719-ə hissə-Ənkəbuti surə-19-23 şərifə ayəon

719-ə hissə

أَوَلَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللَّهُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ (19) 

Ayə nıvinde ki, Xıdovənd çokonə xılğəti bino kardedə, peşo əy oqordıneydə. həlbəttə ım(ko) bo Xıdovəndi hostone.

قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانظُرُوا كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ يُنشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (20) 

(Ha pəyğombər ha!)Zəminisə bıqardənən ki, (Xidovəndi)çoko xılğətış bino kardə? Peşo(həmonə) Xıdo axırəti dınyo icod bəkarde. həyğətən, Xıdovənd bə harçi ğadire.

Dəvardə proqramədə çı həzrəte İbreym(ə)-i de mışrikon bıə diyaloqi barədə be ki, votemone ə həzrət çəvon bıtpərəstəti iyən çı bıtonku rızğo-ruzi tələb karde nəhy kardedəbe. ın ayəon və çandə qılə çımi bədiqə omə ayə ki, çımon diyaloqi miyonədəy, miad iyən axırəti dınyo isbot kardey dumoe. yəni həmonə çiyki, mışrikon əy ğəbul karddənıbin və əy qıləy ğeyri-mumkinə ko hisob kardedəbin. ısət çı həzrəte İbreym(ə)-i zəmonədə bıə mışrikon bıbu ya çı islomi peyğombəri(s) zəmonədə.

In ayəon çı mışrikonku tələb kardedə ki, bəştə ağl iyən fiki ovardkəyn ta dərəson ki, çı movcud bıə aləmi sənibəton dıminə kərə xəlğ bıey, bo Xıdo qıləy sodə iyən hostonə koye. çunki, Xıdovəndi ikərə əvış ofəyə. həmçinin bın əzəmətinə dınyoədə bəştə ətrofədə bıə movcudaton nəzəkən ta dərəson ki,ım dınyo ofəyəkəs, bə harçi ğadire. liza insoni ijən sənibəton xəlğ kardey bo əy qıləy hoston iyən mumkinə koye.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Kərimə-Ğıron hejo insonon bo hestemoni aləmi həyğəton dərk kardeyro təfəkkur kardey dəvət kardedə.

2-xılğət, çı movcudaton jimon iyən mardeyədə, Xıdovəndi be nəhoyətə elm iyən ğudrəti məzhər və simvole.

3-islomədə, bo həyğəti pəydu kardeyro, təbyəti mutoliyə kardey iyən de hədəfi səfə kardey, sıfarış və təkid bıə. xılğəti de dəğiğə mutoliyə kardey, Xıdovəndi vey çok bəznemon.

4-bo miadi mumkin bıeyro vey çokə dəlil, Xıdovəndi iminə mərtəbədə məxloğati bə vucud vardeyro ıştə ğudrəti nışon doeye.

يُعَذِّبُ مَن يَشَاءُ وَيَرْحَمُ مَن يَشَاءُ وَإِلَيْهِ تُقْلَبُونَ (21) 

(Xıdovənd)Hakəsi ki, bıpyişe əzob bəkay və harki bıpyişe bəbaxşe. və bəçəy tərəf oqordıney bəbiyon.

وَمَا أَنتُم بِمُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي السَّمَاء وَمَا لَكُم مِّن دُونِ اللَّهِ مِن وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ (22) 

Və şımə nə zəminədə və nə osmononədə hiçfaxti Xıdo ociz kardey nibəzıniyon və boşımə ğərəz Xıdo vəliy(dust) və koməqəkə ni.

Navnə ayəon dəvomədə Xıdovəndi çı insonon mardey bədiqə bıə jimoni ğudrətibarədə be, ın ayəon hamyedə: dınyo ki, çı kaşt iyən cəhdo-təloşi vırəy, bəçımi əks ğıyoməti ruji çı hisob-kitob iyən məhsuli çıniye vırəy. dınyo hi iyən sahədə çiçı kaştəbu, axırətədə çəy məhsuli bəçıneyş. ğıyomətədə hakim Xıdoe ki, şımə dınyoədə kardə qırd koonku xəbədoe və bəçəy əsos bəşmə cəzo ya mıkofot bədoe. yaan ki, əy loyığ bızıno, bəştə əfv iyən rəhməti şomil bəkay.

Hiçkəs qımon nıkəy ki, dınyo iyən axırətədə kardey bəzıniyon ilahi hukuməti sərhəddiku xaric bıbənən və osmonon iyən zəminıədə çəy dastiku fərolkənən. şımə bə kon vırə həm bışon, çəy hakimiyyəti jiyədəon və vitey hiç qıləy mənoş ni. jıqo təsəvvır məkənən ki, fəğət zəmin çəy hakimiyyəti jiyədəy və ehanə şımə bə osmoni vey bılındə vırə həm bışon, kardey bəzıniyon çəy hakimiyyəti jiku xaric bıbon.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ilahi məhəbbət və ğəhro-ğəzəb iyənde kənon ta çokə ko soyb bəçəy rəhməti umudəvo bıbu və yavə ko soyb çəy ğəzəbiku bıtarso.

2-ıştə bandəon barədə bıə ilahi irodə iyən məşiyyət, bə Ğıroni ayəon dığğət kardeyədə, bəçəy hikmət iyən ədoləti əsose. Və bə hiçkəsi izərrə ğədərədə həm sıtəm kardedəni.

3-bəşəri irodə iyən tələb hiçfaxti bə Xıdovəndi irodə ğələbə pəydu kardey əzıni, harçənd zumand iyən muasirə imkonaton həm çəy ixtiyorədə bıbu.

وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِ اللَّهِ وَلِقَائِهِ أُوْلَئِكَ يَئِسُوا مِن رَّحْمَتِي وَأُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ (23)

Və bə Xıdovəndi ayəon iyən deəy vindemoni  kufr kardə kəson, əvon çımı rəhmətiku məyusin və boəvon dardinə əzob(hozzı) bəbe.

Vəynə ayəonədə Kərimə-Ğıroni hamyeşe ki, ğıyoməti ruji i qrup insonon bə ilahi ğəzəbi şomil bəbeyn və i dastə həm bəçəy mehro-məhəbbəti. ın ayə çə insonon barədə izoh doydə ki, çəvon bə ilahi rəhmət və məğfırəti hiç qıləy umuşon ni.hamyedə: hakəs xılğəti soxtemonədə ilahi ayəon nıvindo ya Kərimə-Ğıroni ayəon bəştə kufr iyən inodi xoto təkzib iyən inkorkəy, yəğın bızıno ki, ğıyoməti ruji bə qıləy şiddətinə əzobi giriftor bəbe və boçəy baxşeyro hiç qıləy umu nibəbe. zira əv həm çı hestemoni aləmi məbdəş inkor kardə və həmən miad və ğıyoməti ruj.

Çın ayəku umutedəmon:

1-ilahi rəhmət vey hevuje və hakəs ıştə zərfiyyəti əndozədə çəyku bəhrə bardeybəzıne. əmmo kufr iyən inkor, ilahi rəhməti ro bə insoni dimi dəvastedə. əgər qıləy ləp oxoş nıbə okeyani dılədə bıbu, i ğətrə ov həm bəçəy dılə nufuz kardey nibəzıne. kufr həm jələvoniye ki, bə insoni ilahi rəhməti rəsey mane bedə.

2-fəğət kofirə dastə çı  ilahi hevujə rəhmətiku məyus iyən məhrumin.