603-ə hissə-Muminoni surə-15-18 şərifə əyəon

603-ə hissə

ثُمَّ إِنَّكُمْ بَعْدَ ذَلِكَ لَمَيِّتُونَ (15) 

Peşo şək ni çə(mərhələ) bədiqə bəmardiyon.

ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تُبْعَثُونَ (16) 

Çən, peşo ğıyoməti ruji rost(bəyji) kardey bəbiyon.

Vəynə proqramədə  çı insoni xılğəti iminə mərhələonku bəhs kardemone.əmmo ın ayəon hamyedə:həmonə mərhələon şımə bın dınyoədə bıə umri oxoy.şımə de mardey vositə çın dınyoku bə qıləy co dınyo kuç kardedon və vəyo ijən jimon iyən həyot bəşmə oqordıney bəbe.

Navnə ayəonədə bə rufi xılğəti mərhələon işorə be.qıləy xılğət ki,çı miyoniku şedəni iyən bo har qıləy insoni  dınyo iyən axırəti miyono bıə vositəy.mardey anədə həyğəte ki,həzrəte Əli(ə) hamyedə:əgər ikəs kardeyış zınəbe bo mardey qıləy çorəkəy iyən dınyoədə əbədi bımando,əvon həmonə ilahi peyğombəron əbin. əmmo əvon həm de mardey çın dınyoku şıən iyən hiçkəs bın dınyoədə mandənin ni.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-mardey məhv bıey ni,bəlkəm çı bəşəri jimoni qıləy mərhələku bə co qıləy mərhələ ovaşteye ki,oxoyədə əy bəğıyomət bekardedə.

2-ilahi nəzədə jimon fəğət bə dınyo maddiyə jimoni məhdud ni və imoni əhl bə mənəviyə həyati həm etığodışon heste ki,əv ğıyoməti ruji təcəlli pəydu bəkay.

وَلَقَدْ خَلَقْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرَائِقَ وَمَا كُنَّا عَنِ الْخَلْقِ غَافِلِينَ (17)

Ğəssəm bıbu, əmə şımə səy səpe haft qılə(osmoniku) ro ofəyəmone və  əmə(jiyədə bıə) xəlğıku bexəbə nimon.

Vəynə ayəon bə Xıdovəndi insoni vucudədə bıə xılğəti nışonəon işorə kardeşe ki, bəy ”ayate ənfusi” voteydən.ın ayə bə Xıdovəndi bın hevujə aləmədə bıə ğudrəti nışonəon işorə kardedə ki, bəy”ayate afaği” voteydən.

In ayə çı “haft osmoni” əvəzi “səb`ə tərayiğ”-i  yəni haft qılə roy iborəş vardə ki, zohirən çəyku məğsəd osmonədə qardə ostovəon orbitonin ki,çəvon ədəd həm çı haftisə ziyode.iyo haft qılə ədəd çı miğdori ziyod bıeyku bıə qıləy kinoyəy.

Ayə dəvomədə hamyedə:qımon nıbu ki,osmon iyən zəminədə xəlğ bıə çiyon hevujəti boyis bəbe ki,əvoni xəlğəkə çəvon koon idorə kardeyku ğafil bəmande iyən əvoni bəçəvon ıştən holi vabədoe.

Çın ayəku umutedəmon:

1-inson, zəmin iyən osmoni ofəyəkəs ikəse və qırd hestemoni aləm qıləy vahidə tədbirəkə Xıdo irodə jiyədəy.

2-Xıdovənd həm hestemoni aləmi xalığe iyən həm bəy nazir(nəzorətəkəy) və hiççi çəy elmi muhitiku xaricədə ni.

وَأَنزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّاهُ فِي الْأَرْضِ وَإِنَّا عَلَى ذَهَابٍ بِهِ لَقَادِرُونَ (18) 

Və çı osmoniku qıləy(mıəyyənə) əndozədə  ov enovnımone və ə  ovımon zəminədə ğərol domone və həyğətən əmə boçəy bardey(həm) ğadirimon.

In ayə çı voşi nozil bıey ilahi yolə nemətonku qıləyni zıneydə vəhamyedə:çı zəmini mıxtəlifə məntəğədə ehtiyoc bıə ovi de voşi vositə əmə boşımə təmin kardedəmon.həmınə ım ov bəsə tulisə voyedə və zəmini jiyədə bıə sufrəon əyo ehtiyot oqətey bedə ta sori dırozi bo peşomey iyən hi və sahəon kaştemonədəiyən co koonədə çəyku isitifodə bıbu.

Təbiiye qıləy Xıdo ki,bo bəşər,beməyon iyən heyvonon  vey muhimmə ehtiyocon təmin kardeyro çın muhimmə tədbiriku oko doydə,ğadire əy bəyənde bıjəno iyən qırd movcudaton çı miyoniku bobəy.həlbəttə hiçkəs jəqo ğudrət iyən zuş ni ki,bə Xıdo koy mane bıbu və ya bo ın osmoniyə şivə qıləy əvəzəkə çi hozzıkəyn.

Çın ayəku umutedəmon:

1-çı qırd coninə məxloği jimoni moyə və mənşə bıə ov,de ilahi tədbiri çı osmoniku bə zəmini mıxtəlifə məntəğəon pevolo bedə ta həmmə məxloğ çəyku bəhrə bobən.

2-ilahi neməton ğeymət bə faxti ruşin bedə ki,bo qıləy kırtə mıddəti əy çı dasto bıdəmon. çoko ki, osmoniyə voş və ovon bə kam bedə iyən ım bə ğəhəti və hışkəsorəti boyis bedə,bəvədə  həni çı bəşəri dastiku hiççi omeydəni.