766-ə hissə-Əhzabi surə-39-42 şərifə ayəon

766-ə hissə

الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَداً إِلَّا اللَّهَ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيباً (39) 

Ə kəson ki, ilahi hukmon(risoləti) təblığ kardedən iyən Xıdoku tarsedən və ğərəz Xıdo hiç kəsiku nıtarsəkəson və Xıdovənd bə hisobi rəsero vəs kardedə.

Vəynə proqramədə islomi peyğombəri(s) deştə bə zoəti peqətə kəsi təloğ doə jeni izdivaci barədə be və oxoyədə Xıdovəndi hamyeşe: islomi peyğombər(s) iyən çəy bənav bıə pəyğombəron ilahi fərmonon icro koyədə bəbe ciddi bıbon və bə milləti bımi nışon doə reaksiyəon xoto, səhlənkorəti nıkəyn.

In ayə hamyedə: ilahi pəyğombəron əsosə vəzifə, hiç qıləy tars və vohimə nıbə holədə ilahi risoləti bə milləti rosneye. əvon fəğət çı Xıdoku tarsışon heste və sıvoy Xıdo hiçkiku tarsışon ni.

Təbiiye ki, çı iştimayi səhvə adəton iyən milləti bemənoə tələbon mığobilədə mandey, insoni de mıxtəlifə təhdi iyən təhğıron dim bə dim haştedə. liza veyə insonon dərəseydən ki, çəvon əncom doə koon no dırıste, əmmo bə milləti sıxanonku bıə tarsi xoto, bəştə ağl iyən fami əks əməlış kardə və həmonə səhvə ko əncom doydən. qıləy holədə ki, ilahi ovliyaon iyən rostə muminon fəğət Xıdo ıştə nəzədə qəteydən və çı hiçkəsi mızəmmə və tanəku hiç qıləy tars iyən vohiməşon ni. zira zınedən ki, fəğət Xıdo bəvon vəs kardedə.

Çın ayəku umutedəmon:

1-dini təblığ bə təğvo, təvəkkul, şucoət iyən ğətiyyəti ehtiyocış heste və ikəs ki, ım xısusiyyətonış nıbu, ıştə təblıği koyədə səbarz bıey əzıni.

2-bo dini hifz kardey iyən təblıği xoto saxti iyən əziyyət kəşə kəson hisob, Xıdovəndi palu məhfuze iyən Xıdovənd əvoni çı yodo nibebəkay.

مَّا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِّن رِّجَالِكُمْ وَلَكِن رَّسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ وَكَانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً (40) 

Muhəmməd şıməku hiç qıləyni merdi pı ni. bəlkəm,(əv) Xıdo Rəsule və pəyğombəron(xatəme) oxonə qıləy və Xıdovənd bə həmmə çiyon aqahe.

Navnə ayəon dəvomədə ın ayə sıftədə bə cohiliyyəti zəmoni ğaydə-ğanunon inkor kardey işorə kardedə və hamyedə: həzrəte Muhəmməd(s) çı Zeydi həyğiyə pı nıbe, bəlkəm Zeyd çəy bə zoəti peqətə bıə şəxs be. ilahi şəryəti nəzəku pəyğombəri(s) deştə bə zoəti peqətə şəxsi təloğ doə jeni izdivoc kardey hiç qıləy işkol iyən problemış ni. harçənd ım əməl cohiliiyyəti zəmonədə yavə ko həm bə hisob boy.

In ayə bə muminon xitob kardə holədə hamyedə: şımə pəyğombər(s)-i bənə şımə ıştəni ki, fərzəndon heste iyən şımə vəzifə çəvon muşkilon həll kardeye, qıləyni məvindənən və şımə bə pı deştə fərzəndi miyono bıə əloğə xoto, ıştə jimonədə mıxtəlifə quzəşton kardedon. qıləy holədə ki, əv çı qıləy umməti pıe və bəbe çı qıləy umməti məsləhəti royədə ğədəm şodoy ta ım ummət hejo(de tobə ğıyoməti ruji) bərpo iyən ğoym bımando və ilahi hukmon hejo bəbe icro bıbu.

Ayə dəvomədə bə qıləy kulli iyən əsosə mevzu yəni bə islomi pəyğombəri xatəmiyyət iyən oxonə peyğombər bıey işorə kardedə və hamyedə: çı pəyğombəron miyono həzrəte Muhəmməd(s)-i qıləy məxsusə məğam və vırəş heste. əv həm Xıdo rəsule və həmən çı pəyğombəron xatəm və oxonə qılə. Xıdovənde-Aləm əvış oxonə pəyğombərış ğərol doə və əy bo bəşəriyyəti həmməysə vey komilə dini bərnomə iyən təlimonış bə ərməğon vardə.

Çın ayəku umutedəmon:

1-islom oxonə osmoniyə dine iyən Kərimə-Ğıron oxonə ilahi kitobe ki, Xıdovəndi əvış bo bəşəriyyəti hidoyətiro vığandəşe.

2-islomi pəyğombəri xatəmiyyət, bə ilahi benəhoyətə elmi əsose ki, zıneydə deçəy risoləti vositə bəşəri bo dınyo iyən axırəti hərəbaxtəti roy zıneyro bıə ehtiyocon təmin bəbe.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً (41) 

Ha imon vardə kəson ha! Xıdo ziyod zikrkənən

وَسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلاً (42) 

Və əy har sıb iyən şəvi təsbihkənən(de pokəti sıtoyişkənən).

In ayəon bə imoni əhli de Xıdo zikr iyən təsbihi məşğul bıey sıfarış kardedə. zira şəvı-ruji dırozi bə insoni ğəfləti boyis bıə amilon ziyode.çı bənə həvaye-nəfsi bıə daxili amil və ya çı bənə şəytoniyə vəsvəson və nobab iyən fosidə insonon bıə xarici amil bıbu. təbiiye de insoni mıhosirə kardə qırd ım mıxtəlifə amilon mıborizə bardey roy, ğərəz de Xıdo zikr kardey ro, de co roy hosil bedəni.

Sıb, zohr iyən şami faxti insoni ıştə ruji penc kərə bə vırə rosnə nımojon, ilahi sıfarışonku i baxş bə hisob omeydə. əmmo ruji dırozi inson bəbe hejo Xıdo bəştə yod dəğando və har qıləy ğərol iyən hərəkətədə Xıdovəndi ıştə nəzədə bıqəto. joqo ki, bəbe əv dığğətkəy  ayə Xıdovənd çəy kardə əməlonku roziye ya ne? ehanə Xıdo rozibu çə əməli dumo bışo və rozi nıbu ne və əy bəbe tərkəy. harçənd  bəçəy nəfsi tələbon və ya bə milləti tələbon əks həm bıbu.

Həmmə holədə Xıdo zikr kardey, tələb kardedə ki, inson bəçəy neməton xoto şukr və de muşkiloton iyən problemon dim bə dim omeyədə, səbrko. həmçinin inson de qıno dim bə dim omeyədə, Xıdoku bıtarso və bə qıno mırtəkib beyədə, de tobə iyən istiğfori tələb kardey bə Xıdo tərəf oqardo.

Həlbəttə, Xıdo de ğəlbi zikr kardeysə əlovə,mıxtəlifə holətonədə de zıvoni zikr kardey həm sıforış bıə. çoko ki, Xıdo-Rəsul(s) bəştə əzizə kinə Fatimə(s) qıləy zikrış omute ki, əy çı har nımoji bədiqə handey sıforış bıə. 34 kərə Allahu-Əkbər,33 dəfə Əlhəmdu-lillah iyən 33 kərə Subhanəllah!

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Xıdo zikr kardey fəğət de zıvoni ni, bəlkəm inson ıştə har qıləy fik iyən hərəkətonədə həm, bəbe Xıdo ıştə nəzədə bıqəto.

2-Xıdo zikr bəvədə bə insoni təsir noydə ki, əv hejo iyən dayimi bıbu, nəinki, fəsli iyən mıvəğğəti.

3-ilahi zikron miyono, bə Xıdovəndi təsbih iyən tənzih kardey(əy pok zıney), vey sıforış bıə.