511-ə hissə-Kəhfi surə-62-66 şərifə ayəon

511-ə hissə

فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءنَا لَقَدْ لَقِينَا مِن سَفَرِنَا هَذَا نَصَباً (62) 

Çən, çoko ki, (çı dıyo kənoyku) dəvardin, Mosə bəştə cıvonə(həmro) voteşe: çəmə xorəki biyə ki, həyğətən bın səfərədə əmə ziyodə əziyyətımon vinde.

قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَباً (63) 

(Həmonə cıvoni)Voteşe: ayə bəştı yod omeydə əmə bunum bə qıləy rıji tavi pənoh bardemone və az çı moy(bə dıyo pərey macəra) çı yodo bekardıme(bətı bıvotım) və sovə şəytoni hiçki əvış çımı yodoş benıkardeşe ta az əy bə yod dənəm. və moy de əcib-ğəribə formə dıyoədə ıştə royış qəte şe.

Vəynə bərnomədə votemone ki,həzrəte Mosə(ə) bo həzrəte Xızr(ə)-i vindeyro çı şəhriku bə bi beşe və çı dıyo kəno lıski istirohət kardey bəpeştə bəştə roşon dəvom doe. əmmo çəvon vindemon kardey vırə ımbe ki,ha vırədə de əvon bıə moy bə dıyo pəre və gimbe,əyo çəşkardənin bin ki,Xızr(ə) əyo boy.əmmo həzrəte Mosə(ə) dıyo kəno istirohət kardə faxti,ım ko vağe be və de həzrəte Mosə(ə) bə ico bıə çəy ro həmro ım macəra bə ə həzrəti voteyış çı yodo bekarde.

In ayəon hamyedə:əvon çı dıyo kənoku diyəro beyədə,vəşi qətəbin və dılşon hesteb qıçi xorək bəhən.əve həzrəte Mosə(ə) bəştə dusti voteşe ki,həmonə moy biyə bəhəmon. iyo be ki,çəy roy həmro çı moy bə dıyo pəre macəraş hikoyətış karde. həzrəte Mosə(ə)-i jimonədə çandə qılə səfəron bıəbe iyən əv de çandə qılə problemon dimbə dim oməbe.çə həzrəti iminə səfər çı Fironi dastiku fərol kardeyədə be ki,əv bə həzrəte Şueyb(ə)-i rəse və deçəy kinə izdivacış karde.dıminə səfər həzrəte Mosə(ə) bə Misr oqardeyədə be ki,bə faxt əv bə peyğombərəti rəse.çə həzrəti seminə səfər bo Tovrati ğəbul kardeyro bə Turi-Sina bandı-ku şıə faxti be. ım səfə çə həzrəti çominə kərə bə səfər beşey be ki,bın səfərədə ziyodə sıvol iyən problemon bəçəy və beşe.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-elm kəsb kardey royədə iyən de alimon vindemonədə,deməkə ki,peyğombəron ıştən çı ilahi elmi sərçeşmə bıən,əmmo əvon həm bə kali muşkilaton tovışon vardə.

2-insoni mərifət iyən kəmoli royədə,cın və şəytonon bəy mane bedən iyən de mıxtəlifə şikilon əməl kardedən.

‏ قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصاً (64) 

(Mosə)Voteşe: ım həmonə(ğəroli) vırəy ki,əmə dumo əy bimon.çən,həmonə royku oqardin, qıləy holədə ki, bəştə lınqi rizi dığğət kardedə bin.

فَوَجَدَا عَبْداً مِّنْ عِبَادِنَا آتَيْنَاهُ رَحْمَةً مِنْ عِندِنَا وَعَلَّمْنَاهُ مِن لَّدُنَّا عِلْماً (65) 

Çən,(əyo) çəmə bandəonku qıləyni pəydu kardeşone ki,ıştə tərəfiku bəy qıləy(yolə) rəhmət əto kardəmonbe iyən ıştə nəzdiku(ziyodə) elmımon bəy umutəmonbe.

Ha holədə həzrəte Mosə(ə) ım macəra sərəse bədiqə,deştə həmsəfəri bə ico bə dıyo kəno oqarde və həmonə vırədə ilahi hikmət və elmiku bəhrə bardə həzrəte Xızr(ə)-şon vinde. ısət həzrəte Xızr(ə) peyğombər bıə ya ne,çəy barədə mıxtəlifə nəzəon heste. əmmo bə çandə qılə dəlilon əsos votey bəbe ə həzrət peyğombər bıə.zira bənə peyğombər bıə Mosə(ə)-i mellim bıə kəs,bəbe ıştən həm peyğombər bıbu ki, ta əv deştə sıxan iyən rəftori bo həzrəte Mosə(ə)-i huccət və dəlil bıbu.çımisə əlovə Kərimə-Ğıron əksərən çı peyğombəron barədə “əbd”-i təbir iyən kəliməku okoş doə. həmməysə vey muhim ıme ki,ım ayə hamyedə:çəy elm çı Xıdovəndi tərəfikue və sovə peyğombəron hiç kəs jıləvoni ni.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-kali elmon de ağl iyən təcrubə bə dast omeydəni və əv fəğət çı ilahi elmi sərçəşməku bə dast omeydə,bənə peyğombəron elmi.

2- dini elmon bəbe çə şəxsonku umuti ki,çı Xıdo əbd iyən bandən iyən insoni bə Xıdo nez kardedən.

قَالَ لَهُ مُوسَى هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَن تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْداً (66) 

Mosə bəy(Xızri) voteşe: ayə(icozə doydəş) ıştı dumo eqınım ta bo (çımı) ruşdo-kəmoliro bətı umutə bıə çiyon, bəmı həm umuti.

Həzrəte Mosə(ə)-i bın səfərədə  bə ım muşkilaoton tov vardey hədəf,bə ruşd iyən kəmoli rəsey be.liza çun həzrəte Xızr(ə)-ış vinde,ıştə məğsədış bəyon karde iyən çəyku icozəş tələb karde ki,çəy şagird bıboy və çı şagirdi bəştə ustodi bıə ədəbi bə vırə bırosni. Mosə(ə) çı Xızr(ə)-i mığobilədə ıştənış təvazukorə formədə nışonış doe və ım çı peyğombəron əxloğe.

Deməkə ki, Mosə(ə) “ulul-əzm” peyğombəronku be iyən çı şəryət və kitobi soyb be, əmmo bo botıni həyğəton və ilahi məxfiyə hikməton ğəbul kardey xoto,bəbe şogirdəti kardənin be iyən bo elmi bə dast vardeyro ıştə dasto omə çiyon əncom doənin be.həlbəttə qıləy elm ki,bə ruşd iyən kəmoli boyis be,nəinki,bə fəxr kardey iyən ıştəni pekırney.

Çın ayəku umutedəmon:

1-insoni elm iyən kəmoliku bəhrə bardeyədə bıə mərtəbəon mıxtəlife və çəvon elm məhdud iyən ziyod bıey imkonış heste.

2-bə ruşdo-kəmoli rəseyro,elm,aqahəti iyən mərifət lozıme.

3-şogird bəbe ıştə ustodi vədə ədəbin iyən təvazukor bıbu ta çiç umuteydə bəçəy ruşd iyən kəmoli boyis bıbu.