Osmoniyə surəon-285

Osmoniyə surəon-285

Ələği mıborəkə surə Kərimə-Ğıroni nəve şəşminə surəy,Məkkədə nozil bıə və 19 qılə ayəku iborəte.

Ələği mıborəkə surə sıftənə penc qılə ayə Hira ğarədə bə Peyğombəre-Əkrəm(s)-i çə həzrəti risoləti sıftədə nozil bıə.çın surə mevzuon çımiku iborəte:bə peyğombər(s)-i Ğıroni tilovət və ğiroət kardey əmr və fərmon,insoni çı i ğətə be erjə xuniku ofəyey,insoni ıştə pərvərdıqori lutfi şua jiyədə bıə təkamul,bə elm iyən ğələmi təkid kardey,nunku iyən noşukrə insonon xıslət və xısusiyyəton,bə milləti hidoyəti iyən çokə əməlon mane bıə kəson dardnok və şiddətinə cəzoon və bə xıdovəndi dərqo nezəti iyən səjdə təlimot.....

Ələğ bastə bıə xuni mənoədəy ki,ım həm çı insoni ıştə inə ləvədə bıə xılğəti mərhələonku qıləyniye.ayə çı insoni xılğəti məbdəş noçiz hisob kardə ta Xıdovəndi yolə əzəməti ğudrəti nışonəon ruşin iyən məlumko ki,jıqo qıləy be erjə mevcudiku,qıləy veyə erj və ğeymətış bıə məxloğış ofəyə.

“De ofəyə pərvərdıqori nomi bəhand.insonış çı ələğiku(be erjə xuniku) ofəyəşe.bəhand ki,ıştı pərvərdıqor həmməysə vey kərime.(kəromətine)çoko ki,de ğələmi vositə omuteşe.bə insoni nızınə çiyonış omute(1-5).

Bə islomi əzizə peyğombəri(s) nozil bıə sıftənə ayəon,çı ğələm və omuteyku sıxan bə miyon vardedə.ın ayəon peyğombəron xatəm və oxonə qılə vəhyi bino bıey nışon doydə ki,de elm iyən nuyə fərhənq iyən mədəniyyəti  bə icoye.həyğətədə,çı islomi binovırə hejo çı sıftəku bə ğələm iyən elmi əsos noey bıə.hədərə ni ki,mısılmınon anədə elm iyən zıneyədə bənav şin ki,həmonə elm və zıneyışon bə həmmə dınyoşon sadir və ixracatışon karde və  bə Avropavıjon məşhurə torıxəvonon etırofi əsos,ım çı mısılmınon elmi nuri be ki,bə Avropə miyoə səri toykiyə səyfə dətıve və əvonış bə qıləy nuyə mədəniyyəti əsri daxilış karde......

Peyğombəre-Əkrəm(s) ijən bə Hira mağara və koçi şıəbe.Cəbrəyil nozil be və voteşe:ha Muhəmməd ha! bəhand!.peyğombər(s)-i voteşe:mı handey zıneydənim.ijən voteşe:bəhand! peyğombər(s)-i ijən həmonə cəvobış tikrorış karde.Cəbrəyili seminə kərə voteşe(İğrə bismi rəbbikəlləzi xələğ...) və Xıdo-Rəsuli(s) binoş karde bo handey.Muhəmməd(s) ki,ilahi vəhyi iminə şuaş ğəbul karde,vey əcibə formadə çı heyrəti dılədə be.əve ıştə jimoni həmro Xədicə(s) palu şe və hamyeşe:”mıni bıpuşın və çımı oləti çımı sape şodə ta istirohətkəm”.

Məşhurə mıfəssır iyən təfsirəvon Təbərsi”Məcməul-Bəyan”-ədə  nəğl kardedə ki,Xıdo-Rəsul(s) bə Xədicə(s) hamyeşe:”az,coyli beyədə qıləy sədo məsedəm”(və mı norohətim).Xədicə(s) ərzış karde:Xıdovənd ğərəz xəy ıştı barədə qıləy co ko nibəkarde.çıro ki,bə Xıdo ğəssəm tı bə əmonəti ədo kardedəş,sileyi-rəhmi bə vırə rsonedəş,sıxan voteyədə rostəıvıjiş”.

Xədicə(s) votedə:çın macəra  bədiqə az,çı (ərəbi aqahə şəxsonku iyən Xədicə(s) amuyəzo bıə) Vərəğə bin Nofəli palu şim və  Xıdo-Rəsul(s)-i vində çiyonım boəy bəyonım karde.Vərəğə voteşe:bəşorət bıbu bətı,ijən bəşorət bıbu bətı.mı bətı şəhodət doydəm ki,tı həmonə kəsiş ki,İsa bin Məryəmi mıjdəvoniş doəbe.və tı bənə Mosə(ə)-i şəryətı heste,tı vıağndə bıə peyğombəriş və rəyrə çımi bədiqə bo cihod kardey məmur bəbeyş və az həmonə ruji dərkkom,ıştı kənoyədə cihod bəkardem”.....

Ələği mıborəkə surə ayəonku i ğısmət bə nunku iyən noşukrə insonon xısusiyyəon işorə kardedə.ıştəni be ehtiyoc vində iyən tuğyon kardə kəson.ım çı əksər insonon xısusiyyət və xısləte.və əkəson təbyət ki,ağl iyən vəhyi məktəbədə perəsənin.liza,qıləy zəmon səhfən ıştəni Xıdoku be ehtiyoc fikko,bino bəkarde bo tuğyongərəti iyən yoləşəxəti kardey.əvon nə bo Xıdo bandəçəti kardedən və nə bəçəy hukmon əməl kardedən.əvon bəştə vojdoni sədo quş doydənin və bə həx iyən ədoləti rioyət kardedənin.ın ayəon bə peyğombər(s)-i yod dənoydə ki,tı çəş məkə ki,millət dərhol iyən rəyrə ıştı dəvəti ğəbul bəkardeyn,bəlkəm bəpe tı ıştəni bo inkorəkə və yoləşəxə zolımon mıxolifəti hozzıkə və bızın ki,tıni vədə de etat-petati pur bıə qıləy ro çəş kardedə.