501-ə hissə-Kəhfi surə-15-17 şərifə ayəon

501-ə hissə

هَؤُلَاء قَوْمُنَا اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ آلِهَةً لَّوْلَا يَأْتُونَ عَلَيْهِم بِسُلْطَانٍ بَيِّنٍ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِباً (15)

Əvon çəmə ğovmin ki, sovə əv co Xıdoonışon boştə qəteşone. boçi əvon (boştə sıxanon)qıləy ruşinə dəlil vardedənin? Çən, bə Xıdo duyədə iftiro ğandə kəsisə vey sıtəmkor kiye?

Navnə bərnomədə ərzımon karde ki,Əshabe-Kəhf qıləy mominə dastə bin ki,boştə dini hifz kardey xoto,məcbur bin ıştə şəhr iyən diyori tərkkəyn və bə qıləy mağarə pənoh bobən.

In ayə çəvon sıxanon nəğl kardedə ki,deyənde qəp jeyədə bə qıləy nəticə rəsin. əvon jıqo dərəsin ki,harçənd bın ğovmi miyono bə dınyo omən iyən bın ğovmi dılışon dəvastə, əmmo ıştə dədə-bobo dini ğəbul kardey nibəzıneyn.zira çəvon ğovm qıləy ruşinə dəlil nışon doə holədə,bo Xıdo şərikon ğayil bin.ım qıləy holədəy ki, vahid iyən I bıə Xıdo hiç qıləy şərik ğəbul kardeydəni.həyğətədə ım ğovm bə Xıdo iftiro ğandeydən.ım nohəxə mətləbi Əshabi-Kəhf ğəbul kardey zıneydənıbin və çın inhirofiyə ğovmiku niqəron iyən norohət bin.

Çın ayəku umutedəmon:

1-ğovmi iyən irğiyə nezətiyon,bo nodırıstə bovəon ğəbul kardey qıləy bəhonə bıey və bəvon hədərə dıl dəbaste əzıni.

2-du vote ıştən qıləy yolə zılme və təbiiye ehanə qıləy şəxs bə Xıdo iftiro bığando, əv vey zolımə şəxse.

وَإِذِ اعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ فَأْوُوا إِلَى الْكَهْفِ يَنشُرْ لَكُمْ رَبُّكُم مِّن رَّحمته ويُهَيِّئْ لَكُم مِّنْ أَمْرِكُم مِّرْفَقاً(16) 

Və çı mışrikon iyən ğərəz Xıdo pərəstış kardə çiyonku co və bə diyəro bıə faxti, bə mağarə pənoh bobənən ta şımə pərvərdıqor ıştə rəhmətiku bəşmə qıləy hevujəti bıbaxşo və şımə koonədə boşımə qıləy asayiş hozzıkəy.

Əshabi-Kəhf ıştə iyən ıştə nezə odəmon miyono bıə diyaloqi bəpeştə bə nəticə rəsin ki, əvon nə ıştə əğıdə isloh kardey zıneydənin və nə ıştə dini çın mınhərifə ğovmi miyono hifz kardey zıneydənin.liza bə ğərol omin ki,ıştə şəhro-diyoriku xaric bıbon iyən çı məxloğiku bə diyəro bımandon.iyo be ki,çəvon fiki iyən ideolojiyə rəhbəri voteşe:”ısə ki,şımə dılon heste çı bıt iyən bıtpərəstətiku bə diyəro bımandiyon,bə ım mağarə pənoh bobəmon ta Xıdo boşımə qıləy asayiş və hevujəti ro ojkəy”.

Çın ayəku umutedəmon:

1-boştə din iyən əğedə hifz kardey xoto hicrət kardey lozıme.harçənd ım bə maddiyə rifohiku bə diyəro mandey və mağarə jiye boyis həm bıbu.tohidiyə fəzo bıə mağarədə jiye, bəsə de şırki pur bıə şəhrədə jiyesə vey çoke.

2-Xıdo royədə cəhdo-təloş,ilahi rəhmət iyən hevujəti nozil bıey zəminəon hozzı kardedə.

وَتَرَى الشَّمْسَ إِذَا طَلَعَت تَّزَاوَرُ عَن كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَإِذَا غَرَبَت تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِي فَجْوَةٍ مِّنْهُ ذَلِكَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ مَن يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَن يُضْلِلْ فَلَن تَجِدَ لَهُ وَلِيّاً مُّرْشِداً(17) 

Və(əyo bıəbiş) əvindiş ki,həşi pemədə bəçəvon rostə tərəfi meyl kardedəbe və ğurub kardeyədə əvoni va doydəbe və bə çəpə tərəf meyl pəydu kardedəbe və əvon çı mağarə hevujə vırədə ğərolışon qətəbe.ım çı Xıdo ayə və nışonəonkue.Xıdo hakəsi hidoyətkəy,əv həyğiyə hidoyətış pəydu kardə iyən hakəsi bə zəlolət dıçokəy,həni hiçfaxti boəy qıləy ro nışon doə koməqəkə pəydu nibəkayş.

In ayə çı Əshabi-Kəhfi mağarə coğrafi cəhəto bıə xısusiyyəton bəyon kardedə iyən əy çı ilahi nışonəonku qıləyni hisob kardedə.zira həmonə mağarə qıləy vırədə ğərolış qətəbe ki,hiçfaxti həşi nur bəçəy nığılə vırə nufuz kardeydənıbe və bə Əshabi-Kəhfi norohotçəti boyis bıə çiyon bə əməl vardedənıbe.ım ko boçəvon cismi çı sesa sor hani mıddətədə səlomət oqəte xoto,lozım be. Isət həmonə Əshabi-Kəhfi mağarə konco iyən kon vırədə ğərolış qətə,mıxtəlifə versiyaon movcude. əmmo çəvon həmməysə məşhurə qılə dıqlə vırəy.qıləyni  Suriyə paytəxt bıə Dəməşği ətrofədə və co qıləyni çı İordaniyə paytəxt bıə Əmmanədəy ki,çəy kəno qıləy məçit həm soxtə bıə.

Əmmo ha holədə Əshabi-Kəhfi coğrafi movğıyyət muhim ni,bəlkəm muhim çəvon koye ki, ıştə şəhr iyən kə-bəku bə qıləy koç və lonə hicrətışon karde iyən çı ilahi məxsusə hidoyətiku bəhrəşon  barde.liza ayə oxoyədə hamyedə:hidoyət iyən zəlolət Xıdo dastədəy ki,həlbəttə əv həm de insoni kon ro vıjniye və deçəy cəhdo-təloşi anqıle. çoko ki,Əshabi-Kəhf dılışon hestebe hidoyət bıbon və Xıdovəndi həm əvonış səbəroş karde.əmmo çəvon ıştə ro dəqıjniyə ğovmi çı bıt iyən şırkiku dast kəşeyışon nıpiye, Xıdovənd həm əvonış ıştə hidoyətiku məhrumış karde və əvonış bəçəvon ıştən holi vadoşe.

Çın ayəku umutedəmon:

1-ilahi imdod, bo Əshabi-Kəhfi qıləy mınosibə sukunəti vırə zəminəş hozzı karde ki, əvoni çı mıxtəlifə xətəronku hifzkəy.

2- Xıdo merdon və ovliyaon harco huzur pəydukəyn və həmonə vırə çı ilahi ğudrəti buruzi nışonə bıbu,bo məxloği ibrət peqəteyro ilahi ayəonku hisob bedə.