Osmoniyə surəon-278
Osmoniyə surəon-278
Əli(ə) hamyedə:”çın insoniku təəccıbədəm ki,de i tikə piy(çəşi) vindedə və de i qətə qujdi(zıvoni) sıxan votedə və de qıləy astə(quşi) məsedə və qıləy hıliku(viniku) nəfəs kəşedə”!. Demiyən,roy vıjniye çı insoni ıştən ixtiyorədəy.əve ki,ıştə çəş iyən zıvoni həlol və həromə roy iyən məsirədə qordıney bəzıne və əv ıştən dıqlə xəy iyən şərə caddə və royədə hərəkət kardey ixtiyorış heste. Bələdi mıborəkə surə ayəon i baxş qıləy qərdənə və dəvardəco zikr kardedə ki,inson de çəyku dəvarde bəştə əbədiyə xilos iyən hərəbaxtəti rəsey bəzıne.ım qərdənə və qəvolə “bandə ozod kardey” ya “bə vəşyanon ğəhəti iyən vəşyanəti zəmonədə xorək doey”,”bə nezə odəmon yətimon koon rəsey” və ya”bə zəyif iyən ocizə şəxson komək kardey”-mənoədəy.
Şəms(həşi) mıborəkə surə Kərimə-Ğıroni nəve iminə mıborəkə surəy,Məkkədə enovney bıə və 15 qılə ayəku iborəte.çın surə mehtəvo iyən məzmun çımiku iborəte:bə zəmin,osmon iyən mıxtəlifə osmoniyə kurəon iyən mıxtəlifə zəmonon,insoni ıştən xılğəti və çəy fitri hidoyət,ıştə nəfsi səpe ko kardey və dılon pok kardey,Səmud ğovmi daston iyən çəy tale və sərnıvşt. “Ğəssəm bə odəmi coni və əkəs ki,əvış (ofəye) və bəy nəzmış doe”.insoni nəfsiku məğsəd, odəmi inosoniyyəte ki,de dıqlə cəhəti yəni de ruf iyən cismi təşkilış pəydu kardə və de ziyodə sırr iyən çoçinətiyon pure.təfsirəvonon nəzəku qırd ım ğəssəmon boçımi xotoye ki,hərəbaxtəti iyən perəxey fəğət çı nəfsi təhzib kardey və sayədə bə dast omeydə.bəçəy xotoye ki,Xıdovənd bə insoni famedə ki,botı qırd məğəddiməon hozzı bıə.mı de həşi iyən ovşımi nuri jimoni səhnə və de şəvı-ruji qordıney,şımə cəhd iyən istirohəti zəminə hozzı kardedə.Əv zəminış bo şımə hevuj iyən osmonış ejəşe və bəşmə rufi çom iyən bevəciyon dərk kardeyış ilhom kardə ta şımə deştə ixtiyori bə nəfsi təzkiyə iyən pok kardey bırəso......
Şəmsi(həşi) mıborəkə surə 8-ə şərifə ayə bə ın nuktə işorə kardedə ki,Xıdovənde-Xalığ bə insoni təyin kardey ğudrət və ağl və oğoə vijdon dpoey bıə ta əv qıno və təğva de ağl iyən fıtrəti roy vositə pəyduko.çoko ki,çı insoni xılğəti ko təkmil be və bə oxo rəse,Xıdovəndi lozım bıə çiyonış bəy təlim doe və omutışe.de ın tərtibi əv qıləy vucud be ki,ofəyəmoni nəzəku ilahi ruf iyən yavə bu doə tuliku qıləy kompleks be və təlimoaton nəzəku həm bə qıno iyən təğva aqah be.nəticədə inson qıləy mevcude ki,ozavziye ğovsədə çı firiştə və mələkonsə həm bəpe bıey bəzıne və həmən suğiti ğovsədə çı heyvononku həm saru bıey bəzıne.həlbəttə,de ın şərti ki, əv deştə ıştən irodə və vıjnemoni ın roy bıqəto. Kərimə-Ğıroni məntığədə ə şəxs hərəbaxt və xilos bəbe ki,ıştə nəfsış tərbiyə kardə və ozavzovnəşe və əvış çı şəytoni xısləton,qıno,isyon və kufriku pokış kardə.de qıləy co iborəti nəfs bo təğva çı inhirofiku təyin kardeyro bıə ilahi ovəynəy.hakəs ım ovəynə pok və təmiz oqəto, təğva çı qınoku co bəkarde və əbədiyə hərəbaxtəti bərəse.və hakəs ıştə nəfsi çı qıno bo jiyədə dəfnko,çəyku hiç qıləy bəhrə nibəbarde və xəsorət iyən ziyon bəvinde.joqo ki, hamyedə: ”hakəs ıştə nəfsi pok iyən təzkiyəko,nicotış pəydu kardə”. ....
Şəmsi(həşi) mıborəkə surə ayəon de nımunə və misoli nomi,çı Səmud tuğyonqərə ğovmi tale və sərnıvışti bəyon kardedə ki,əvon bəştə tuğyonqətə nəfsi təzkiyə və pok kardey koy tərk kardey xoto,ıştə pəyğombər həzrəte saleh(ə)-şon təkzib karde.qıləy təhzib və pok nıbə nəfs,bəvrə rəseydə ki,iştimoyi buruz və zuhur pəydu kardedə və çı qıləy camiyə hərəkəti cəhəti əvəz kardedə.jıqo qıləy şərayitədə tuğyon və həvopərəsti,çı ğərol bekardə vırə mərkəz bedə və hətto həxı ruşinə nışonəon iyən çəy rodtəvıjə mıdofiyəkəyon bə həvaye-nəfsiku beşə ğərolon mane bıey zıneydənin. Şəmsi(həşi) mıborəkə surədə Səmud ğovm və çəvon ağıbət,çın isnoni suğuti şoyd və nımunə mislədə zikr bıə.əvon de Xıdovənde-Mutəali ruşinə nışonə və mecuzəon dimbədim omey bədiqə,yəni Saleh(ə)-i şaturi mecuzə vindey bədiqə əvışon deştə dınyəvi mənfəəton ziddiyyətədə zıneşone və de ın səbəi Xıdo vığandə peyğombər həzrəte Saleh(ə)-i bə həmonə şaturi qıləy zərəl nırosney barədə bıə təkidonışon nıməse və nəhoyətən həmonə şaturışon kışte.
