Osmoniyə surəon-228

Osmoniyə surəon-228

Xıdovənde-Aləm deştə peyğombəron vositə təlim və bərnoməonış nışon doə ta bəşər de çəvonku ozodə formadə oko doey,bə hərəbaxtəti iyən xoşbəxtəti səmt hərəkətko.əmmo,inson ki,ilahi nemətonku bəhrə bardedə,qahi vaxti bəştə nəfsani tələbon,nodonəti  iyən xudpərəstəti məğlub bedə,dəboxtə və de ın hidoyəti əbzoron mıborizə bardedə və həxı inkor kardedə.iyo Kərimə-Ğıron de cəhəndımi əhli de ilahi məmuron miyono diyaloq və votemonon bəyon kardey, bə cokəson çəşnavi doydə ki,səhih və dısrıtə roy vıjniyədə bə xəto və səhvi dıço nıbon.joqo ki, hamyedə:”...har zəmon ki,idastə əyo ğandey bıbu,cəhəndımi hıvoskəon çəvonku dəbəparseyn: (bəqəm şımə qıləy rəhbər və rahnumaon nıbe?) bəqəm ilahi tars doəkəs bəşmə soyəx nıome? əvon cəvobədə bəvoteyn:”bəle,tarsədə bəçəmə soyəx ome,əmmo əmə əvımon təkzib karde və votemone:Xıdovəndi hiçvaxti qıləy çi nozil nıkardeşe və şımə(muminon) qıləy dıjdə zəlolətədəyon”.(8-9).

Əmə cəhəndımi əhl nəyinki,peyğombəron təsdığ nıkardemone və bəçəy jimon baxş kardə sədo quş nıdomone,bəlkəm ım ruhani və mənəvi təbibon ıştə ro qim kardə kəson zınemone və bəçəvon ələyh beşimon.peşo əvon bəştə bədbəxi itən zəloləti əslə dəlili işorə bəkardeyn və bəvoteyn:”ehanə əmə qıləy məsə quşımon bıəbe və ya ıştə ağlımon oko doəbe,çı cəhəndımi əhıi  miyono nıəbimon”.

İbn Əbbos nəğl kardedə ki,kofir iyən mınofiğonku idastə peyğombər(s)-i peştono norəvoə sıxanon voteşone və Cəbrəyil(ə) ımış bə peyğombər(s)-i xəbəş doe.çəvonku kali qıləyni bə iyande voteşone:”ıştə sıxanon məxfi bıvotənən ta çı Muhəmmədi Xıdo əy nıməso”.bın holədə Mılki mıborəkə surə 13-14-ə ayəon nozil be və hamyeşe:”ıştə sıxanon punhonikon (məxfikon) ya oşkokon,(hiç farğ kardedəni)əv sinəonədə bıə çiyonku aqahe”.aya mevcudati ofəyə kəs, çəvon holonku xəbədo ni?qıləy holdədə ki,Əv (çı dəğiğ sırronku həm)xəbədo və aqahe”.

Mulki mıborəkə surə 15-ə ayə bə ilahi neməton kali qıləyni zikri işorə kardedə və hamyedə: ”Əv,qıləy kəse ki,zəminış boşmə ramış kardə.çəy ətrof və kənoyədə bıpoyənən və pərvərdıqoti ruziku bəhənən və(bızınən) həmməy oqardemon iyən ictimo bəçəy tərəfe”.

“Ram”-i təbir zəmini barədə bəçəy xotoye ki,ım hərəkət kardə mərkəb deməkə ki,çandə curə və vey rə və surətinə hərəkətış heste,jıqo ram bə nəzə rəseydə ki,jıqo bızın behərəkəte.kali alimon votedən:zəmini çordə mıxtəlif nev hərəkətış heste ki,çəy hərəkəti se qısm ıştə ətrofədə,həşi ətrofədə  və de həşi qalaktikə bə ico çı planeton miyono bıə hərəkəton.ım hərəkəton ki,ziyodə surətışon heste,jıqo nam iyən muloyime ki,ehanə zəmini hərəkəti barədə ğətiyə dəlilon bıə nıəbe,hiçkəs bovə nıəkəy ki,əv hərəkət kardedə.co tərəfiku həm zəmini dim nə jıqo ğoym iyən mehkəme niki,əyo jimon kardey nıbu və nə jəqo həm nam iyən lır ni ki,eşo və oromo-ğərolış nıbu.bəlkəm,komilə surətədə bo bəşəri jimoniro ram və orome.

Həmçinin,zəmini de həşi miyono  fosilə nə vey kam ni ki,həmmə çiyon bə qami şiddəti xoto,vəş bıəqton,bısuton və nə vey bə diyəro ni ki,həmmə çiyon bə ziyodə sardi xoto,hışk bıbu, dəbiyo. zəmini kurə həvo təzyiğ jıqoye ki,çı insoni oroməti iyən aşişəti təmin kardedə.zəmini cozibə həm nə anədə ziyod niki,astəon barışto və nə əxtə kam ni ki,de iqlə hərəkəti inson zəminiku co bıbu və həvoədə bıpəro.kulliyə formaədə zəmin,çoko ki,bın ayədə handedəmon,har nəzəku ”zəlul” və rame və çı insoni əmri jiyədəy.

Eyni holədə Mulki mıborəkə surə 16-ə ayə çəşnavi və xəbərdorəti doydə ki,ehanə Xıdovənde-Xalııği bıpyişe və əmrko,həmonə orom bıə zəmin tuğyon vəkay,buməlarzə  bino bəbe və bə cuş bome və zəmin poə bəbe və şıməni iyən şımə kəon ebəbordıne.Mılki mıborəkə surə 17-ə ayə  hamyedə:lozım ni hukmən və hətmən zəlzələon bəşmə soyəx boon,bəlkəm Xıdovənd ım fərmoni bə tındəvo və kuloki doydə.joqo ki,hamyedə:”aya ıştəni çı osmoni Xıdovəndiku əmonədə zıneydon ki,de qədə sığon pur bıə tındəvo bəşmə(səmt) bıvğando və şıməni çəy (qədə sıği)bandi jiyədə dəfnko?.əmmo,mıxolifon ki,jıqo bızın ıştə hidoyəti roy bəştə dimi dəvastetdən və həxı inkor kardedən,de isthzo votedən:ehanə rost votedon çı ğıyoməti ın və`də kom zəmone?”.(25)peşonə ayə hamyedə(ha pəyğombər ha!)bəvon vuji:çəy elm fəğət Xıdo paluye və mı fəğət qıləy oşkoə tarsədəm”.

Mulki mıborəkə surə oxonə ayəon de “ğul” kəlmə bə peyğombər(s)-i xitob kardedə.Məkkə kofiron bə peyğombər(s) iyən mısılmınon nifin kardedəbin və çəvon maqi tələb kardedəbin. əvon joqo hisob kardedəbin ki,ə həzrət çı dınyoku bışo,çəy dəvət həm dəparçıney bəbe.28-ə ayə peyğombər(s) iyən çə həzrəti maqi çəş kardə iyən deçəvon maqi qırd çiyon bə oxo rəsey fikədə bıə kəson hamyedə:”vuji:bəmı xəbə bıdənən ki,ehanə Xıdovənd mıni və qırd emı bə ico bıə kəson həlokko ya bəştə rəhmi şomilko,kon kəs kofiron dardnokə əzobiku pənoh bədoe?” peşonə ayədə təkid kardedə:”Əv,Rəhmonə Xıdovənde,Əmə bəy imon vardəmone və bəy təvəkkul kardəmone və rəyrə bəzıniyon kon kəs oşkoə zəlolətədəy”.