلُونَ (66) 

Çən, bəruj qırd xəbəon boəvon puşnə holədə(məxfi) bəmande və əvon iyəndeyku sıvol nibəkayn.

فَأَمَّا مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحاً فَعَسَى أَن يَكُونَ مِنَ الْمُفْلِحِينَ (67) 

Əmmo hakəs(bın dınyoədə) tovbəko iyən imon biyo və çokə ko əncom bıdo, çən umu heste(əv) çı xilos bıə kəsonku bıbu.

Vəynə ayəon dəvomədə ki, çı mışrikon ğıyoməti ruji vəzyəti barədə be, ın ayəon hamyedə: çəvonku sıvol bəbe ki, bə peyğombəron dəvəti çı cəvobon doe. peyğombəron şıməni bo İ bıə Xıdo pərəstış kardey dəvət kardedəbin iyən bəşımə çokə ko əncom doey sıfarış kardedəbin. çən, şımə bəvon çı cəvobon doe?

Təbiiye mışrikon bo ın sıvoli hiç qıləy cəvobışon nibəbe. ehanə bıvoton ki, peyğombəron dəvətımon ğəbul karde və imonımon varde, ım qıləy dıjdə du bəbe və ğıyoməti ruji du votey foydəş nibəbe. və əgər bıvoton ki, əvımon təkzib karde iyən əvonımon sehrboz və səfi hisobımon karde iyən deəvon mıborizə bardemone, deştə zıvoni bəştə kardə cinoyəton etırof bəkayn və və bəştə cəzo bərəseyn. harçi bıvoton bəçəvon ziyoniye. çəvon bo çın sıvoliku fərol kardey hiç qıləy roşon ni və kardey nibəzıneyn bo cəvob doeyro qıləy uzr iyən bəhonə biyəyn. çəvon co qılə problem ıme ki, əvon deştə co həmməsləkon məşvərət həm kardey nibəzıneyn və bə ilahi sıvoli cəvob doey xoto iyən ın problemi həll kardeyro iyəndeyku sıvol həm kardey nibəzıneyn.

Ayəon dəvomədə hamyedə: əvon ımruj jıqo dəmandən və de sıvi dim bə dim omən, əmə dınyoədə romon bəçəvon dimi bastəmon nıbe. əvon ha ləzə kardey əzınin tobəkəyn və bə ilahi peyğombəron imon biyən və loyığinə koon əncom bıdəyn. bın surətədə əvon çı səodət iyən hərəbaxtəti əhliku əbin və ımruj jıqo bə əzobi dıço nıəbin.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-mışrikon ğıyoməti ruji, nə bo Xıdo şərik qəteyro qıləy cəvobışon bəbe və nə bo peyğombəron təkzib kardey xoto.

2-ğıyoməti ruji xəy ğəbul kardey roon bastə bəbeyn və millət kardey nibəzıney de iyənde məşvərət iyən həmfiki kardey iyən iyəndeyku sıvol kardey, ilahi ədolətinə məhkəmədə qıləy cəvobışon nibəbe.

3-islomədə bo mışrik iyən qınokoron həm ro bastə bıəni. islomi metod ıme ki, hejo tobə iyən oqardey ro bo kofir iyən qınokoron həm oj oqətedə ta har qıləy mərhələdə ıştə fəsod və çırkinətiku oqardon və bə həxə roy boon.

4-insoni hərəbaxtəti, çəy yavətiyon tərk kardey iyən çokə ko əncom doey girovədəy.

‏ وَرَبُّكَ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ وَيَخْتَارُ مَا كَانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ (68)

Və ıştı pərvərdıqor harçi bıpyişe, xəlğ bəkay(və çiçi bıpyişe) bəvıjne. çəvon(Xıdovəndi mığobilədə) vıjniye həxışon ni. Xıdovənd mınəzzəhe(poke) iyən çəvon boəy şərik vıjniyə çiyonsə barze.

وَرَبُّكَ يَعْلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَمَا يُعْلِنُونَ (69) 

Və ıştı pərvərdıqor çəvon ıştə dılonədə punhon iyən oşko kardə çiyon zıneydə.

Çın ayəon ım baxşi oxoyədə, Kərimə-Ğıron çı mışrikon cəvobədə ki, bo ilahi xəlğ bıə çiyon təkvin iyən təşriyi aləmədə qıləy rol ğayil bin, hamyedə: Xıdovənde-Aləm ıştən irodə kardedə ki, çiçi iyən çokonə xəlğkəy. kon şəxsi bə pəyğombərəti bıvıjni iyən bo milləti kon ğanun və şəryəti icodkəy. hiçkəs ni ki, əy məcburkəy ın ko bıkəy vəya bəçəy kardə koon mane bıbu.

De Xıdovəndi irodə insonon “faili muxtar” və ozod ofəyə bıən. əmmo çəvon ım ixtiyor bə ilahi irodə ğalib ome əzıni. zira əvon Xıdo irodə məxloğ iyən bəy məğlubin. təkviniyə koonədə təbiiye ki, hiç qıləy inson ıştə iyən co xılğətədə qıləy rolış bıəni və nibəbe. təşriiyi koonədə həm əgər Xıdovənd insononku qıləy ko əncom ya əy tərk kardey tələbko, əvon çəy tələbon mığobilədə, ıştəku hiç qıləy ixtiyorışon ni ta bəçəy tələbon əks qıləy çi təşrikəyn. çoko ki, Əhzabi mıborəkə surə 36-ə ayədə omə: Xıdovənd iyən çəy pəyğombər qıləy hukmi sadir kardeyədə, çı muminə merd iyən jeni ixtiyorış ni, bəçəy əksi əməlkəyn.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-hestemoni xılğət iyən çəy koon tədbir, həmçinin ğanunon noey və peyğombəron və osmoniyə rəhbəron vıjniye, qırd ımon Xıdovəndi dastədəy.

2-Xıdo ğanuni vədə co qıləy bəşəri ğanuni ğəbul kardəkəs, həyğətədə təşri iyən ğanunonədə bəşərış bo Xıdo şərik ğərol doəşe.