750-ə hissə-Loğmani surə-29-34 şərifə ayəon

750-ə hissə

‏ أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى وَأَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ (29) 

Ayə nıvinde ki, Xıdovənd(hejo) şəvi bə ruji iyən ruji bə şəvi daxil kardedə və həşi iyən ovşumış ram kardə ta(çəvon) har qıləyni tosə qıləy mıəyyənə zəmoni hərəkət kardedən? həyğətən, Xıdovənd şımə kardə əməlonku xəbədoe.

ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِن دُونِهِ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ (30) 

Qırd ımon(bımi dəlile ki) Xıdovənd həxe iyən çəvon ğərəz əy vanq jıə çiyon botıle və həyğətən, Xıdovənd barz, yole.

Navnə proqramədə bə hestemoni aləmədə ilahi hevujə elm iyən ğudrəti işorə kardeşe ki, ımon bə Xıdovəndi ğıyoməti ruji insonon ijən xəlğ kardey benəhoyətə ğudrəti dəlile. ın ayəon bə Xıdovəndi ğudrəti co nımunəon işorə kardedə və bə pəyğombər(s) iyən muminon xitob kardə holədə hamyedə: ruj iyən şəvi zəmoni dıroz və kırt bıey və çoqlə fəsli yəni əvəsor, tovıston, zımıston iyən pozi fəsli bə əməl omey və bə zəmini kurə istilo nışonəon de Xıdovəndi vositəye.

Ayə dəvomədə hamyedə: nəinki, fəğət zəmin çı Xıdovəndi istilo iyən təsxiri jiyədəy, bəlkəm tosə əzəmoni ki, Xıdovənd bıpyoşe iyən deçəy irodə ğıyomət bərpo bəbe və hestemoni aləmi soxtemon bəyənde bəqıniye iyən volo bəbe.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Xdıovəndi zıney roonku qıləyni, Ğıron iyən təbyət və hestemoni aləmi sırron mutoliyə kardeye.

2-dınyo sistem iyən səmavi cismon hərəkət, tosə qıləy məxsusə zəmoniye. movcud bıə zəmoni qıləy oxonə noxtəş heste və ım Xıdovəndi elmədə mıəyyən bıə.

3-Xıdovənd qıləy sabit iyən əbədiyə həyğəte ki, hestemoni aləm çəyku nəşətış sıə və sıvoy harçi əv hestebu, ğeyri sabit iyən faniye.

أَلَمْ تَرَ أَنَّ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِنِعْمَتِ اللَّهِ لِيُرِيَكُم مِّنْ آيَاتِهِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ (31) 

Ayə vindedəniş ki, kəştiyon çı Xıdovəndi neməton sayədə dıyoədə hərəkət kardedən ta Xıdovənd ıştə ğudrəti nışonəon ibaxşi bəşmə nışondəy. həyğətən, bın(koyədə) bo səbrəkə iyən şukrəkə məxloği qıləy nışonə heste.

وَإِذَا غَشِيَهُم مَّوْجٌ كَالظُّلَلِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ فَمِنْهُم مُّقْتَصِدٌ وَمَا يَجْحَدُ بِآيَاتِنَا إِلَّا كُلُّ خَتَّارٍ كَفُورٍ (32) 

Və hafaxti(dıyoədə qıləy bə cuşomə) ləpə bənə(osmoni) avəon əvoni bıpuşno, Xıdo de xolisonə dinivanq jeydən. çən, çoko Xıdovənd əvoni bə hışki(bırosno) nicot bıdo, miyonə movğe qəteydən(və kali qıləyni inhirofi ro). və sıvoy əhd darıştə, nunkoron hiçki çəmə ayəon inkor kardedənin.

Navnə ayəon dəvomədə ım dıqlə ayə bə Xıdovəndi inson iyən dınyoədə bıə ğudrəti nışonə işorə kardedə və hamyedə: kəştiyon ovisə kardə hərəkət iyən deçəy vositə sərnişin iyən şələon şıkırney, Xıdovəndi ğudrəti nışonəonkuye. çəmə ımrujnə dınyoədə de bənə avtomobil, ğatar iyən ıştənəpəri bıə nəğliyyot vositəon vucudi, ijən veyə məhsulon de dıyo iyən okeyanon vositə vırə bə vırə bedə. boçi ki, dıyoədə hevujə roon həvoy insoni ixtiyorədə noey bıə.

Dıyoon çı zəmini mıxtəlifə baxşon miyono rabitə bərğərol kardey xoto vey dıjdə roon unvanədə, diyəro iyən nezə sərzəminon bə iyənde anqıl jedə. dıyoon bənə namə fərş iyən xolçə ıştəni çı bəşəri lınqi jiyədə ğərol doydə ta bənə hışki iyən osmoni bə insoni xıdmətkəyn.

Dıyo neməton bə yod dənoey dəvomədə, Kərimə-Ğıron bə dıyoonədə bə əməl omə hodisəon iyən fitriyə Xıdoşunosi nışonəonku qıləyni işorə kardedə və hamyedə: çoko ki, tufon bino bedə və dıyo sanqinə ləpəon bəsə kəştiyon səpe rubedə və əy bın tərəf bə tərəf doydə, kəşti əhl ıştəni məf bıey mə`rəzədə vindedən. bın şərayitədə qəmi sərnişinon əvoni xilosəkəku no umu bedən. əmmo bə ikkərə famedən ki, qıləy ğudrət movcude ki, əvoni çın hovlank iyən təhlukəninə vəzyətiku pebəroxne. çən, xolisonə şikilədə fəğətXıdovəndi vanq jeydən iyən fəğət çəyku mədəd tələb kardedən.

Həlbəttə, nunkurə insonon çoko ki, ım şiddətinə tufon bınışto və əvon çın hodisəku solim bımandon və bə sahil bırəson, ıştə vanq jıə və koməq tələb kardə kəsi çı yodo bekardedən və hətto mumkine əy inkor həm kardedən. de ın holi ziyodə şəxson movcude ki, de jıqo koon bə əməl ome ıştə Xalıği vucudi dərəsedən və bə vəomə hodisəon bəpeşt həm ijən ıştə Xıdo çı yodo bekardedənin və deştə sabit iyən daymiyə imoni, çəy royədə hərəkət kardedən.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-bə Xıdo ofəyə çiyon de dığğəti nəzəkəmon. dıyoon, okeyanon iyən de dıyo rabitəş bıə co təbiiyi bə əməl omə çiyon, qırd ımon ilahi ayəon və Xıdoşunosi roonku bə hisob omeydə.

2-inson fitriyə holədə Xıdo zıney dumue. lakin maddi səbəbon iyən vositəon bənə qılə pardə çı fitrəti sape puşnedə. hodisəon buruz pəydu kardeybədiqə nəticədə insoni çı maddiyə səbəbonku ıştə umu bırniye, həmonə ım pardə bə kəno jedə və oxoyədə inson de dığğəti və xolisonə formədə bəştə Xıdo tərəf dim qətedə.

3-i dastə odəmon imon, dayimi iyən sabite. əmmo i qrup insonon imon, movsumi iyən bə qıləy məxsusə zəmoni ayide.

يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ وَاخْشَوْا يَوْماً لَّا يَجْزِي وَالِدٌ عَن وَلَدِهِ وَلَا مَوْلُودٌ هُوَ جَازٍ عَن وَالِدِهِ شَيْئاً إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِاللَّهِ الْغَرُورُ (33) 

Ha məxloğ ha! ıştə pərvərdıqoriku bıtarsənən iyən çə rujiku bıtarsənən ki, hiç qıləy pı ıştə fərzəndi(əməlon) məsuliyyəti ğəbul nibəkay və hiç qıləy fərzənd ıştə pı əməlon məsuliyyəti ğəbul nibəkay. hukmən, Xıdovəndi və`də həxe. çən, dınyo jimon şıməni bə dast nıdəno və hiyləgərə(şəyton)  şıməni bə Xıdo nisbətədə bə dast nıdəno.

إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَّاذَا تَكْسِبُ غَداً وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ (34)

Beşək ki(ğıyoməti) zəmoni xəbə bə Xıdo məxsuse və əve voşi nozil kardəkəs və rəhmədə(bətnədə) bıə çiyon zıneydə və hiç kəs zınedəni ki, maşki çiç bə dast bəvarde iyən kom sərzəminədə bəmarde. həyğətən, Xıdovənd əzın iyən xəbire(xəbədoe).

In ayəon ki, çı Loğmani mıborəkə surə oxonə ayəonin, qırd milləti ıştə jimonədə bə təğvo rioyət kardey dəvət kardedə və çəy dəlili bəyonədə hamyedə: bə dınyo əks ki, xıyzonon iyo bə iyənde koməq rəse zıneydən və iyənde problemon həll kardey zıneydən, ğıyoməti ruji hiçkəs çı cokəsi bo bəştə kul əqətni və əyo bə iyənde koməq kardey imkonış movcud ni. çən, nə deştə xıyzoniyə əloğə iyən rabitəon fəxrkəmon və nə çəş məkəmon ki, çəmə salehə əməl nıbə holədə bə ilahi lutf iyən rəhməti şomil bəbemon. insoni ğıyoməti ruji koş, de qırd ğeybi koonku xəbədo bıə Alimə Xıdoe. fəğət Xıdovənd ğıyoməti ruji zəmoni, insoni kom zəmonədə mardey və çı hırdəni ıştə moə luz-ləvədə kon vəzyətədə bıey zıneydə. ımi həm zikr kardey lozıme ki, Xıdovəndi çı inəon luzədə bıə fərzəndiku aqahəti, fəğət çəy zoə ya kinə bıeyku iborət ni. bəlkəm, Xıdovənd çəy istedadon, vəzyəti,ruhiyyə və co çandə sa qılə çiyon zıneydə ki, bəşəri çəyku xəbəş ni və fəğət Xıdovənd çəyku aqahe. har qıləy surətədə inson hiçfaxti bəbe təsəvvır nıkəy ki, Xıdovənd çəy məxfiyə koonku xəbəş ni.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-həsəbo-nəsəb(nəcobət) iyən xıyzoni ğıyoməti ruji hiç foydəş ni. qıləy zəmon ki, pı iyən fərzənd bə iyənde koməqi rəsey zınedənin, həni co kəsiku hiççi çəş kardey lozımni.

2-ğıyomət hukmən bərpo bəbe, harçənd əmə çəy zəmoni nızınəmon. çoko ki, bo har qıləy insoni mardey heste, əmmo əv çəy zəmon iyən məkoni zınedəni. fəğət Xıdo çım koonku xəbəş heste.

3-dınyo jimon odəmi bə dast dənoydə və insoni yodo ğıyoməti ruji bekardedə.