767-ə hissə-Əhzabi surə-43-48 şərifə ayəon

767-ə hissə

هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ وَمَلَائِكَتُهُ لِيُخْرِجَكُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَكَانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً (43)‏

Əv əkəse ki, bəşmə səlom vığandedə və çəy məlayikon(həm bəşmə səlom vığandedə) ta şıməni çı toykiyətiyonku(cəholət, şırk) bə nuri(elm, təğva, imoni) tərəf biyəy və əv bə muminon(nisbətədə) mehribone.

تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلَامٌ وَأَعَدَّ لَهُمْ أَجْراً كَرِيماً (44) 

Çəvon Xıdo mıloğat kardə ruji, çəvon xey-dıvo səlome və Xıdovənd boəvon çokə mıkofat hozzı kardəşe.

Navnə proqramədə Kərimə-Ğıron bə muminon sıfarış kardedəbe ki, həmmə holədə Xıdo zikrkəyn. ın ayəon hamyedə: şımə hafaxti Xıdo bə yod dənon, xatırcəm bıbənən ki, Xıdovənd həm şıməro bə yod dəbənoe iyən bəşmə rəhmət nozil bəkay. çoko ki, Bəğərə mıborəkə surə 152-ə ayədə hamyedə: ”fəzkuruni əzkurkum”-çən, mıro zikrkən ta şıməro bə yod dənəm.

Məlayikon həm bo imoni əhli rəhmət iyən məğfırət tələb kardedən və ın ilahi rəhmət iyən məğfırət bə insoni çı qıno iyən zılmiku xaric bıey və bə nur iyən pokəti tərəf şıey boyis bedə.

Həyğətədə, dayima Xıdo bə yod dənoey boyis bedə ki, ilahi lutf  iyən inoyət dayimi formədə insoni dəqəto və əy bə ilahi məxsusə hidoyəti şomilkoy. qıləy hidoyət ki, çı jimoni sıvonədə bo insoni ro oj kardedə və icozə doydəni ki, inson hovlnok iyən şiddətinə tufononədə həlok bıbu.

Ğıyoməti ruji həm jıqo fərdon bə ilahi firiştəon məxsusə səlom iyən xəşomə votey şomil bəbeyn və əvon çı oroməti iyən aşişəti dılədə jimon bəkayn.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-çı jimoni toykiyətiyon iyən zılmətiku ozod bıeyro, bəşəri elm iyən ağl yali vəs kardedəni. liza çəy bə ilahi imdodi ehtiyocış heste ta çı toykiyətiyonku perəxo. həlbəttə, Xıdo zikr kardey çəy zəminə hozzı kardedə.

2-həyğiyə imon ilahi rəhməti ğəbul kardey kilide. qıləy rəhmət ki, çı hidoyəti nuri bo insoni bə ərməğon vardedə.

3-vəhışti əhli bə iyənde votə məxsusə sıxan, səlome. dınyoədə həm sıfarış bıə ki, de iyənde vindemon kardeyədə, ım ğəşənq iyən de məno pur sıxani oko bıdənən.

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِداً وَمُبَشِّراً وَنَذِيراً (45) 

Ha pəyğombər ha! bərosti əmə tınımon(bo milləti) bəşorətədə iyən torsınəkəs vığandemone.

وَدَاعِياً إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَسِرَاجاً مُّنِيراً (46) 

Və(həmçinin) deçəy əmri bə Xıdo tərəf dəvətəkə və qıləy nur doə ço(ğərol domone).

Çın surə çandə qılə ayə çımi bənav(40-ə ayədə) islomi əziz-qramiyə pəyğombəri(s) risoləti xatəmiyyətiku sıxan votey be. əmmo ın ayəon bə ə həzrəti xitob kardə holədə hamyedə: ”ha Xıdo Rəsul ha! tı çı milləti miyono(boəvon) qıləy komilə ulquş və tı çəvon miyono jimon kardedəş və millət tıni şoyd iyən bəvon nəzorətəkə vindedən. qıləy ulqu ki, çəy dəvəti şivə bə dıqlə tərbiyəviyə prinsipi əsose: bəşorət iyən çəşnavi.”

Xıdo-Rəsul(s) milləti bə i bıə Xıdo pərəstış kardey tərəf dəvət kardedəbe, nəinki bəştə itoəti tərəf. zira əsosən pəyğombəron bə ın xoto oməyn ta inson sıvoy Xıdo, çı hiçkəsi vədə təzim nıkəyn. liza pəyğom bəron camaati bəştə iyən boəvoni itoət kardey dəvət kardedənıbin, bəlkəm əvon milləti çı tağutə rejimon iyən zolımə ixtidoronku ozod kardey fikədəbin iyən qırd əvoni bə i bıə Xıdo tərəf səlo jedəbin.

Milləti miyono pəyğombəron vucud, bənə nur doə həşiye ki, milləti çı cəhl iyən zılmi tokyətiyonku bə nur iyən ruşinəti və ədoləti tərəf dəvət kardedə ta çı məxloği imon bə elm iyən mərıfəti əsos bıbu, nəinki, bə cəhl iyən xorafati əsos.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-pəyğombəron, nəinki, de zıvoni, bəlkəm deştə əməlon həm milləti bə Xıdo tərəf dəvət kardedəbin. əve əvon bo milləti həmməysə çokə ulqun.

2-pəyğombəre-əkrəm(s) bəştə umməti əməlon şoyde. çən, dığğətkəmon iyən ıştə əməlonku mığət bıbəmon.

3-insonon tərbiyə iyən hidoyəti koyədə, mıjdəvoni iyən çəşnavi iyənde kəno lozıme və çımonku qıləyni nıbeyədə, insonon bə məyusəti iyən məğrurəti dıço bedən.

وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ بِأَنَّ لَهُم مِّنَ اللَّهِ فَضْلاً كَبِيراً (47) 

Və bə muminon bəşorət bıdə ki, boəvon Xıdo tərəfiku qıləy dıjdə baxşeş heste.

وَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَالْمُنَافِقِينَ وَدَعْ أَذَاهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ وَكِيلاً (48) 

Və bə kofiron iyən mınofiğon itoət məkə iyən bəçəvon əzob-əziyyəti etino məkə və bə Xıdo təvəkkulkə ki, Xıdovənd bo vəkil bıeyro vəs kardedə.

Vəynə ayəonədə”bəşorət” iyən”xəbərdorətiş” pəyğombəron çı insonon tərbiyə koyədə bıə şivəş elan karde. ın ayəon çə bəhsi dəvomədə boçəvon har qıləyni misol zikr kardedə. bəşorət bo muminone ki, bə ilahi əmron pemandedən və vocibaton əncom doydən iyən həromə çiyon tərk kardedən. ım dastə insonon bə ilahi məxsusə lutfi şomil bəbeyn və əvon ıştə kardə əməlonsə bəpe bıə ziyodə mıkofoton ğəbul bəkayn.

Əmmo çəşnavi bo mınofiğ iyən kofirone ki, əvon nəinki, ıştən bə əzobi dıço bedən, bəlkəm bəvon tabe bıə kəson iyən çəvon rizoyəti cəlb kardey fikədə bıə kəson həm bə əzobi giriftor bəbeyn. liza Xıdovənde-Aləm de bə pəyğombəri xitob kardey, həyğətədə bə qırd muminon hamyedə: bəçəvon əzob-əziyyəton tov biyənən, əmmo hiçfaxti bəvon tabe məbənən. şımə ıştə jimoni muşkilaton faxti iyən çın dastə insonon tələbon vədə mığovimətkənən və bə Xıdo təvəkkulkənən və bızınən ki, ehanə jıqo bıkoyn, Xıdo bəşmə kifoyət  və vəs bəkay.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-islomi camiyə rəhbər, çı cəmiyyəti pok iyən çokə şəxson bo ilahi lutf iyən rəhmətiro umudəvokəyn və de deşmınon saziş kardey xətəriku xəbərdorəti bıdəyn.

2-ə şəxs çı kofir iyən mınofiğon bemənoə tələbon mığobilədə mığovimət kardey bəzıne ki, bə Xıdoş təvəkkul kardə.

3-harçənd mınofiğon islomi cəmiyyətədə jimon kardedən və zohirədə çı mısılmınon səfədə ğərolışon qətə, əmmo həyğətədə əvon de kofiron xətti şedən iyən deəvon həmfikin. çən, bəbe ım qrupi çok-çoki bızıni iyən çəvon məkrinə planonku mığət bıbu.