770-ə hissə-Əhzabi surə-55-58 şərifə ayəon

770-ə hissə

لَّا جُنَاحَ عَلَيْهِنَّ فِي آبَائِهِنَّ وَلَا أَبْنَائِهِنَّ وَلَا إِخْوَانِهِنَّ وَلَا أَبْنَاء إِخْوَانِهِنَّ وَلَا أَبْنَاء أَخَوَاتِهِنَّ وَلَا نِسَائِهِنَّ وَلَا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ وَاتَّقِينَ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيداً (55) 

Boəvon(bo jenon) ıştə pıon və ıştə zoon və ıştə boon və ıştə bo zoon və ıştə hovə zoon və co mısılmonə jenon iyən kənizon palu(hicobi bekoyn) hiç qıləy qıno ni və bə ilahi təğva rioyətkənən. zira Xıdovənd bə har çi şoyde.

Vəynə bərnomədə noməhrəmə insonon mığobilədə bə hicobi hukmi işorə be. ın ayə bə yənde məhrəm bıə genealoji ğohuməti işorə kardedə və hamyedə: bənə pı, bo iyən zoə bıə xıyzoni uzvon, bəştə kinə, hovə iyən moon məhrəmin. peşonə mərhələdə bo iyən hovə zoon bə amu iyən xalə məhrəmin ta kinon iyən jenon xıyzoni daxili rabitəonədə saxti iyən kaxti dıço nıbon.

Qıləy mısılmonə jen, noməhrəmə merdonsə əlovə bəbe bənə kofir iyən xıdmətkorə jenon bıə kali jenon palu həm, qıləy mınosibə tankardemonış bıbu. zira mumkine əvon çəy bədəmi vindey bədiqə əy boştə şuon ya co qılə merdon nəğlkon, bıvoton. həlbəttə, qırd ım hukmon bo jenon çı əxloği cəhəto mırdoləti iyən nopokətiyonku hifz kardey xotoe. çı zohiri rəftoron kontrolisə əlovə, bəbe daxili təğva həm insonədə zumand bıbu ta bə qıno aludə nıbey zəminə hozzı bıbu.

Çın ayəku umutedəmon:

1-islomi hukmon bə saxtəti iyən kaxtəti boyis bedəni. de iyənde jiyə xıyzoni uzvon bə iyənde məhrəmin və hicob çı co noməhrəmə şəxson mığobilədə vocibe.

2-sosyal iyən xıyzoni rabitəonədə, çı de məhrəm bıbu ya noməhrəmə şəxson, həmmə çiyon bə təğva iyən pokəti əsos bıbu. hicobi hukm həm bə ım prinsipi əsos bina bıə.

إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيماً (56) 

Həyğətən, Xıdovənd iyən çəy məlayikon bə pəyğombəri səlom vığandedə. ha imon vardə kəson ha! şımə(həm) bəy salavat bıvğandənən və de təslimi bə ico bəy səlomkənən.

In ayə və çımi bədiqə dıqlə ayə, bə pəyğombər(s) iyən muminon hurməti oqəte təkid kardedə və çı imoni əhliku tələb kardedə ki, hejo bəçəvon hidoyət iyən hərəbaxtəti amil bıə bə Xıdo-Rəsul(s)-i səlom iyən salavat bıvğandon və bəçəy əmron təslim bıbon.

Əmmo çın əmri bəyoni bənav, Xıdovənde-Aləm hamyedə: mı iyən çımı firiştəon həm bə pəyğombəri səlom vığandedə və çımı risoləti bə vırə rosney koyədə çəy zəhmət iyən təloşi ğədr-ğeyməti zıneydəmon. əv boşımə hidoyətiro vey həris be və şıməku hiç qıləy çi tələb nıkardə holədə, ıştə qırd  zu və ğıvvə bın royədə oko doydə. çən, şımə həm çəy nomi əziz bıqətənən və çəy nomi zikr kardeyədə bəy səlom iyən salavat bıvğandənən.

Rəvoyətədə omə ki, Xıdo-Rəsul(s)-i əshob çə həzrətiku bo ə həzrəti salavat vığandey formə barədə dəparseyədə, pəyğombər(s) hamyeşe: jələvoni bəvı salavat bıvğandənən.”Allahumə səlli əla Muhəmməd və əla ali Muhəmməd. kəma səlləytə əla İbrahimə. innəkə Həmidun, Məcid.Allahumə barik əla Muhəmmədin və ali Muhəmməd. kəma barəktə əla İbrahimə və alə İbrahimə. innəkə Həmidun, Məcid.

Çın ayəku umutedəmon:

1-Xıdo iyən çəy firiştəon Xıdo-Rəsul(s)-i zəhməton ğədri zınə iyən bəy salavat vığandə holədə, çə həzrəti ummət bıə əmə, çə yolə şəxsiyyəti mıcohidət iyən fidokorətiyon ğədri bızınəmon və deştə zıvoni bəy səlom vığandey iyən əməli surətədə de bəçəy əmron tabe bıey, bəştə vəzifə əməlkəmon.

2-ğəlbiyə məhəbbət və eşğ, yali kifoyət kardedəni. bəbe camiyədə bə dini yol iyən rəhbəron bıə məhəbbət ələni surətədə izhor bıbu.

إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأَعَدَّ لَهُمْ عَذَاباً مُّهِيناً (57) 

Bərosti bə Xıdo iyən bəçəy Rəsuli əziyyət doəkəson Xıdovənd dınyo iyən axırətədə bəvon nəhlət kardedə və boəvon xarəkə əzobış hozzı kardə.

وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوا فَقَدِ احْتَمَلُوا بُهْتَاناً وَإِثْماً مُّبِيناً (58) 

Və bə imoninə merdon iyən jenon bəçəvon nıkardə koon xoto əziyyət kardə kəson, şək ni ruşinə behton iyən qıno(bo) bəştə duş qəteydən.

Navnə ayədə imoninə şəxson tələb bedəbe ki, Xıdo-Rəsuli(s) boştə umməti kəşə zəhməton ğədr zıney bıbu və bo ə hzərəti hejo salavat vığandey tovsiyə be. ın ayəon hamyedə: əmmo ə şəxson ki, deştə-rəftor iyən qoftari bə Xıdo iyən bəçəy Rəsuli əziyyət doydə, rəncide kardedə, Xıdovənde-Aləm bəvon dınyo iyən axırətədə saxt iyən kaxtə əzob bədoe iyən əvoni ıştə rəhmət və lutfiku məhrum bəkarde.

Bə Xıdo əziyyət doe yəni bəçəy tələb iyən rizoyəti əks yavə koon əncom doey mənoədəy ki, bın surətədə həmonə şəxs ilahi rəhməti cəlb kardey əbvəzi, bə Xıdo nəhlət və ğəzəbi dıço bedə. bə rəvoyəton əsos, bə Xıdo bandəon harcurnə əzob-əziyyət rosney, Xıdo əziyyət kardey mənoədəy. çoko ki, Kərimə-Ğıron bə Xıdo bandəon ğarz doey və koməq kardey, bə Xıdo ğarz doey hukmədə zıneydə.

İkəs ki, çı pəyğombəri həxə sıxani ğəbul kardedəni iyən əy bə həşə jedə, inkor kardedə və ya bə ə həzrəti iftiro ğandedə və deəy beədəbə rəftor kardedə, həm Xıdoş bə ğəzəb vardə və həmən Xıdo-Rəsulış(s) ğeyzin kardə. Şək ni bə pəyğombəri(s) əhli beyti əziyyət kardey həm, bə Xıdo-Rəsuli(s) əzob-əziyyət doey boyis bəbe. pəyğombər(s)-iku omə rəsə rəvoyəton həm ım mətləbi təsdığ kardedə.

Ayəon dəvomədə hamyedə: nəinki, Xıdo-Rəsul(s), bəlkəm qırd muminə merd iyən jenon bəbe bə ehtıromi loyığ vindey bıbu və hiçkəsi həxış ni bəştə sui-zənn və bədbinəti xoto iyən hiç qıləy dəlil və sənəd nıbə holədə bə muminon şər bığando iyən çəvon abru bıbardo. zira ım ko Xıdovəndi palu qıləy dıjdə qıno bə hisob omeydə ki, çəy cəzo həm vey şiddətin bəbe.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-deştə qoftar iyən rəftori, cokəson bə əzob-əziyyəti mə`ruz məhaştəmon ki, bın zəmon Xıdovənd həm əməni ıştə lutf iyən rəhmətiku məhrum bəkarde.

2-təhğır iyən məsxərə kardey vey yavə təsirış heste ki, çəy ibaxş həmonə bın dınyoədə zohir bəbe və insoni de problemon dim bə dim bəkarde.