ԻԻՀ նախագահի հրահանգները
Թեհրանը հակադարձել է հակաիրանական շրջափակումները ևս 10 տարով երկարաձգելու ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի որոշմանը:
ԻԻՀ ԱԳ նախարար Մոհամմեդ Ջավադ Զարիֆին ուղղված նամակում, նախագահ Ռոհանին հրահանգել է նկատի առնելով Իրանի եմ շրջափակումների օրենքի գործադրման ժամկետի երկարաձգումը, Համատեղ գործողությունների ծրագրում համաձայնության ոտնահարման համար նախատեսված կետերի գործադրման ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկել:
Հասան Ռոհանին Իրանի Ատոմային էներգիայի կազմակերպության տնօրենին հղած նամակում հրահանգել է նախագծել ծովային փոխադրության բնագավառում օգտագործվող միջուկային շարժիչ:
ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի որոշումը կարելի է համարել ընտրություններին հաջորդած քաղաքական հակազդեցություն, սակայն չի կարելի անտեսել այդ երկրի վերաբերմունքը միջուկային համաձայնագրի նկատմամբ:
Համատեղ գործողությունների համապարփակ ծրագրի ոտնահարումն Իրանի վնասին լինելուց բացի մարտահրավեր է հենց ԱՄՆ-ի համար, քանի որ Իրանը Համատեղ գործողությունների ծրագրին հակառակ որևէ քայլ չի վերցրել:
Սալեհին ուղղված նամակում Ռոհանիի պահանջն օրինական է: Իսկ ԻԻՀ նախագահի կողմից Իրանի Ատոմային էներգիայի կազմակերպության օրակարգում ներառված միջուկային շարժիչների արտադրությունն գտնվում է միջուկային խաղաղանպատակ աշխատանքների շրջանակներում:
Իրանի առևտրի ավելի քան 90 տոկոսն իրականանում է ծովով և Իրանի նավթը գրեթե ամբողջությամբ փոխադրվում է նավթատարների միջոցով: Աշխարհի բոլոր բեռնափոխադրող ու նավթատար նավերը բրածո վառելիք են օգտագործում: Սակայն վերջին տարիներին որոշ երկրներ, այդ թվում ԱՄՆ-ն, Չինաստանն ու Ռուսաստանն առևտրական նավերի համար միջուկային շարժիչների օգտագործման ուղղությամբ քայլեր են վերցրել:
Իրանի որոշումը երկու ուղերձ է հղում ԱՄՆ-ին ու Համատեղ գործողությունների համապարփակ ծրագրի կողմերին, ընդգծելով, որ Համատեղ գործողությունների համապարփակ ծրագիրը երկկողմանի է ու եթե դիմացի կողմը չհարգի իր պարտավորություններն Իրանն էլ իր պարտավորություններին հավատարիմ մնալու պատճառ չի ունենալու: Նախ` Իրանը չի ոտնահարել Համատեղ ակտի ծրագիրը, սակայն իրեն է վերապահում այդ կապակցությամբ անհրաժեշտ քայլեր ձեռնարկելու իրավունքը: Երկրորդ՝ Անվտանգության խորհուրդը, Համատեղ գործողությունների համապարփակ ծրագրի գործադրման ընթացքը վերահսկող միջազգային կոմիտեն և ՄԱԳԱՏԷ-ն պիտի անդրադառնան այս հարցին և տրամաբանական ու ընդունելի պատասխան տան ԻԻՀ ԱԳ նախարարների հարցումներին:
Իրանը գործում է Համատեղ ակտի ծրագրի համապատասխան և այդ շրջանակներում կամավոր կերպով ժամանակավորապես դադարեցրեց միջուկային ոլորտի իր աշխատանքները: Մինչդեռ ԱՄՆ-ն նույնիսկ պատրաստ չի եղել իրագործել Համատեղ ակտի ծրագրով ստանձնած իր ամենատարրական պարտավորությունները: Կարևորն այն է, որ Իրանն աշխարհին ապացուցի, որ բանակցության ու համագործակցության կողմնակից է, սակայն հեռու է վստահություն ստեղծող քայլերից: Ամերիկացիների ընդունած օրենքը բազմաթիվ հարցեր է հարուցում և համաձայն միջազգային իրավունքի դրա պատասխանատվություն ուղղում է ԱՄՆ-ի կառավարության կողմը: 11-րդ կառավարության արտաքին դիվանագիտության ապառատը առնվազն միջազգային մի պայմանագրի ոտնահարման հարցով կարող է ԱՄՆ-ի կառավարության դեմ բողոքի հայց ներկայացնել միջազգային ատյաններին: