720-ə hissə-Ənkəbuti surə-24-26 şərifə ayəon

720-ə hissə

فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَن قَالُوا اقْتُلُوهُ أَوْ حَرِّقُوهُ فَأَنجَاهُ اللَّهُ مِنَ النَّارِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ (24) 

Çən, çəy(İbreymi) ğovmi cəvob ğərəz ımi nıbe ki, voteşone: əy bıkıştənən ya bısutnənən. əmmo Xıdovəndi əvış çı otəşiku peroxneşe. həyğətən, bımədə bo imon vardə dastə(Xıdovəndi ğudrəti) nışonəon heste.

Bın surədə çı həzrəte Nuh(ə)-i sərquzəşton bədiqə, həzrəte İbreym(ə)-i zikr kardedə və vəynə ayəon həzrəte İbreym(ə)-i mışrikon bə İ bıə Xıdo tərəf dəvəti iyən bə mardey bədiqə bıə dınyo dığğət kardey dəlilon bəyon kardedə. ın ayə çı milləti bə ə həzrəti sıxanon nışon doə reaksiyə bəyon kardedə və hamyedə: çun çə həzrəti məntıği iyən istidlolinə sıxanon mığobilədə bıə kəson hiç qıləy dırıst iyən məntığiyə sıxanonışon nıbe, əve binoşon karde bə hoziyə hərəkəton tərəf dim qəte. əvon bənə aləmi qırd zılmkorə ğudrəton de həzrəte İbreym(ə)-i şiddətinə rəftoronışon tələb karde. kali qılə təklifışon doe ki, əy bısutnon və bəzi qılə həm voteşone ki, əy edamkənən ki, bıdə əmə çəy dastiku xilos bıbəmon.

Çoko ki,Ənbiya mıborəkə surə 68-ə ayəku tosə 70-ə ayəonədə işorə be,əvon oxoyədə bə ğərol omin ki, qıləy dıjdə otəş hozzıkəyn və həzrəte İbreym(ə)-i bəçəy dılə bığandon. liza ın ayədə çə bəhsi dəvomədə hamyedə: əvon bə Xıdo pəyğombəri coni ələyh suyi-ğəsd kardeşone. əmmo Xıdovənd ə həzrətış çı otəşi sutunə şuləonku nicot doşe. çoko ki, Kərimə-Ğıroni co ayəonədə həm omə, de Xıdovəndi fərmoni otəş bo həzrəte İbreym(ə)-i sard iyən səlomət be və bə həzrəti hiç qıləy zərəlış nırosne. ım ıştən bo imoni əhli qıləy veyçokə ibrəti dərse ki, əvon dərəson Xıdovəndi ğudrət bəsə həmmə ğudrətonsə bəpeye və əvon bə zohir iyən maddiyə ğudrəton dıl nıdəvaston.

Çın ayəku umutedəmon:

1-dini deşmınon məntığ, əzob-əziyyət doey, işkəncə iyən ğətle. əvon həyğəton dərk kardey iyən fame dumo nin, bəlkəm əvon ıştə ğudrət, əzəmət iyən sərvəti hifz kardey dumon.

2-çı muminon miğdor kam bıey, bəçəvon çı sıtəmkorə hukuməton mığobilədə təslim bıey dəlil ni. İbreym(ə) deməkə ki, i nəfər be,çı ro dıqıjnə iyən kofiron mığobilədə mande və Xıdovəndi həm bəy koməqış karde.

3-Xıdovəndi irodə bəsə qırd illət, əbzor iyən səbəbonsə barze. əv həm səbəb icod kardedə, həm səbəbi sutunedə. bə otəşi sutune ğudrəti doydə və hafaxti irodəkəy, çı otəşiku sutuney ğabiliyyəti sedə.

وَقَالَ إِنَّمَا اتَّخَذْتُم مِّن دُونِ اللَّهِ أَوْثَاناً مَّوَدَّةَ بَيْنِكُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ثُمَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَكْفُرُ بَعْضُكُم بِبَعْضٍ وَيَلْعَنُ بَعْضُكُم بَعْضاً وَمَأْوَاكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُم مِّن نَّاصِرِينَ (25) 

Və(İbreymi) voteşe: şımə Xıdo əvəzi bıton vıjniyəyone ki, dınyo jimonədə(şımə) dustəti moyəy. əmmo ğıyoməti ruji şımə bəzi qılə kali qılə inkor bəkayon və kali qılə həm co qıləyni lənət bəkayon və şımə vırə otəşədəy və bo şımə hiç qıləy koməqəkəyon nibəbe.

Həzrəte İbreym(ə) çı otəşiku perəxey bədiqə, ıştə dəvətiku dastış penıqəte və ijən bıtpərəstətiş bə sıvoli ji barde. tarıxi nəzəku har qıləy ğovm iyən ğəbilə, deştə bıti fəxr kardedəbe və ıştə şəxsiyyət iyən məniyyəti nışonə zıneydəbin. ğəbilə fərdon de qıləy bıti bə həmdıləti və vəhdəti rəseydəbin. çımisə əlovə çəvon nəzəku əvon bəştə dədə-bobon əğayidon ehtıromışon noə və çəvon pərəstış kardə çiyon mığobilədə ibodət kardedəbin.

Həzrəte İbreym(ə) bəvon hamyeşe: deştə ğəbilə iyən yolon bıə rabitə, de bıton pərəstışi bə əməl omə və ım bəşmə miyono bıə rabitəon zumand bıey boyis bıə, əmmo ğıyoməti ruji ımon çı iyəndeyku co və volo bəbe. bə zəmon hakəs ıştə qınon bə cokəson gi şobədoe və əy ıştə bın bıtpərəstətiyədə qınokor bəzıne. çəvon dasti jiyədə bıə kəson bəştə rəhbəron iyən camiyə yolon nifin bəkayn və əvoni ıştə bə zəlolət eqıniye amil bəzıneyn. hiçkəs hozzı ni çın dıjdə inhirofi məsuliyyəti bəştə ohdə peqəto. şımə bəştə dədə-bobon əğayidon ehtıromi xoto, bəştə bıtpərəstəti dəvom doydon,ğıyoməti ruji əvon şıməni məsul bəzıneyn ki, boçi fikon nıkarde və bəçəmə nodırıstə roon dəvom doyone.

Çın ayəku umutedəmon:

1-qıləy camiyə vəhdət iyən şəxsiyyəti mehvər və məzmun, bəbe dırıst iyən məntıği bıbu. nəinki, bənə bıtpərəston ki,ım ko bəçəvon dədə-bobon iyən ğəbilə uzvon de iyənde rabitə bastey boyis bedə.

2-fik-fam iyən məntığ, bəbe bə insoni hisson iyən emosiyyaon ğalib boy, nəinki, hissiyə rabitəon çı insoni har nov fik iyən əğedə təyinkəy.

3-bə nodorıstə şikilon əsos bə əməl omə dınyəviyə dustətiyon, ğıyoməti ruji nəniki, bə qıləy dardi dəvo əkəni, bəlkəm bə ədovət iyən nifini həm təbdil bəbe.

فَآمَنَ لَهُ لُوطٌ وَقَالَ إِنِّي مُهَاجِرٌ إِلَى رَبِّي إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ (26) 

Çən, Lut bəy(İbreymi) imon vardeşe və voteşe: həyğətən, mı bəştə pərvərdıqori tərəf dim qətəme ki, əv əziz iyən həkime.

Həzrəte İbreym(ə) çı Nəmrudi odəmon hozzı kardə dıjdə otəşi şuləon miyono solim iyən səlomət bə bi beşe. bəy iminə imon vardə kəs iyən çəy yaro-yavər bıə kəs və koməq kardə kəs, həzrəte Lut(ə) be ki, peşo bə peyğombərəti məğami rəse və çı milləti miyono həzrəte İbreym(ə)-i vardə şəryəti təblığ kardedəbe.

Həzrəte İbreym(ə) çoko ki, vindeşe de ım dıjdə mecuzə mışohidə kardey, ijən hiçkəsi bəy imonış nıvarde, elanış karde ki, mı ıştə ım vətən iyən dədə-bobo sərzəminiku bo Xıdo xoto hicrət kardedəm və dınyo co noxtəonədə bıə milləti bə Xıdo pərəstəti tərəf dəvət bəkam. ım hicrət həm əy çəy şəhri camati əzob-əziyyət iyən işkəncəku nicot bədoevə dınyo co qılə vırəonədə boçəy məmuriyyət iyən yektapərəstəti ayini pevolo kardeyro zəminə hozzı bəkay. islomi peyğombər(s) həm de çı Məkkəku bə Mədinə hicrət kardey, həm çı Məkkə camaati təzyiğonku ozod be və həmən Mədinə şəhri odəmonış bə islomi tərəf dəvətış karde.

Çın ayəku umutedəmon:

1-peyğombəron bənə podşoon nin ki, iyənde həzf kardey iyən ziyodə ğudrəti kəsb kardey dumo bıbon. əvon ilahi dini zumand iyən pevolo kardey dumon. çoko ki, Lut(ə) bə həzrəte İbreym(ə)-i imon vardeşe iyən əvış himoyə kardeşe.

2-Xıdo ovliyaon bə qıləy zəmon, zəmin iyən ərazi ayid nin və hafaxti lozım bıbu hicrət kardedən.