753-ə hissə-Səjdə surə-10-14 şərifə ayəon

753-ə hissə

وَقَالُوا أَئِذَا ضَلَلْنَا فِي الْأَرْضِ أَئِنَّا لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ بَلْ هُم بِلِقَاء رَبِّهِمْ كَافِرُونَ (10) 

Və voteydən: ayə çoko ki,(mardey bədiqə) zəminisə(dəfn bimon) və gim bimon, ijən qıləy tojə xılğətımon bəbe? bəlkəm, əvon bə deştə rəbbi vindemon kardey, kufrışon karde.

قُلْ يَتَوَفَّاكُم مَّلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ (11)

Vuji: şımə sape mardey mələkon noey bıən ki, şımə conon bəstəne. peşo bəştə pərvərdıqori tərəf oqordıney bəbiyon.

Vəynə proqramədə insoni xılğəti çokonə bıey barədə bəyon be. ın ayəon bə insoni mardey işorə kardedə və hamyedə: ğıyoməti inkor kardə kəson voteydən: çoko ki, inson mardedə və bə tuli umujən bedə, çəy bədəmi qırd əczoon pıxedə və volo-volo bedə. çən, detobə ğıyoməti ruji çəyku hiççi baği mandedəni və bəvafxti əv ijən çokonə sənibəton bəyji bəbe.

Xıdovənde-Xalığ çəvon cəvobədə hamyedə: bə tuli dılə daxil bıə çi və bə co qıləy çi təbdil bıə əczo, fəğət çı insoni cisme. əmmo çəy ruf ki, jimoni faxti bəy doydəmon, mardey faxti de məlayikon vositə bə dumo sıey bedə. ım ruf ğıyoməti ruji bə həmonə dınyəviyə cismi oqardedə və de ım tərtibi sənibəton bəjyi bıə inson, bə ğıyoməti səhnə varid bedə.

Çınayəonku umutedəmon:

1-miad cismaniye. həyğətədə, mışrikon bəy şək-şubhə kardə çi, həmonə miadi cismani bıey be.

2-insoni həyğət, çəy rufe, nəinki, çəy cism. liza de bənə insoni çəş ya dasti bıə insoni kali əczoon de çı miyoniku şıey, inson hiss kardedəni ki, çəy bəzi həyğəton çı dasto şıə və əv bə noğisəti dıço bıə.

وَلَوْ تَرَى إِذِ الْمُجْرِمُونَ نَاكِسُو رُؤُوسِهِمْ عِندَ رَبِّهِمْ رَبَّنَا أَبْصَرْنَا وَسَمِعْنَا فَارْجِعْنَا نَعْمَلْ صَالِحاً إِنَّا مُوقِنُونَ (12) 

Və əgər bıvindoş qınokoron ki, ıştə pərvərdıqori palu ıştə səşon saru qətə(və voteydən:) Xıdolim ha!(ıştı və`də doə çiy) vindemone iyən məsemone. çən, əməni(bə dınyo) oqordın ta əmə çokə ko bıkəmon. həyğətən, əmə bə yəğın rəsimon.

Navnə ayəon mışrikon bə ğıyoməti ruji nisbətədə bıə inkori bəyon kardedəbe. ın ayə bə pəyğombər(s) iyən muminon xitob kardə holədə hamyedə: ey kaş şımə vindəyonbe ki, qınokoron ğıyoməti ruji çoko ıştə səşon beyji qətə və bə dınyo oqardey tələbi kardedən. qıləy holədə ki, çəvon ım tələb ğəbul bıənin ni. əvon de vəhışti əhli şoyvonəti iyən de cəhəndımi əhli bəme-şivən kardey vindey, elan kardedən ki, Xıdolim ha! ısət həni əmə ğıyoməti inkor kardedənimon. zira əvımon deştə çəşi vindemone və bə yəğın rəsimon. əmmo ısət çəvon ım etırofi bo əvon hiç qıləy foydəş nibəbe.

Bəqəm əvon dınyoədə çı pəyğombəron sıxanon iyn çəvon mecuzəonışon nıvinde? çıro əvon bə pəyğombəron sıxanon quş nıdoşone iyən bəy dığğət nıkardeşone? Ayə əvon ehtimol doydənibin ki, çəvon sıxanon həx bəbe? ayə boçəvon həxə sıxan iyən məntıği rədd kardeyro, çəvon qıləy dəlilışon hestebe? yaanki, bəştə şəhvəton iyən həvaye-nəfsi tələbon rəsey xoto, əvon çı pəyğombəron sıxanonışon inkor karde ta bəçəvon qımoni əsos ozod bıbon iyən çoko çəvon dılon piyedəşe jəqo həm jimonkəyn.

Çın ayəku umutedəmon:

1-ğıyoməti ruj çı qınokor iyən dınyoədə feğon kardə kəson sə beji qətə ruje. əvon ki, dınyoədə muminon təhğır kardedəbin iyən əvoni səfi hisob kardedəbin.

2-muminon zırənqin və bın dınyoədə bə ğıyomət, vəhışt iyən cəhəndımi bovəşon heste. əmmo kofiron ğıyoməti ruji çəş iyən quşonışon oj bəbe və bə yəğın bərəseyn. çıro ki, ğıyomət ruj  həyğəton kəşf bıə iyən çəş və quşon oj bıə ruje.

3-ğıyoməti ruji bə insoni dardi dəvo kardə iyən bəçəy perəxey boyis bıə çi, çəy çok iyən salehə əməlonin.

وَلَوْ شِئْنَا لَآتَيْنَا كُلَّ نَفْسٍ هُدَاهَا وَلَكِنْ حَقَّ الْقَوْلُ مِنِّي لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ (13) 

Və əgər çəmə dılımon bıəbe, həmmə kəsi(məcburi) bə hidoyət ərosnimon. əmmo(bə həmmə kəsi ixtiyor domone ta ıştən ıştə xəy və şəri bıvıjnon) lakin(kofiron bızınon ki) çımı ğətiyə irodə ıme ki, cəhəndımi de qınokorə inso-cınni pur bəkamon.

فَذُوقُوا بِمَا نَسِيتُمْ لِقَاء يَوْمِكُمْ هَذَا إِنَّا نَسِينَاكُمْ وَذُوقُوا عَذَابَ الْخُلْدِ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ (14) 

Çən, bə jıqo ruji çı yodo bekardey xoto,(əzobi) bıçaştənən. əmə(həm) şıməmom çı yodo bekardemone və bəştə əncom doə koon xoto, dayimiyə əzobi bıçaştənən.

In ayəon bə hidoyəti ixtiyori bıey xısusiyyəton işorə kardedə və hamyedə: Xıdovənde-Aləm bo qırd insonon dınyoədə bənə peyğombəron, osmoniyə kitobon, ağl iyən fıtrəti bıə hidoyəti vositəonış hozzı kardə. əmmo bə insonon bo ın hidoyəti ğəbul kardey ya nıkardey ixtiyorış bəçəy ıştən ohdəş noə. Xıdovənde-Aləm iyən çəy məlayikon milləti bo imon vardeyro məcbur kardedənin. həlbəttə təbiiye ki, hakəs ilahi hidoyəti ğəbul nıko, bə zəlolət dıço bəbe iyən inhirofə royədə hərəkət bəkay ki, çəy oxo həm cəhəndıme.

Bın cəhəto pəyğombəron bənə mellimonin ki, dərson komilə surətədə bəştə şoqirdon umuteydən, əmmo bo dərs handeyro hiçkəsi məcbur kardedənin. təbiiye ki, tambələ şoqirdon sori oxoyədə imtovoniku dəvarde zıneydənin və bın dınyo jimonədə veyə imtiyozonku məhrum mandedən.

Kali fərdon voteydən: çokonə mumkine Rəhmonə Xıdo ıştə bandəon cəhəndımi otəşədə mıncırko bısutno? In ayəon ım hədər iyən botılə təsəvvıron rədd kardedə və hamyedə: Xıdovəndi rəhmət de tobə ə faxtiye ki, ıştə bandə ilahi rəhməti ğəbul kardeyku məhrum nıko. ım rəhmət tobə ə zəmoniye ki, qınokorə bandə, ıştə kardə koonku peşmon bıə iyən tobəş kardə. boçi ki, Xıdovənd vey əbaxş iyən mehribone. əmmo qınokorə inson hejo bəştə qıno iyən zılmi isror kardedə və tobə kardey iyən ıştəni isloh kardey dumo ni. əve boəy ilahi rəhməti ğəbul kardey zəminə hozzı bedəni və əv baxşey bedəni iyən oxoyədə bə əzobi dıço bedə.

Jıqo fərdon bənə ə kəsonin ki, qıləy dəhşətinə rıji kəno mandən. çanədə co kəson bəy nəsyətkon ki, tı rıji kəno mandəş və de təhlukə dim bə dimiş, bəçəvon sıxanon dığğət kardedənin və bəştə nodırıstə roy dəvom doydən tain ki, oxoyədə bə də nığılə vırə suğut kardedən, eqınıdən.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ilahi hidoyəti ğəbul kardey, ixtiyoriye, nəinki, icbori. zira məcburiyə imoni erj iyən etıborış ni.

2-ilahi hevujə rəhmət, çəy bə zolımə qınokorə fərdon ğəzəb kardey mane bedəni.

3-Xıdovənd hiçfaxti ıştə bandə çı yodo bekardedəni, illa əv ıştən bıpyişe Xıdo əy çı yodo bekəy.

4-miadi yodo bekardey, çı qınokoron qıno iyən yavə əməlon sərçəşməy və ım bə həmonə qınokorə fərdi saxtə əzobi boyis bedə.