479-ə hissə-İsra surə-37-40 şərifə ayəon

479-ə hissə

وَلاَ تَمْشِ فِي الأَرْضِ مَرَحاً إِنَّكَ لَن تَخْرِقَ الأَرْضَ وَلَن تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُولاً (37)

Zəmini dimisə de təkəbbır iyən şənbozəti ro məpo.şək ni tı zəmini poə kardey əzıniş iyən nə bılındətiyədə bə bandon rəsey əzıniş.

كُلُّ ذَلِكَ كَانَ سَيٍّئُهُ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوهاً (38)‏

Çımon qırd qıno Xıdovəndi palu bə xoşnomə koe.

Çandə qılə bənav bıə bərnomədə  dini yavə iyən bə xoş nomə koon barədə bıə mıxtəlifə əmron barədə bəhs be,həmçinin bənə çı ğətl,zino,bə yətimon zılm kardey iyən tavzoədə kam havatey bıə bəhson dəvardin.ın ayəon çım məcmuəvari əmron oxoyədə, bə qıləy sosyal əxloği iyən muhimmə  əmri işorə kardedə və hamyedə:çı məxloği miyono ro poyədə bənə yoləşəxə iyən ıştəni pekırnə şəxsi məpoyənən və ıştı lınqi joqo bə zəmin eməkkuənən ki,jıqo bızın zəmini hıl kardey piyedəyone  iyən ıştə qi joqo  şax məqətən ki,jıqo bızın tı çı bandonsə bəpeyiş iyən ıştı sə bə osmoni bəqıne.bəlkəm de təvazukorəti iyən orom-oromi ğədəm peqət ki,ım xısusiyyət çı Xıdo salehə bandəon nışonəy ki,Furğani mıborəkə surə 63-ə ayədə bəy işorə bıə.

Bəle, islom bənə həlol-hərom iyən vacibatonku iborət bıə  təklifi iyən vəzifə koonku əlovə,çandə qılə əmronış həm heste ki,bəy rioyət kardey bə insoni əxloği təkamoli iyən ozavziye boyis beydə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-təkəbbır nəinki,sıxan votey iyən nəzə kardeyədə,bəlkəm ro poyedə həm qıləy bə xoş nomə koye.

2-yavə koon qırd dinonədə bə xoş nomə ko elan bıə,zira əslədə ım koon çı Xıdovəndi palu bə xoşnomə koonin.

ذَلِكَ مِمَّا أَوْحَى إِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِ وَلاَ تَجْعَلْ مَعَ اللّهِ إِلَهاً آخَرَ فَتُلْقَى فِي جَهَنَّمَ مَلُوماً مَّدْحُوراً (39)

Im(əmron) ıştı pərvərdıqori bətı vəhy kardə hikmətonin və de Xıdo co qıləy məbud ğərol mədə ki,mızəmmət bıənin və tojnə bıə holədə bə cəhəndım şodey bəbeyş.

Çın surə 22-ə ayəku de tobə 38-ə ayə çı Xıdovənde-Aləmi tərəfiku çandə qılə əmr iyən fərmononku bəhs be.ın ayə həmonə əmron ilahi hikməti unvanədə hisob kardedə ki, bə peyğombəri(s) vəhyi surətədə nozil bıə.

Vey cəzbəkə çi ıme ki,çın ayəon iminə movzu çı şırkiku bə diyəro mandey be, ın ayə həm çın məcmuəvari ayəon oxoyədə ijən bə şırkiku diyəro mandey təkid kardeydə iyən çı şırki ağıbəti çı ilahi rəhmətiku bə diyəro mandey və bə mızəmməti məruz mandey zıneydə.

Çın ayəku umutedəmon:

1-Xıdovəndi əmron bəçəy hikmət iyən məsləhəti əsose,nəinki,hədərə iyən bedəlil. həlbəttə mumkineçəmə barədə ilahi  əmron məsləhəti dərk nıkəmon,əmmo çun bə Xıdo həkim bıey etığodımon heste,əy ğəbul kardedəmon.

2-ilahi əmr iyən dəsturon bə kəno noey iyən bə bəşəriyə əmron pemandey, ğanun noey koonədə inov bo Xıdo şərik ğərol doeye ki,çəy oxo peşmonəti iyən tane vindeye.

أَفَأَصْفَاكُمْ رَبُّكُم بِالْبَنِينَ وَاتَّخَذَ مِنَ الْمَلآئِكَةِ إِنَاثاً إِنَّكُمْ لَتَقُولُونَ قَوْلاً عَظِيماً (40)

Ayə(fik kardeydon)şımə pərvərdıqor boşmə zoonış vıjniyə iyən boştə kinonış peqətə?  həyğətən, şımə yolə sıxan(və bohton) voteydon.

Çı mışrikon miyono rəvocış pəydu kardə xorafiyə etığodınku qıləyni ki,ımruj həm movcude,çı məlayikəon təsviron kəşe iyən çəvon mıcəssəmə və heykəlon soxtey və əvoni çı jenon şikilədə nışon doeye.qıləy holədə ki,mələkon bə insoni əks zoə-kinəşon ni iyən çəvon miyono hiçqıləy zovciyyət və jenı-merdəti bərğərol ni.

Odəmi dığğəti bəştə cəlb kardə çi ıme ki,mışrikon kinəon zıllət iyən xarəti zıneydəbin və həmonə holədə firiştə və mələkon çı Xıdo kinəon hisob kardedəbin. iyo ın nuktə zikr kardey lozıme ki,kinə fərzəndon həm bənə zoə fərzəndon ilahi nemətonku hisob beydə iyən çəvon inson bıey ğeymətədə hiç qıləy fərğışon ni.bə həmonə dəlili xoto cohiliyyəti zəmonədə rəvoc pəydu kardə kinon təhğır kardey, qıləy botıl və xorafiyə əndişə və fik be.əmmo çı Kərimə-Ğıroni hədəf ıme ki,əvoni de çəvon ıştən məntıği tənğıdkəy və bıhamyi ki,şımə çı curə şəxsoniyon ki,bəşmə xoş nomə iyən əy ar zınə  çiyon, boştə pərvərdıqori ğayiliyon.

Ha holədə ın ayə həmonə xorafiyə əğıdə inkor kardə holədə hamyedə: ayə Xıdovənd çı sərvət iyən ğudrəti istehsol kardə məzhər bıə zoon, boşməş ğərol doə iyən bənə məlayikon bıə kinonış boştəş bəqəm kardə? şımə çokonə beədolətin iyən ğeyri-məntıği hukm kardeydon?

De təəssıfi bo Xıdo fərzəndi soybi bıey bıə etığod,bə çı islomi bənav bıə dinon nufuzış kardə iyən bəçəvon pok iyən xolisə bovəon təhrifi boyis bıə.çoko ki, Kərimə-Ğıron hamyedə:tarıxi dovrəonədə yəhudiyon Xıdo peyğombər Əziz(ə)-şonçı Xıdovəndi zoə hisob kardeydəbin.çı həzrəte İsa-Məsihi bəpeştə həm məsihi iyən xaçpərəston ə həzrət ki,çı Xıdo yolə peyğombəronku be,Xıdo fərzəndi unvanədə əy mığəddəs zıneydəbin və bəy pərəstış kardedəbin.ımon çı osmoniyə dinon tərəfdoron miyono de şırki aludə bıə əğayidonin.

Çın ayəku umutedəmon:

1-bo Xıdo fərzənd soybi ğayil bıey,ısətçı zoə iyən kinə,qıləy beəsos və bemənoə sıxane.

2-çoko boştə bəqəm nıkardə çiyon bo Xıdo bəqəm kardeydon? Çoko bo ğeyri-maddi iyən mıcərrədə aləm bıə mələkon,cismiyyət təyin kardedon iyən bəçəy əsos hukm doydon?