747-ə hissə-Loğmani surə-17-19 şərifə ayəon

747-ə hissə

يَا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلَاةَ وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنكَرِ وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَكَ إِنَّ ذَلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ (17) 

Ha(şinə) zoə! nımoj bıvot iyən əmr be məruf və nəhy əz munkərkə və saxtəti faxti bətı rəsə çiyon vədə mığovimətkə ki, ın(səbr) vocib iyən muhimmə koonkue.

Dəvardə dıqlə proqramədə bə Həkim Loğmani bəştə fərzəndi doə nəsyəton kali qılə işorə kardemone. bə etığodiyə prinsipon təkid kardey bədiqə, bın ayədə Loğman bə iştimayi iyən ibodi məsələon vey muhimmə qılə işorə kardedə və bəştə fərzəndi voteydə: Tohidi ğəbul kardey bədiqə ıştıiminə vəzifə, de nımoji ğolibi vositə bə əməl omə Xıdovənde-Aləmi pərəstış iyən bəy ibodət kardeye. ıştı nımoj de Xıdo rabitə bastey mənoədəy və ım nımoj ıştı ğəlbədə bıə imoni zumand bəkay.

Həlbəttə, nımoj fəğət kifoyət kardedəni və inson fəğət ıştə fikədə bəbe nıbu. bəbe inson cokəson həm bə ım iyən co çokə koon tərəf dəvətko ta çokə koon camiyədə pevolo bıbu. çoko ki, bəbe de yavə koon mıborizə bobəy iyən icozə nıdəy bevəcə əməlon cəmiyyəti miyono rəvoc pəydukəy. təbiiyə formədə iştimayi səhnəonədə fəal bıey iyən çəy kəno bo çokətiyon tərvic kardey iyən yavə əməlon vəy qəteyro bıə cəhdon faxti, inson de mıxtəlifə problemon dim bə dim omeydə. boçi ki, yavə ko soybon de mumkin bıə mıxtəlifə forməon vositə bə həxı ələyh beşedən. əmmo muminə insonon de problemon iyən muşkilaton vəbəvə omeyədə, bəbe səhnəku xaric nıbon, bəlkəm, bəbe Xıdo royədə ğoym iyən sabitğədəm bımandon ta çəvon səy iyən cəhdon bə nəticə bırəso.

Çın ayəku umutedəmon:

1-bə ilahi məğsədon rəseyro bıə zumandə əzm iyən irodə, bə Xıdo imoni şərtonkuye və ım nıbu bə hiç qıləy nəticə rəsey mumkin ni.

2-bəştə fərzəndon nımoji sıfarış kardey, valideyni bəştə fərzəndi nisbətədə bıə qıləy vəzifəy.

3-bəbe ıştə fərzəndon jıqo tərbiyə bıdəmon ki, əvon çı camiyə məsələon mığobilədə məsuliyyət hisskəyn iyən bə cəmiyyətədə bıə yavə koon nisbətədə lağeyd nımandon.

وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ (18) 

Və ıştə dimi(de təkəbbıri) millətiku məqordon iyən zəminisə de məğrurəti ro məpo. zira Xıdovənd hiç qıləy təkəbbırin, fəxr kardə kəsış piyedəni.

Loğmani mıborəkə surə ın ayə bə kali əxloğiyə yavə rəftoron işorə kardedə iyən ıştə fərzəndi çəyku nəhy kardedə. ucb, təkəbbır iyən məğrurəti ki, çı xudbini iyən eqoistəti rişəy, çı camiyədə bıə yavə koon veyni mənşəy. bın ayədə bə joqo nodorıstə rəftoron dıqlə nımonə işorə kardedə. qıləyni de co kəson təhğır kardey məğsədi bəy etino nıkardeye. bəzi fərdon bə nom iyən şohrəti vəya bə ğudrət iyən sərvəti rəsey xoto, bə jıqo ruhiyyə dıço bedən. əvon zənn kardedən ki, zotən çı cokəsonsə bəpeyin.

Loğmani bəy işorə kardə co qıləy nuktə çı milləti miyono bə ro poye forməy. kali fərdon de təvozukorətibə ro pıye əvəzi, de yoləşəxəti iyən məğrurəti hərəkət kardedən ki, jıqo bızın əvon çı həmməkəsi əğə iyən ərbobin və cokəson bəbe çəvon vədə bə səjdə bışon.

Çın ayəku umutedəmon:

1-de milləti de sırədiməti rəftor kardey, çı Həkim Loğmani bəştə fərzəndi bıə tovsiyəonkuye. Xıdovənde-Aləm de ım həkimonə nəsyəti bə yod dənoey, həyğətədə qırd məxloği bə ın çokə ko tərəf dəvət kardedə.

2-valideyn çı fərzəndi novcıvonəti sıftəku bəy jıqo bəbe tərbiyə bıdəy ki, əv, bənə məğrurəti iyən təkəbbırəti bıə bə kali əxloğiyə noxəşətiyon mıbtəlo nıbu.

وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِن صَوْتِكَ إِنَّ أَنكَرَ الْأَصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَمِيرِ (19)

Və bə ro pıyədə(ıştə rəftorədə) motədil(miyonəro şıəkəs) bıbi və ıştə sədo bəkamkə(rost məkə) zira, həmməysə bə xoş nıomə sədo, çı hə(ulaği) sədoe.

Loğmani ıştə fərzəndi dıqlə ğeyri-əxloği koonku nəhy kardey dəvomədə, bın ayədə bəy dıqlə ğəşənqə əxloği xısləton tovsiyə kardedə. qıləyni ıme ki, ıştə jimonədə bə etıdol iyən miyonə ro şıey rioyət kardey. Loğman bəştə fərzəndi hamyedə ki, bə etıdoli rioyətkə və jimoni caddə və royədə nə bə ifroti dıço məbi və nə bə tambələti iyən kıvoləti. nə rəyrə bə ro məpoy və nə lır-lıri. bəlkəm, çın dıqlə miyono təbiyi iyən de etıdoli hərəkətkə.

Nəinki, fəğət rəftorədə, bəlkəm ıştə sıxan iyən qəpədə həm bə etıdoli rioyətkə. nə vey orom iyən ahəstə qəp bıjən ki, cokəson tıni nıməson və nə de bılındə sədo və barzəvo ki, bə cokəson əzob-əziyyəti boyis bıbu. jıqo qımon məkə ki, milləti ıştı sədoku xoşışon omeydə və boçımi xoto ıştı sıxanon ğəbul kardedən. məxloği palu çı ulağ iyən hə sədo vey bevəc iyən norohətəkəy. zira, çəy sədo çı təbiiyə həddiku ziyodəy.

Çın ayəku umutedəmon:

1-valideyni bəştə fərzəndi umutə vocibə koonku qıləyni ıme ki, fərzənd iştimaiyyətədə bəbe bə ro poye iyən sıxan kardey ğanunon rioyətkəy.

2- çı ifrot iyən təfrıtiku bə diyəro mandey və de etıdoli hərəkət kardey, Xıdovəndi ıştə kitobədə bəy sıfarış kardə movzuonkuye.

3-ıştə sədo rost kardey iyən zikməvulə jıey, Xıdovəndi palu bə xoş nıomə koonkuye. bəbe ıştə sədo kamkəmon və hədərə vırə ziməvulə iyən fəryod məjənəmon.