Tramp Şimali Koreya lideri ilə yenidən görüşəcəyini açıqladı

Donald Tramp bu ilin sonlarında Şimali Koreya lideri Kim Çen Inla görüşəcəyini ehtimal etdiyini bildirib. Bu açıqlama Vaşinqtonla Pxenyan arasında diplomatik münasibətlərin yenidən bərpa oluna biləcəyi ilə bağlı ehtimalları artırıb

Tramp Ağ Evdə keçirdiyi mətbuat konfransında, “The Wall Street Journal” qəzetinin onun köməkçilərini Kimlə görüşməyə təşviq etdiyi barədə məlumatından bir gün sonra, bu ilin sonlarında Kim Çen Inla görüşmək ehtimalının olub-olmadığı sualına cavab olaraq jurnalistlərə deyib: “Bəli, bunu edəcəyəm.”

Bu görüş Trampın Asiyaya səfəri çərçivəsində, ehtimal ki, noyabr ayında Çinin Şençjen şəhərində keçirilməsi planlaşdırılan Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlığı (APEC) sammitində iştirak etmək üçün səfəri zamanı baş tuta bilər.

“Yonhap”ın məlumatına görə, Tramp Kimlə yenidən əlaqə qurmaq planı barədə ətraflı açıqlama verməyib. Tramp Kimlə yazılı məktublar mübadiləsi edib-etmədiyi barədə suala isə belə cavab verib: “Bunu sizə deyə bilmərəm.”

Tramp ayrıca keçirdiyi mətbuat konfransında onun Kimlə yenidən əlaqə qurmaqda məqsədinin hələ də Şimali Koreyanın nüvə silahsızlaşdırılması olub-olmadığı barədə suala cavab verməkdən imtina edib. Bu isə onun administrasiyasının siyasətində əsas diqqəti nüvə silahsızlaşdırılmasından başqa məqsədlərə, o cümlədən gərginliyin azaldılması və risklərin idarə olunmasına yönəldə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlara səbəb olub.

Tramp administrasiyası daha əvvəl Şimali Koreyanın “tam” nüvə silahsızlaşdırılmasına sadiqliyini təsdiqləmişdi. Tramp deyib: “Bu barədə danışmaq istəmirəm, amma bildiyiniz və gördüyünüz kimi, Kim Çen Inla yaxşı münasibətim var. O, Co Baydeni sevmirdi. Barak Obamanı sevmirdi. O, heç kimi sevmirdi, amma məni sevir.”

Trampın bu açıqlamaları onun Kim Çen Inla şəxsi diplomatiyanı yenidən bərpa etməyə çalışa biləcəyi ilə bağlı ehtimalların artdığı bir vaxtda səslənib. Bu diplomatiya onun prezidentliyinin ilk dövründə üç ikitərəfli görüşlə nəticələnmişdi: ilk görüş 2018-ci ilin iyununda Sinqapurda, ikinci görüş 2019-cu ilin fevralında Hanoyda, sonuncu görüş isə 2019-cu ilin iyununda iki Koreya arasındakı sərhəd bölgəsində yerləşən Panmuncom kəndində keçirilmişdi.

Bu ehtimallar Trampın Cənubi Koreya və ABŞ arasında hərbi təlimlərin azaldılması barədə son qərarı ilə daha da güclənib. Bu addım Şimali Koreyaya qarşı barışdırıcı jest kimi qiymətləndirilir. Pxenyan uzun müddətdir müttəfiqlərin hərbi təlimlərini özünə qarşı müharibəyə hazırlıq məşqləri kimi qiymətləndirərək pisləyir.

Müşahidəçilərin sözlərinə görə, Trampın Şimali Koreyaya yenidən diqqət yetirməsi onun xarici siyasətdə böyük bir uğura imza atmaq və özünü sülh tərəfdarı kimi təqdim etmək istəyindən xəbər verə bilər. Bu, xüsusilə İran müharibəsinin uzandığı və enerji qiymətlərinin yüksək olaraq qaldığı bir vaxtda, ABŞ-da noyabr ayında keçiriləcək aralıq seçkilər ərəfəsində mühüm siyasi addım ola bilər.

Bununla belə, Şimali Koreyanın Rusiya ilə diplomatik, iqtisadi və hərbi əməkdaşlığının dərinləşməsi, eləcə də Çinlə münasibətlərinin yaxşılaşması fonunda Kim Çen Inın Trampın təkliflərinə cavab verib-verməyəcəyi ilə bağlı suallar qalmaqdadır. Həm Rusiya, həm də Çinlə münasibətlərin möhkəmlənməsi Pxenyanın ABŞ-ın yardımına olan ehtiyacını azaldıb.