468-ə hissə-İsra surə-1-2 şərifə ayəon

468-ə hissə

بسم الله الرحمن الرحيم

سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُ (1)

Iştə nışonəon nışon doeyro bəşəvnəy ıştə bandə çı Məscidul-Həramiku tosə bəçəy ətrofi bərəkətımon doə Məscidul-Əğsa bardə ə(Xıdo) pok iyən mınəzzəhe. Əv əməs iyən vindedə.

Bın surə bəçəy xoto “İsra” votey bıə ki,iyo bə peyğombər(s)-i osmonon şıə “Merac”-i macəra işorə bıə.çın səfəri sıftədə Xıdo-Rəsuli(s) çı Məkkəku bə Məscidul-Hərami bıə hərəkəte ki,çın surə iminə ayədə bəy işorə bıə.həlbəttə surə dəvomədə bənə tohid,miad iyən de şırk,zılm və inhirofi mıborizə bardey bıə muhimmə etiğodiyə məsələon həmçinin ğeyd bıə.

Həyğətədə ım tarıxi mıddətədə bıə qıləy vey mığəddəsə səfəre ki,islomi-peyğombər(s) bə osmonon meracış kardə iyən ə həzrət dıminə kərə bə zəmin oqardə. peyğombər(s) çın səfəri bəpeştə əzəmətiniyən mələkutiyə osmononədə ıştə mışohidə kardə çiyon bo məxloği bəyonış karde.

Həzrəte Odəm(ə) bəştə pərvərdıqori əmri nıpemandey xoto bə zəmin hubutış karde və eqıniye.əmmo islomi-peyğombər(s) bə osmon oruc iyən seyrış karde iyən ziyodə həyğət və maarifonış bo bəşəriyəti bə ərməğonış varde.

Bə meraci rəvoyəton əsos ki,peyğombər(s) əy bo mısılmınon bəyon kardedəbe,ə həzrət bın səfərədə vəhışt iyən cəhəndımış vinde və çı vəhışt iyən cəhəndımi əhli vəzyətış çı neziku mışohidəş karde.meraci səfərədə peyğombər(s) de kali navnə peyğombəron həm mıloğatış karde və bə dınyo xılğəti əcib-ğəribə çiyonış nəzə kardeşe.

Çın osmoniyə səfəri əsli barədə qırd mısılmınon i fikədən iyən əy inkor kardey yəni çı dini qıləy zəruriyə çi inkor kardey mənoədəy.çoko ki,islomiyə məzhəb və fırğəon əksəriyyət etığodışon heste ki,ın səfər cismoni bıə və fəğət çandə qılə fırğə çımi ruhani bıey ğəbul kardedən.

Bə rəvoyəton əsos ın səfər çı Hicrəti isor bənav bıə və peyğombər(s) Məscidul-Həramədə məğrıb nımoji iğomə kardey bəpeştə bə Məscidul-Əğsa şe iyən əyo de Burağ nomo bıə osmoniyə vəsilə vositə ,ə həzrətış osmonədə seyrış doe.ə həzrət oqardə faxti sıbi nımojış Məscidul-Həramədə bərğərolış karde.

Im səfər çı ilahi mecuzəonku qıləyni bıə.zira,çı Məkkə de Beytul-Mığəddəsi fosilə ziyode və bəfaxti ın ro işəvədə de əvaxti vəsiləon vositə şe imkonış nıbe.

Odəmi dığğəti bəştə cəlb kardə çi ıme ki,ın ayə peyğombəri(s) Əbd(bandə) unvanədə ğeyd kardedə və nəinki,rəsul və nəbi.ın ayə hamyedə:əmə ıştə bandəmon bə Məscidul-Həramımon barde və ım çı Xıdo palu qıləy bandə ubudiyyət və bandəçəti barz iyən aliyə məğami nışon doydə.yəni çun həzrəte Muhəmməd(s) çı Xıdo xolisə bandə be və həzrətış bə merac bardeşe. çoko ki,çın mələkutiyə səfəri əvvəl iyən bino bıə vırə məçite ki,ım çı Xıdo bandəçəti məhəll və məkone.yəni Xıdovənd ıştə bandə və əbdış çı ibodəti vırəku bə osmonon bardeşe.

Çın ayəku umutedəmon:

1-ubudiyyət pərvaz kardey iyən çı maddiyə koonku co bıey və bə ilahi iyən mənəviyə koon tərəf şıey vəsə və mığəddiməy.

2-bə Xıdo ğurb iyən nez bıeyro,şəv vey çokə zəmone.liza bə bəşəvnəy bıə ibodət iyən istiğfori ziyodə sıfarış və təkidon bıə.

3-məçit bo imoni əhli bə mənəviyə aləmi pərvaz kardey və pərey vey çokə səkku və məhəlle.

4-Məscidul-Əğsa qıləy mığəddəsə məkane ki,mısılmınon bəbe boçəy hifz  kardey xoto səyo-cəhd bıkəyn.

وَآتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَجَعَلْنَاهُ هُدًى لِّبَنِي إِسْرَائِيلَ أَلاَّ تَتَّخِذُواْ مِن دُونِي وَكِيلاً (2)

Əmə bə Mosə (osmoniyə) kitob doemone iyən əvımon bo Bəni-İsrayili hidoyətəkə ğərol doemone ki,ğərəz mı qıləy vəkil iyən təkyəco nıvıjnon.

Islomi-peyğombəri(s) bə Məscidul-Əğsa səfəri bəyoni dəvomədə ın ayə hamyedə: tarıxi dırozi Xıdovəndi adət iyən ğanun məxloği bə tohid iyən ibodətitərəf hidoyət kardey bıə.liza islomi-peyğombəri(s) bənav həzrəte Mosə(ə) çı Bəni-İsrayili ğovmi miyonədə zuhurış karde və bə Xıdovəndi bəy nozilış kardə Tovrati kitobi əsos, Bəni-İsryilış bə Xıdo tərəf dəvətış karde.

Peyğombəron be`sət iyən osmoniyə kitobon vığandeyku hədəf,məxloği çı şırkiku bə diyəro bıey iyən əvoni bə tohidi tərəf dəvət kardey bıə.həlbəttə nəinki,fəğət tohidi “Lailəhə illəllah” şuari de zıvon izhor kardey,bəlkəm çəvon hədəf məxloği bə əməliyə tohidi tərəf dəvət kardey bıə.çın tohidi nışonə çın dınyo maddiyə amilonku bə diyəro bıey iyən bə ilahi əbədiyə ğudrəti dıl dəvasteye.

Liza ayə dəvomədə hamyedə:Tovratədə omə çiyon ım bıə ki,ğərəz Xıdo çəvon dınyo iyən axırəti koyədə bəçəvon dardi dəvo kardə kəs ni iyən ğərəz əv bə hiç kəsi ısət ha məğam və postədə həm bıbu,təkyə kardey nibəbe və fəğət bəbe bə Xıdo təvəkkulkəy.

Çın ayəku umutedəmon:

1-çı peğombəron dəvəti iyən çı qırd osmoniyə kitobon mehvər və məzmun tohide.

2- inson ıştə dınyəviyə jimonədə hejo bə qıləy xatırcəmə təkyəco ehtiyocış heste və peyğombəron bo bəşəri Xıdoşon qıləy həyğiyə təkyəco unvanədə elanışon kardə.