728-ə hissə-Ənkəbuti surə-62-66 şərifə ayəon

728-ə hissə

اللَّهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَيَقْدِرُ لَهُ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ (62) 

Xıdovənd ıştə bandəonku bo hakəsi ki, bıpyişe ruzi ya hevuj ya həm tanq bəkay. həyğətən, Xıdovənd bə har çi aqahe.

Vəynə proqramədə işorə kardemone ki, Məkkə şəhri mısılmınon bə mışrikon əzob-əziyyəti məruz mandedəbin. çandə sor həm çəvon tərəfiku de ticori iyən ixtisodi blokadə dim bə dim mandin. de ın holi jıqo qıləy şərayitədə çı mısılmınonku kali qılə bə ıştə kə-bəku hicrət kardey rozi nıbin.

In ayə hamyedə: bəştə ko-məşğuliyyəti kəsod bıey iyən məyişəti problemon xoto, çı imoniku dast məkəşənən. bəlkəm, ıştə imonədə sabit ğədəm iyən ğoym bımandənən və bızınən ki, ruzi çı Xıdo dastədəy. ehanə həm lozım bıbu ki, hicrətkoyn, ıştə kə-bəku dast peqətənən və bə Mədinə şəhri tərəf hərəkət bıkənən.

Çın ayəku umutedəmon:

1-bo maaşiro cəhdo-təloş, çəmə vəzifəy.əmmo ruzi iyən çı bəromə miğdor, çəmə ixtiyorədə ni və ım de ilahi hikməti əloğədore.

2-insonon dınyo rızğo-ruzi iyən nemətonku farğ doə surətədə bəhrə bardey, bənə çəvon ıştə huş iyən istedadiku bəhrə bardey, Xıdovəndi tərəfiku qıləy həkimonə koye. həlbəttə ım tafuton çı bəşəri camiyə şərtonkue.

وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّن نَّزَّلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ مِن بَعْدِ مَوْتِهَا لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ (63)‏

Və əgər çəvon(mışrikonku) dəparsoş, kon kəs osmoniku ovi vığandə ki, deçəy vositə həmonə zəmini çəy mardey bədiqə bəyjiş karde? Hukmən bəvoteyn: Xıdo. vuji: sıtoyiş və Xıdo məxsuse. əmmo çəvon veyni zıneydənin.

وَمَا هَذِهِ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ وَإِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ (64) 

Im dınyo jimon ğərəz sətasponey iyən hənəki co çi ni və əgər bızınon, həyğiyə jimon həmonə axırəti jimone.

Çun insoni rızğo-ruzi iyən jimoni sərçeşmə çı voşi voye girovədəy və ehanə qıləy məntəğədə çandə sor voş nıvoy, hışkəsorəti bə beməyon iyən heyvonon məhv bıey və ğəhəti iyən vəşyənəti boyis bəbe, əve ın ayə hamyedə: hətta mışrikon həm etığodışon hestebe ki, voşi nozil bıey çı Xıdo dastədəy. əmmo ijən əvon bə bıton soyəx şedən və çəvon ıştə jimonədə rol və təsiri ğəbul kardedəbin. ısət çokonə və boçi imoni əhl ıştə jimonədə rızğo-ruzi təmini barədə norohətin və bəştə ruzi kam bıeyku bıə tarsi xoto, dılışon ni Xıdo royədə hicrətkəyn?.

Bəqəm əvon zınedənin ki, həyğiyə jimon və rızğo-ruzi axırəti dınyoədəy və ım cəh-cəlolin iyən qlamurinə dınyo jimon,qırd hənək iyən sətasponeye. hırdənon de nov bə nov kukləon ıştə sə tasponeydən və yolon bənə maşin, zəvod, kə iyən co çiyon. hırdənon hənəkonədə qıləyni şah bedə və co qıləyni vəzir. qıləyni doxtor və co qıləyni noxəş. qıləyni inə və co qıləyni əğıl. çoko ki, hənək təmom bedə, məlum bedə ki, ımon həmmə təxəyyuli iyən pesoxtə bıə unvanonin. yoləti faxti həm mumkine hakəs qıləy məğam boştə bə dast biyəy və cəmiyyəti dılədə qıləy vəzifəş bıbu. əmmo çoko ki, çəy umr bə oxo rəseydə, həmonə şəxs dərəseydə ki, ımon həmmə ğeyri-sabit iyən mıvəğğəti bıə hənək bıə və əv ıştə jimonədə de ın rolon dəboxtəşe. Çı dınyo ziyodə iddio kardə podşoon koncoon? jıqo bızın çəvon hənəki devran bə oxo rəsə iyən ısət co qılə qrup de hənəkon məşğulin.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Xıdoşunosi qıləy fıtriyə koye və əgər çı qıno iyən ğubari inhirof, çı ro dəqıjnə kəson dıli səyfəku təmiz bıbu, bə həyğəti etırof bəkayn.

2-məxloği veyni ıştəni bə ğəflət jedən və hozzı nin ıştə iyən çı dınyo bə əməl omey barədə fik-fam iyən təfəkkurkəyn.

3-çı axırətiku ğafil mandey iyən həyğəti nızıne, insoni bə dınyo dıl dəvastey iyən de maddi və dınyəviyə koon ıştə sətasponey boyis bəbe.

4-həyğiyə jimon axırəti dınyoədəy ki, əyo hakəs ıştə həyğiyə vırədə ğərol bəqəqte. əyo hiç qıləy renc, əzob iyən sıtəm nibəbe və çı hiçkəsi həx zay nibəbe.

فَإِذَا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذَا هُمْ يُشْرِكُونَ (65) 

Çən, çoko bə kəşti suvar bıeyədə(xətər hisskəyn) Xıdo de ixlosi vanq kardeydən. çən, çokonə(Xıdovənd) əvoni bə hışki rosneydə iyən nicot doydə, ijən bəştə şırki(ayini) tərəf dim qəteydən.

لِيَكْفُرُوا بِمَا آتَيْنَاهُمْ وَلِيَتَمَتَّعُوا فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ(66) 

(Bıdə)Ta bəvon doə çiyonədə nunkurətikəyn. və(dınyo rə dəvardə ləzzətonku) kam bobən. əmmo rəyrə səbərəseyn.

Navnə ayəon dəvomədə ki, bo insonon fıtrəti oğo kardeyro, bə osmonon iyə zəminədə bıə ilahi ğudrəti nışonəon işorə kardedəbe, ın ayəon bə insonon yod dənoydə ki, təhlukə və xətər hiss kardeyədə və şımə daston çı qırd vırəku kuto beyədə, bə kon şəxsi tərəf dim qəteydon iyən kiku koməq tələb kardedon? Şımə kəşti ğərğ beyədə şımə kon şəxsi vanq jeydon? Iştənəpər suğuti mə`rəzədə beyədə şımə ki bəştə imdodi sədo jedon? əv həmonə Yolə Xıdoe ki, ğadire şımə coni peroxno iyən şıməni çı hətmiyə mardeyku nicot bıdo.

Inson ıştə jimonədə normal surətədə de səbəbon və maddiyə vositəon ya duston və bəştə nezə odəmon təkyə kardedən və problemon faxti çəvonku koməq tələb kardedən. bəçəyro Xıdo ıştə yodo bekardedən. əmmo çoko ki, de xətər və təhlukə dim bə dim omeydən və hiçkəs çəvon muşkilaton həll kardey  və bəçəy fəryodi rəsey nızneyədə, əv fəğət Xıdo vanq jeydə iyən və cokəson çı yodo bekardedə.

Əmmo vey əcib həmonə insone ki, çoko Xıdovənde-Aləm əy çı hətmiyə təhlukəonku peroxneydə, ijən sənibəton Xıdo çı yodo bekardedə və çı maddiyə jimon iyən dınyəviyə nemətonku bəhrə bardey dumo hərəkət kardedə və bə Xıdovəndi əy çı bəloonku peroxney iyən ım neməton xoto, hiç qıləy təşəkkur iyən şukr həm kardedəni.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ğəfləti ğobar, insoni fıtrəti puşneydə. əmmo təhlukəninə hodisəon həmonə ğəfləti pardə bə kəno jedə və çı insoni Xıdo dumo nəve fıtrəti oğo kardeydə.

2-xolisonə dıvo ğəbul bedə. kofir həm dıvoş de ixlosi bıbu, icticobət və ğəbul bıey mə`rəzədəy.

3-bə Xıdo şırk kardey, inov bəçəy neməton kufr iyən nunkurəti kardeye və tohid inov bə ilahi neməton şukr kardeye.