724-ə hissə-Ənkəbuti surə-41-45 şərifə ayəon

724-ə hissə

مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاء كَمَثَلِ الْعَنكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتاً وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنكَبُوتِ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ (41) 

Ğərəz Xıdo cokəson boştə movla(əğə) vıjniyə kəson, çəvon misol bənə korətəni misoloye ki,(boştə kə soxtən). və beşək vey sıstə(lırə) kə, korətəni soxtə kəy, ehanə zıneydon.

إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا يَدْعُونَ مِن دُونِهِ مِن شَيْءٍ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ (42) 

Həyğətən, Xıdo ğərəz əv harçi həm bıbu, vanq jıə bıə çiyon zıneydə və əv əziz, həkime.

Çandə bərnomə bənav, çı peyğombəron mığobilədə mandə ğovmon iyən fərdon tale iyən sərnıvışt, bəyon be.ın ayə ki, çın surə nom həm çəyku peqətə bıə,de qıləy ğəşənq iyən çokə təşbihi, çı kofiron vəzyəti bəyon kardedə və hamyedə: əvon sıvoy  Xıdo bə co fərdon iyən əşyaon soyəx şeydən, ısət harçi həm bıbu. qıləy holədə ki, ğərəz Xıdo harki iyən harçi həm bıbu, hətta bənə Fironi bıə vey zumandə hukuməton həm Xidovəndi mığobilədə vey ociz və zəyife. dırıst bənə qıləy korətəni kə ki, çı lır vəzəyifə toriku təşkilış pəydu kardə və de qıləy mıloyimə vo qıne,vırto-volo bedə şedə. sovə Xıdo bə cokəson təkyə kardə kəson, həyğətədə, bə həmonə korətəni tori təkyəşon kardə. qıləy tor ki, jimoni saxt iyən çətinə şərayitədə bəy etımod iyən peştıpur kardey nibəbe.

Əgər mışrikon zınəşonbe ki, əvon bə Xido məxloğati soyəx şıən, ıştə yavə koonku dast əkəşin və bəçəy tərəf oəqardin.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Kərimə-Ğıroni şivəonku qıləyni, bo həyğəton ruşin kardeyro, çı təmsil iyən təşbihiku oko doydə. vey çokə təmsilon ə misolonin ki, həmmə zəmon iyən məkonədə çı milləti qırd təbəğə əy fame iyən dərk kardey bızınon.

2-imoni bina, ğoym iyən mohkəme. əmmo çı şırki bina vey sıst və lıre iyən sabit ni.

3-Xıdo əvəzi bənə korətəni bıə zəyif iyən sıstə kəon soyəx şıey əvəzi, bə məğlub nıbə iyən hikməti soyb bıə Xıdo soyəx bışəmon.

وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ وَمَا يَعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ (43) 

Və əmə ım misolon bo məxloği jeydəmon. əmə sovə alimon iyən aqah bıə kəson, ikəs əy dərk kardedəni.

خَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِّلْمُؤْمِنِينَ (44) 

Xıdovənd osmonon iyən zəminış həxədə ofəyə. həyğətən, bın xılğətədə bo imon vardə kəson qıləy nışonə heste.

In ayəon bə Kərimə-Ğıroni təmsilon əhəmiyyəti işorə kardedə və hamyedə: təsəvvır nıbu ki, ım misolon sodə iyən foydəş ni. ımon Xıdo kəlomonin ki, bo imon iyən kufri həyğəton ruşin kardeyro bəyon bıə. əgər ım təmsilon qıləy addiyə insonon palu sodə iyən adi bə hisob omeydəbu, əmmo alimon iyən elm əhli palu çımon erjin iyən nığılə nuktə və mənoşon heste. qıləy dəğiğə nuktə ki, de alimonə dığğəti hosil bedə iyən insoni ağl əy çok-çoki dərk kardedə.

Ayəon dəvomədə bə Xıdovənde-Aləmi xalığiyyəti təkid kardedə və hamyedə: həkim iyən əzizə və bə həmmə çiyon aqah bıə Xıdo, hestemoni aləmış bihudə iyən hədərə ofəyəş ni, bəlkəm əvış bə həxı əsos ofəyəşe. imoni əhl ım mətləbi dərk kardedən, əmmo mışrikon iyən kofiron bo həyğəton fame hozzı nin.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Kərimə-Ğıroni misolon, nığıl iyən dəğiğe və fəğət alimon iyən aqah bıə kəson çəy nığıləti dərk kardedən.

2-dınyo bə qıləy proqrammə iyən hədəfi əsos ofəyə bıə, nəinki, əv qıləy təsodufiyə koy nəticə və məhsule.

3-mışrik iyən kofiron, çı hestemoni aləmi bə əməl omə çiyon zıneydənin. əmmo imoni əhl çın bə əməl omə çiyon kəno dəvardedən və əvoni Xıdo vucudi nışonəon zıneydə.

اتْلُ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنَ الْكِتَابِ وَأَقِمِ الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنكَرِ وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ (45)

(Ha pəyğombər ha!) Çı(osmoniyə)  kitobiku bətı vəhy bıə çiyon tilovətkə və nımoji bərpokə ki, həyğətən, nımoj(insoni) çı yavə və bə xoş nıomə koonku oqəteydə və beşək Xıdo zikr vey yole(vey barze) və Xıdovənd şımə kardə koon zıneydə.

In ayə bə Peyğombəre-Əkrəm(s)-i xitob kardedə. əmmo ım şəxsən bə ə həzrəti məxsus ni və bə qırd imoni əhli şomil bedə. Xıdovənde-Mutəal bo muminon dığğəti ziyodə cəlb kardey xoto, mıstəğimən və sərostə formədə bəştə pəyğombəri xitob kardedə.

Bın ayədə bə dıqlə koy sıfarış bıə. qıləyni Ğıroni tilovət kardey və co qıləyni nımoji iğomə və bərpo kardey. təbiiye ın dıqlə koy dayimi əncom doey, bə şəxson jimoni ziyodə təsirış heste və bımon əməl nıkardey bəvonədə sıstəti iyən lırəti bə əməl bəvarde. zira Kərimə-Ğıron iyən nımoj, bə imoni əhli zu baxş kardə dıqlə mənbəy. həlbəttə, ruşine Ğıroni tilovət kardey, ehanə de bə ilahi ayəon dığğət kardey iyən çəy məfhumonədə tədəbbır iyən fik-fami bə ico bıbu, veyə təsiriış bəbe və ım bə imoni zumand bıey boyis  bedə.

Nımoji bərpo kardey ki, bə 17 rıxət vocibə nımoji şomil bedə, ehanə dırıst iyən səhihə şikilədə və de huzure ğəlbi bə ico bıbu, çı yavə və bə xoş nıoəmə koonku bə diyəro bıey zəminə hozzı kardedə. çı nımoji foydəonku qıləyni ıme ki, əv insoni çı rufi mırdolətiyonku pok kardedə. həlbəttə, nımoji qınoonku oqətey xosyət, çəy həmməysə kamə xosyəte və çı nımoji vey muhimmə xosyət, Xıdo zikr iyən çəy lutfon iyən çəy neməton bə yod dənoeye ki, ım zikron çı harçisə barz iyən ğeymətine.

Çın ayəku umutedəmon:

1-Ğıroni tilovət iyən nımoji bərpo kardey, çı islomi tərbiyəviyə məsələon iminə dərəcə koonkue və dini ovliyaon bın barədə ziyodə sıfarışışon kardə.

2-Ğıronçı kali hukmon fəlsəfəş bəyon kardə. min cumlə nımoj ki, insoni çı nopokətiyonku oqəteydə və çəy bə Xıdo dığğət kardey amile.

3-bənə Ğıroni tilovət iyən nımoj votey bıə loyığinə koon əncom doey, təbiiyə surətədə insoni çı yavə koonku bə diyəro kardedə.

4-nımoj çı şəxs iyən camiyə islohi koyədə ziyodə rolış heste.