476-ə hissə-İsra surə-29-31 şərifə ayəon

476-ə hissə

وَلاَ تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ وَلاَ تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَّحْسُوراً (29)

Və nə ıştə dasti bəştə qi dəməbast(ki hiç qıləy infoğ nıkəyş) və nə əy komil ojməkə ki, (botı qıləy çi nımando) mızəmmət bıə iyən həsrət hardə holədə (qıləy kıncədə) bınışti.

Vəynə proqramədə Xıdovənd bə valideyn,nezə odəmon iyən fəğırə şəxson ehson iyən çokəti kardey barədə sıfarış və təkid kardedəbe,ın ayə hamyedə:infoğ iyən ehsonədə miyonə ro bıqətənən.yəni nə ziyodə pəxıl iyən xəsis bıey lozım ni və nə anəndə səxovətin bıey lozım ni ki,ıştə ixtiyorədə bıə həmmə çiyon bə cokəson bıbaxşo və bəştə dasti təyli bıey xoto ıştə kədə xanə nişin bıbu.

Islom çı ədoləti məktəbe iyən harcurnə ifrot və təfriti hətta çokə koonədə həm nəhy kardedə.zira çəy ğərəz həsrət iyən mızəmməti co çiş ni.

Çın ayəku umutedəmon:

1-çoko ki,pəxıləti bə xoş nomə koe,infoğədə isrof kardey həm de islomi prinsipon i omeydəni.

2-harcurnə puli peşande iyən bədxarcəti hətta xeyə koonədə həm mızəmmət bıə.

إِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن يَشَاءُ وَيَقْدِرُ إِنَّهُ كَانَ بِعِبَادِهِ خَبِيراً بَصِيراً (30)

Həyğətən, ıştı pərvərdıqor bo hakəsi ki,bıpyişe çəy ruzi hevuj ya tanq bəkay. bərosti əv bəştə bandəon nisbətədə aqah iyən vindedə.

In ayə bə dınyoədə bandəon rızğo-ruzi tafut iyən farği işorə kardedə və hamyedə: umumən Xıdovənd çı qırd insonon ruziş i səviyyədə ğərolış doəni və Xıdovəndi ğanun ıme ki,insonon mutəfavut bıbu və ın bə ilahi hikmət iyən elmi əsose.ruşine ki, ım tafut zolıminə irğçiyəti ni.zira əvvəla hiçkəsi Xıdoku tələb iyən ğarzış ni ta bəçəy əsos ruzi iddoədə bıbu.saniyən Xıdovənd bə hakəsi ha miğdorədə bıdo, həmonə əndoəzədə məsuliyyətış heste.qıləy şəxs ki,ruziş ziyode çəy həmçinin ziyodə təklif və vəzifəş heste ki,çı cokəson nişone.

Çımisə əlovə dınyo çı imtovoni vırəy və hakəs qıləy formədə imtovon bedə.ğəni iyən puldor de infoği  və fəğıron de səbr kardey və ğənoəti.həlbəttə bə rızğo-ruzi rəseyro cəhdo-təloş kardey lozıme iyən hakəs ıştə zu vışkiye ğədərədə səy bıkəy bəbe. əmmo ısət bə insoni çanəndə ruzi bərəse,əv de ziyodə xariciyə amilon anqıle ki, əv çəy ixtiyorədə ni.liza mumkine dı nəfər de yeksan formədə bıə təloşi bə muxtəlifə bəhrəon bırəson,əmmo əv bəştə ixtiyorədə har miğdorədə bıəbəhrə cəvobdehe.

Çın ayəku umutedəmon:

1-çı qırd insonon rızğo-ruzi i səviyyədə bıey çəş məkəmon.bəlkəm,ıştə zu vışkiye ğədərədə bə ehtiyocinə şəxson koməqkəmon.çəmə həni co qılə vəzifəmon ni.

2-Xıdovənde-Aləmi koon bə hikmət iyən elmi əsose.ehanə qıləy ko dəlili nıdərəsimon, bəştə elmi şəkkəmon, nəinki,bə Xıdovəndi ko.

وَلاَ تَقْتُلُواْ أَوْلادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلاقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُم إنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْئاً كَبِيراً (31)

Iştə hırdənon bə beçizəti(kosibəti) tarsi xoto məkıştənən.çəvon iyən şımə ruzi doəkəs əmənimon.həyğətən,əvoni kıştey qıləy yolə qınoe.

Cənin və əğılon sığt iyən abort kardey mıxtəlifə amilonış heste ki,ın ayə bəçəy qıləyni, yəni fəğırəti iyən ixtisodi cəhətiyo zəyif bıey işorə kardedə və hamyedə: bəqəm qımon kardedon ki,şımə ruziyon şımə ıştən bə dast vardedon ki,bə fəğırəti xoto ıştə tojə bə dınyo omə beqınoə fərzəndon kışteydon? Im əmənimon ki,həm şımə iyən həm çəvon ruziyon doydəmon.

Ruşine bə fəğırətiku tarsey xoto cayiz nıbə sığt iyən abort,bə co dəlilon xoto umumən hiç curə cayiz nibəbe.həyğətədə pı-mo çı tojə tifli -məsumi soyb nin ta bəştə icozə bıdəyn ki,çəvon coni bıstənon.bəlkəm  həmonə tifli-məsum həm bənə valideyni ozod və mıstəğilə insone ki,Xıdovənd çəy soyb iyən ruzi rosnəkəse və Xıdovənd bə hiçkəsi icozə doydəni ki,qıləy tifli-məsumi hətta çəy mo luz-ləvədə həm çəy jimoni həxı bıstənon.

Odəmi dığəti bəştə cəlb kardə çi ıme kİ,ımrujnə sivil dınyoədə çı fərhənq iyən mədəniyyətiku bə diyəro bıə badiyə nişinə ərəbon ıştə kinə xəyləği bəyji-bəyji bə qur kardey mızəmmət bıə.qıləy holədə ki,kali keşvəron ğanun noə məclisonədə bə sığtı-cənin iyən aborti icozə doydən və haştedən ki,qıləy mo ım ko əncom bıdəy.

Əgər bə zəmon  tojə bə dınyo omə hırdəni bəyjiyə holədə bə qur dəkandedəbin,əmmo ımruj qıləy mo ki,çı mehro-məhəbbəti məzhər və simvole,jıqo qıləy norəvoə hərəkəti əncom doydən.ehanə bə rujon fəğət bə kinə xeyləğon zılm kardeydəbin,ımruj çı kinə bıbu ya zoə fərzənd,bə valideyni nəfsi tələb kardə norəvoə piyə çiyon fədo bedə və çı bəşəri həmməysə bəpe bıə həxı,yəni çəy jimoni həxı çəyku seydən.

Çın ayəku umutedəmon:

1-çı harcurnə zərəlo-ziyoniku tarsey,bə co kəson həxon rioyət nıkardey icozə doydəni, məxsusən bəçəy jimoni həxı.

2-rızğo-ruzi Xıdovəndi dastədəy və fəğırəti iyən muşkilaton, çı əğıli abort kardey icozə doydəni.