749-ə hissə-Loğmani surə-25-28 şərifə ayəon

749-ə hissə

‏ وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ (25) 

Və əgər çəvonku dəparsoş kom şəxsi osmonon iyən zəminış ofəyə? Hukmən cəvob bədoyn: Xıdo. vuji: şukr iyən sıtoyiş bo Xıdoe. əmmo çəvon veyni zıneydənin.

لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ (26) 

Osmonon iyən zəminədə bıə çiyon bə Xıdo məxsuse. şək ni Xıdovənd ğəni(be ehtiyoc), bə tərıfi loyığe.

In ayəon bə qırd məxloği, min cumlə bıtpərəstə mışrikonğəbul kardə vey bədihi iyən təbiiyi koonku qıləyni işorə kardedə və hamyedə: ehanə çəvonku sıvolkoş ki, kon şəxsi ım dınyoş oəfəyə, hiç qıləy fik nıkardə holədə bəvoteyn: Xıdo! zira qırd insonon fitriyə holətədə dəbərəseyn ki, əvon ıştən ıştənışon xəlğ kardəni, ısət çı bımando ım dınyo iyən çəvon ətrofədə bıə qırd ım təbiiyə movcudaton. hətto bıtpərəstə mışrikon həm etırof kardedə bin ki, bıton çəvon iyən dınyo xalığ nin, bəlkəm əvon jıqo fik kardedəbin ki, ım bıton aləmi tədbiri koyədə çı Xıdo şərikin.

Ayəon dəvomədə bə mışrikon ım iğrori əsos hamyedə: əgər Xıdovənde-Xalığ dınyoş ofəyəbu, çən çı aləmi pərvərdıqor iyən qırd ım xəlğ bıə hestemoni aləmi malik iyən hakim həm əve. çən, sıtoyiş, ibodət, şukr iyən pərəstış bəbe fəğət boəy bıbu, nəinki, bo co çi iyən fərdon.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-mışrikon Xıdo Xalığəti inkor kardedənıbin, bəlkəm çəvon inhirofi mənşə əvoni pərəstış kardey iyən çəvonku şəfoət tələb kardey be.

2-Xıdoşunosi qıləy fitriyə koye. hətto mışrikon həm Xıdo Xalığiyyəti ğəbul kardedən.

3-inhirofon veyni çı cəhl iyən nodonətiku nəşət seydə. peyğombəron iyən ilahi ovliyaon ğıyom iyən hərəkət, de milləti aqah kardey iyən çəvon ro dəqıjney və inhirofi vəy qətey məğsədi bıə.

وَلَوْ أَنَّمَا فِي الْأَرْضِ مِن شَجَرَةٍ أَقْلَامٌ وَالْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِن بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَّا نَفِدَتْ كَلِمَاتُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ (27) 

Və əgər çanədə zəminədə do heste ğələm bıbu və dıyo iyən çəy bədiqə haft qılə dıyo bəçəy koməq boy,(mırəkkəb bıbu ta Xıdo kəliməon bınıvışto) Xıdo kəliməon bə oxo nibərəse. həyğətən, Xıdovənd məğlub bıənin ni iyən hikməti soybe.

In ayə bə hestemoni aləmi iyən məxloğaton əzəməti işorə kardedə və hamyedə: bəşəri hestemoni aləmi barədə bıə elm vey məhdude. zira əgər dıyoon mırəkkəb bıbu və ğələmon do, çı Xıdovəndi ofəyə məxloği hisobi aşmarde nibəzıne. insoni aləmədə kəlməon mətləbon bəyon kardey vositəonin. əmmo bın ayədə ilahi kəlməonku murad iyən məğsəd, çın aləmi novbənovə movcudatonin ki, qırd ımon çı aləmi pərvərdıqori benəhoyətə elm iyən ğudrəti nışon doydə. adətən alimon boştə mətləbon nıvıştey xoto, çı ğələm iyən koğəziku oko doydən ta ıştə elmi bəyonkəyn. əmmo Xıdovəndi elmi hiç qıləy hədd və marzış ni. joqo ki, ehanə qırd doon ğələm bıbu iyən həmmə dıyoon mırəkkəb, ijən kardey nibəzıne Xıdovəndi hestemoni kitobədə bıə elmi bıvışto. çəvon oxoş nıbə ilahi lutfon iyən neməton və Xıdovəndi ofəyə çiyon hisobi aşmardey ğudrətışon nibəbe.

Çın ayəku umutedəmon:

1-bəşəri tosə ısət dərk kardə çi, vey əzəmətin bıə hestemoni aləmi dərk karedesə bəkame. bə dınyo deştə qədə iyən məhdudə nəzə emərəxəmon. boçi ki,bın surətədə harçi boəmə səthi bənəzə bome.

2-qırd təbiiyi bə əməl omə çiyon, bə vahidə Xıdo Xalığəti şoydəti kardedə. mığət bıbəmon bə pesoxtə bıə, xiyoli iyən duyə xıdoon soyəx məşəmon və bızınəmon ki, fəğət vahidə pərvərdıqore-aləme çı benəhoyətə elm, ğudrət iyən izzəti soyb.

مَّا خَلْقُكُمْ وَلَا بَعْثُكُمْ إِلَّا كَنَفْسٍ وَاحِدَةٍ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ (28)

(Qırd)Şımə xılğət iyən bəyji bıey(Xıdo palu) bənə qıləy şəxsi bəyji kardeye. həyğətən, Xıdovənd əməs iyən vindedə.

Vəynə ayəon dəvomədə ki, hestemoni aləmi əzəməti iyən pərvərdıqore-aləmi vahidəti barədə bəhs kardedəbe, ın ayə bə Xıdovəndi benəhoyətə ğudrəti işorə kardedə və hamyedə: çəy ğudrəti palu qıləy insoni xılğət de tarıxi dırozi ofəyə bıə qırd məxloğati xılğəti iye və çəy oxoş nıbə ğudrəti mığobilədə saxtəti və hostonəti ya kam və ziyod bıey hiç qıləy mənoş ni.

Nəinki, fəğət bın cahanədə çı insonon xılğət, bəlkəm əvoni ğıyoməti ruji sənibəton bəyji kardey həm bo zumand iyən ğadirə Xıdo hostone. joqo ki, Xıdovənde-Aləm ğıyoməti ruji tarıxi dırozi ıştə qırd xəlğ kardə və çın dınyoku şıə məxloğati ijən bə ikkərə bəyji bəkay və ım ko boəy vey hostone. çəmə məhdudə elm iyən ğudrəti nəzəku, ziyodə miğdor problem icod kardedə. əmmo bo Xıdovəndi çı miğdori kam ya vey bıey hiç qıləy farğ kardedəni və həmmə çiyon boəy hostone.

Ayə dəvomədə hamyedə: əv nəinki, çı insonon ijən sənibəton bəyji kardey ğudrəti soybe, bəlkəm əv həm vindedə, həmən məsedə və bəştə qırd bandəon koon aqahe və xəbədoe və bəçəy əsos əv bəştə bandəon cəzo iyən səvob bədoe.

Çın ayəku umutedəmon:

1-zəmon, məkon iyən miğdor bo bəşəri qıləy mənoş heste. əmmo ilahi elm iyən ğudrətədə qıləy movcudi ədəd , zəmon iyən məkoni unsuron hiç qıləy təsirış ni. məsələn, boəy çı iqlə insoni xəlğ kardey bıbu ya i milyard inson, farğış ni və həmmə çiyon boəy səhl iyən hostone.

2-ehanə bızınəmon Xıdobvənd çəmə qırd votə sıxanon məseydə iyən çəmə qırd koon vindedə, bəvədə əmə bəştə kardə ko iyən rəftoron dığğət bəkamon və kam bə inhirofi dıço bəbemon.