514-ə hissə-Kəhfi surə-79-82 şərifə ayəon

514-ə hissə

أَمَّا السَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَاكِينَ يَعْمَلُونَ فِي الْبَحْرِ فَأَرَدتُّ أَنْ أَعِيبَهَا وَكَانَ وَرَاءهُم مَّلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْباً (79) 

Əmmo ə kəşti(ki əvım hıl karde) dıyoədə ko kardə fəğıron be.piyeme əy aybəcor bıkəm(çun) çəvon ratədə qıləy podşo hestebe ki,dezzu iyən ğəsbi ha kəştiro(boştə) peqətedəbe.

Dəvardə bərnomədə votemone həzrəte Xızr(ə)-i seqlə əcib-ğəribə koş əncom doe ki, həzrəte Mosə(ə) bəvon təhəmmul iyən tov vardeyış nızıne və etırozış karde. Xızr(ə)-i voteşe: həni jıqo bə roy dəvom doe imkonış ni və ım vırə çəmə yəndeyku co beıy məhəlle. əmmo ısət çəy faxte ki,ıştə əncom doə koon hikməti bətı bıvotım.

Həmonə kəşti ki, az əvım hıl-hıl karde,əv çı çandə qılə miskin və fəğırə şəxson be ki, deyənde bə ico əvışon soxtəbe.əvon deçəy vositə musafir və sərnişinon vırə bə vırə kardedəbin.mı zıneydəbim ki,çı dıyo bətərəfədə qıləy zolımə podşo heste ki, konco qıləy solimə kəşti və qəmi heste,əyğəsb karededə və boştə peqətedə.liza əvış jıqo hıl-hıl və aybəcorım karde ki,əv həmonə kəşti boştə penıqəto və çəyku dast bıkəşo. çən,peşo çəy soybon əy təmir kardey bızınon.bəçəy xoto tı bə çımı zohirədə xərob bıə ko diyə kardedəbiş və əmmo az çə ko,yəni kəşti çoko hifz kardey və çəy ağıbəti barədə fik kardedəbim.

Həlbəttə ruşine ki,həzrəte Xızr(ə) kəştiş jıqo hılış nıkarde ki,əv bəçəy ğərğ bıey boyis bıbu. əv fəğət əvış tikəy hılış karde ta bə zolımə podşo dast nıeqıno.ım əfsədi de fosidi dəf kardeye və ım qıləy uğəlayi və həmməy ğəbul kardə çiye.

Çın ayəku umutedəmon:

1-həkimə inson hədər və ləğviyatə ko nibəkay,harçənd umum məxloğ bəçəy ko etıroz həm bıkoyn.

2-Xıdo ovliyaon hejo bo fəğıron və səfilon dılışon sutunə iyən boçəvon molon çı ğəsbkorə fərdonku hifz kardeyro,ziyodə təloşışon kardə.

3-koonədə bə əhəmm iyən muhimmi rioyət kardey,lozıme.çəy misolonku qıləyni əfsədi de fosidi vositə dəf kardeye.

وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِينَا أَن يُرْهِقَهُمَا طُغْيَاناً وَكُفْراً (80)

(Çımı kıştə)Həmonə novcıvoni  pı-mo har deynən momin be. tarsimon ki,ə dıqləro bə kufr iyən tuğyoni vadarkəy.

فَأَرَدْنَا أَن يُبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْراً مِّنْهُ زَكَاةً وَأَقْرَبَ رُحْماً (81) 

(Bəçəyro)Piyemone ki, çəvon pərvdıərdıqor çəy əvəzi qıləy çok iyən pok və məhəbbətinə(fərzənd) bəvon bıdəy.

Həzrəte Mosə(ə) çı Xıdo tərəfiku məmur be iyən bə ilahi elm və hikməti əsos əməl kardedəbe,  nəinki, bə zohiriyə elmon əsos.liza həmonə novcıvoni bə şəryəti ğanunon əsos kıştey cayiz zıneydənıbe.zira əv hənuz bə qıləy qıno mırtəkib bıə nıbe ta bə cəzo bırəso və çoko bəvoten,çı həzrəte Xızr(ə)-i ko, çı cinoyəti bənav xısos sıey hisob bedəbe. əmmo əgər ğəbulkəmon ki,Xıdovənd qırd məxloğati xalığ iyən malike və həxış heste bəştə hikməti əsos,qıləy şəxsi coni bıstəno,əve həzrəte Xızr(ə) ilahi əmrış icro kardeşe və çəy hikmət çə novcıvoni kuframizə vəoməy zıneydəbe.

Həlbəttə bə rəvoyəton əsos, Xıdovənde-Aləm çım bədağıbətə novcıvoni əvəzi qıləy co fərzənd bəçəy valideyni ətoş karde ki,bo əvon qıləy pokə nəslış bə ərməğon noşe.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-fərzəndi mardey, çəy beimon və kofir və fəsod iyən tuğyongərəti pevolo kardeysə vey çoke.

2-ehanə Xıdovənd çı mominiku qıləy çi bıstəno,bəy baxş kardeysə vey çoke. çən, səbrkəmon iyən umudəvo bıbəmon.

3-fərzəndon bəbe pok iyən ləyoğətin bıbu iyən bəştə valideyni nisbətədə mehribon iyən məhəbbətin bıbu.

وَأَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ كَنزٌ لَّهُمَا وَكَانَ أَبُوهُمَا صَالِحاً فَأَرَادَ رَبُّكَ أَنْ يَبْلُغَا أَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنزَهُمَا رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ وَمَا فَعَلْتُهُ عَنْ أَمْرِي ذَلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِع عَّلَيْهِ صَبْراً (82) 

Və əmmo ə divo çə həmonə dıqlə novcıvonə yetimi be və çəy jiyədə bo ə dıqlə qıləy xəzinə heste.çəvon pı qıləy salehə merd be.çən,ıştı pərvərdıqori irodəş kardə ki, ə dıqlə bə həddı-buluği bırəson iyən çəvon pərvərdıqori tərəfiku boəvon qıləy rəhmət bıə xəzinə(əvon) istixrockəyn və mı (ım)koonım ıştən bəsə əncomım nıdoe.ıştı bo əy səbr kardeyro tov vardey nızınə çiyon təvil(sırr) ım be.

Vəynə ayədə votemone ki,həzrəte Xızr(ə) məmur be ki,bo valideyni imoni hifz kardey xoto, çəy fərzəndi bıkışti.ısət bın ayədə bə pı momin iyən saleh bıey xoto, Xıdovənd bəçəy fərzəndi lutf kardedə və bənə Xızr(ə)-i bıə qıləy peyğombər məmure ki, çəy mol-əmvoli hifzkəy.

Bın ayədə muhimmə çi “və ma fəəltuhu ən əmri” cumləy .yəni ha Mosa ha! Az de Xıdovəndi əmri ım koon əncom doydəm,nəinki,bəştə elm iyən fiki əsos.

Bəle çoko ki, məlayikon məmurin Xıdo bandəon koon əncom bıdən və çı Xıdo tərəfiku çəvon jimon iyən mardey koon tədbiri vindedən,bın macəradə həzrəte Xızr(ə) ım koş karde ta bənə Mosə(ə) qıləy peyğombər dərəsi ki,qırd məxloğat  ilahi hikmət və irodə vədə məhkumin.

Çın ayəku umutedəmon:

1-bo fərzəndi mol ambo kardey cayize iyən çı yətimon moli hifz kardey lozıme.

2-pıon çokə koon çəvon fərzəndon vəoməyədə rolışon heste və deçəvon mardey çəvon çokə koon əsəron çı miyoniku şedəni.

3-jimoni şin iyən telə hadisəon, har qıləyni hikmətış heste ki,çəmə çəşonku puşniyə bıə. liza hədərə bə Xıdo etıroz məkəmon.