474-ə hissə-İsra surə-22-24 şərifə ayəon

474-ə hissə

لاَّ تَجْعَل مَعَ اللّهِ إِلَـهاً آخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُوماً مَّخْذُولاً (22)

De Xıdo co qıləy məbud ğərol mədə ki, tanə jıey iyən səbəji bıə kəsonku bəbeş.

In kırtə ayə bə şırki həmınə bın dınyoədə bıə təsiron işorə kardedə və hamyedə: əğıdə iyən əmələdə harcurnə şırk bə insoni zıllət iyən zəyfəti boyis beydə.zira Xıdovənd mışrikə insoni bəştə lutf,rəhmət iyən inoyəti şomil nibəkay.joqo şəxson hukmən bə giriftorçəti iyən muşkilaton dıço bəbeyn ki,çəvon vey muhimmə qılə sərqərdonəti və məyusətiye.co tərəfiyo çun bə Xıdo şırk kardey hiç qıləy məntıği iyən ağliyə dəlilış ni,bə mızəmmət iyən tanə vindey boyis bedə və hiç qıləy ağılmandə inson əy ğəbul kardedəni.

Çın ayəku umutedəmon:

1-izzət iyən səbarzəti çı tohidi sayədəy və fik iyən əmələdə bıə harcurnə şırk bə zıllət və xarəti boyis bedə.

2-bə ğeyri diniyə təlimon pemande, insoni bə sıvi tərəf bardeydə.

وَقَضَى رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلاَهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَا أُفٍّ وَلاَ تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلاً كَرِيماً (23)

Iştı pərvərdıqor ğərolış doə ki,ğərəz əv(hiçki)pərəstış məkənən iyən bəştə pı-mo çokəti bıkənən.ehanə çə dıqləku qıləyni və ya ha deynən ıştı palu bə piyəmerdəti ya piyəjenəti(faxti) bırəson,bəvon uf məvot və əvoni ıştə paluku mətojın və de əvon ağılmand iyən de ehtiromi sıxan bıvot.

Vəynə ayə dəvomədə ki,bə Xıdo şırk kardey nəhy kardedəbe,ın ayə hamyedə:bə Xıdovəndi ğəti iyən təkid kardə əmron qırd zəmon iyən məkonədə nıpemandey, ğərəz Xıdo cokəson pərəstış kardeye.inson bəbe hejo tohidi ıştə jimonədə əsos ğərol bıdəy.əmmo çı tohidi bəpeştə bə valideyni ehson kardey peşonə rutbədə ğərolış qətə və Xıdovənd bəvon çokəti kardeyış peş tohidiş vardə və ım çın ko əhəmiyyətin bıey  nışon doydə.

Həlbəttə bə valideyni ehson kardey məfhum, çı infoğ iyən imdodisə vey hevuje iyən bəvon harcurnə çokəti şomil beydə.vey mumkine qıləy pı-mo bə pul və dıvləti ehtiyocış nıbu,əmmo mumkine bə xıdmət və unsiyyəti ehtiyocış bıbu.əve ayə dəvomədə hamyedə:mığət bıbənən ki,çəvon piy bıə faxti bəvon rıki məqətənən iyən çəvon tələb kardə saxt iyən çətinə koonku norohət məbənən,bəlkəm de əvon bıə sıxan iyən rəftorədə bə ədəb iyən ehtiromi rioyətkənən.

Islomi əziz-qramiyə peyğombər(s) bəştə pı tələb iyən piyə çyonku şikoyət kardə fərzəndi hamyeşe:tı iyən ıştı mol-əmvolon ıştı pıəkue və bışi çəy tələbon bə vırə bıroson.

Çın ayəku umutedəmon:

1-bə pı-mo ehson iyən xıdmət kardey,çı qıləy momin iyən Xıdopərəstə şəxsi vey bariz iyən iminə dərəcə xısusiyyətonkue.

2-çı tohid iyən bə Xıdo itoət kardey kəno,bə valideyni çokəti kardey ımi nışon doydə ki,ım ko qıləy insoniyə vəzifəku əlovə,qıləy ilahi təklif və vəzifəy.

وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُل رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيراً (24)

Və de mehribonəti iyən lutfi əvoni bəştə təvazu kəşi ji biyə və bıvot:Xıdolim ha! bə dıqlə rəhmət bıkə, çoko əvon mıni hırdənəti faxti mıni tərbiyə kardəşone.

Vəynə ayə dəvomədə ki,bə valideyni ehson iyən piy bıə faxti bəvon dığğət kardey kulliyə hukmi bəyon kardedəbe,ın ayə hamyedə:ıştı deştə pı-mo bıə rəftor bəbe bə muloyiməti iyən təvozukorəti əsos bıbu.hejo iyən ha holədə çəvon mığobilədə ıştəni qədəli bıqət iyən hiçfati çı barziku de əvon sıxan məvot.çoko ki,ıştı əğıləti faxti ıştı pı-mo detı rəftor kardedəbin,tı həmçinin çəvon piyəmerd iyən piyəjen bıə faxti de əvon jəqo rəftorkə və hejo boəvon dıvokə iyən çı Xıdovəndiku tələbkə ki, əvoni bəştə lutf iyən rəhməti şomilkəy.nəinki,fəğət çəvon jimoni faxti, bəlkəm çəvon mardey bəpeşt həm boəvon dıvokə iyən Xıdovəndiku çəvon baxşey və əfvi tələbkə.

Harçənd ın ayəon çı insoni həyğiyə pı-mo barədəy,əmmo bə rəvoyəton əsos,çı camiyə mellimon iyən tərbiyə doə kəson həm çı insoni pı hukmədən,çoko ki, həzrəte İbreyim(ə)-i barədə hamyedə:”millətə əbikum İbrahim”(şımə ayini pı İbreyim). ın ayə həzrəte İbreyim(ə)-i çı mısılmon iyən mıvəhhidon(tohidi əhli) pı hisob kardedə.həmçinin qıləy məşhurə hədisədə islomi əziz-qramiyə peyğombər(s) hamyedə:”Ənə və Əliyyun əbəva hazihil ummət”(Az iyən Əli çın umməti pıonimon).

Çın ayəku umutedəmon:

1-fərzənd har qıləy iştimayi iyən moli cəhəto məğam və movğıyyətədə  həm bıbu, bəbe ıştə pı-mo mığobilədə təvuzokorəti bıkəy iyən bəştə məğami xoto ıştəni nıpekerno. həlbəttə həyğiyə təvazoş bıbu.nəinki, zohiri iyən duyədə.

2-Çı fərzəndi vəzifəonku qıləyni ıştə pı-mo həxədə dıvo kardeye.ısət çı əvon bəyji bıbon ya çı dınyoku bışon.

3-inson bəbe bəştə tərbiyə doəkəson təşəkkurkəy iyən de əvon de məhəbbət və mehri rəftorkəy.