له پاکستانه د غیرقانوني کډوالو په وتلو د دغه هیواد ټینګار

د اسلام اباد د حکومت پیغام یوازې د افغانانو لپاره نه وو. دا د ټولو غیر قانوني مهاجرینو لپاره دی، په داسې حال کې چې له هیواده د مهاجرینو د وتلو یوه میاشت مهلت پای ته رسیږي، د پاکستان حکومت د غیرقانوني مهاجرینو په اړه خپلی سختيانې زیاتې کړي او په عمل کې یې ښودلې چې په دې پریکړه کې جدی دی .

په داسې حال کې چې د ملګرو ملتونو په ګډون یو شمېر نړیوالو سازمانونو له پاکستانه غوښتي چې د غیرقانوني  کډوالو د ایستلو لړۍ ودروي، د پاکستان د کورنیو چارو وزیر سرفراز بګټي ویلي چې اسلام اباد د افغان کډوالو د اخراج د مودې غځولو پلان نه لري او پاکستاني رسنیو ته یې ویلي دي. د غیرقانوني اوسیدونکو د ویستلو پیغام داسې ورکړل شو لکه مونږ ه یوازې افغانان وباسو.

د اسلام اباد د حکومت پیغام یوازې د افغانانو لپاره نه وو. دا د ټولو  غیر قانوني مهاجرینو لپاره دی، په داسې حال کې چې له هیواده  د مهاجرینو د وتلو یوه میاشت مهلت پای ته رسیږي، د پاکستان حکومت د غیرقانوني مهاجرینو په اړه خپلی سختيانې  زیاتې کړي او په عمل کې یې ښودلې چې په دې پریکړه کې جدی دی .

د پاکستان ایکسپریس ټریبیون د راپور له مخې، سره له دې چې اسلام اباد د بېلابېلو هېوادونو تر فشار لاندې دی چې په دغه هېواد کې د غیرقانوني  کډوالو د ایستلو په اړه پر خپلې پرېکړې له سره غور وکړي، خو بیا هم په دې اړه هوډمن دی او د خپل دریځ د بدلولو لېوالتیا نه لري.

د سیاسي مسایلو کارپوه احمد منصور خان وايي:

په پاکستان کې غیرقانوني  کډوالو شتون د دغه هېواد لپاره ډېرې امنيتي او ټولنيزې ستونزې لري. سربېره پر دې په کوم هېواد کې چې سوله، ثبات او امنيت وي، د نړيوالو قوانينو له مخې، د هغه هېواد وګړي په نورو هېوادونو کې د کډوال په توګه ژوند نه شي کولاى خو دا چی  په محکمه کې ثابته کړي چې د دوی ژوند په خطر کې دی.

افغانستان په تېرو دوو لسیزو کې په تېره بیا واک ته د طالبانو له راتګ وروسته د دغې ډلې د ادعا له مخې په افغانستان کې سوله، ثبات او امنیت ټینګ شوی او ښه پولي  یا پیسو او اقتصادي ثبات لري، نو د نړیوالو قوانینو له مخې د مهاجرو په توګه د ښاریزو شتون په هیڅ هیواد کې معقول او قانوني نه دی او کوربه هیواد کولای شي هغوی بیرته خپل هیواد ته واستوي. ځکه چې په هر هیواد کې د مهاجرینو شتون ځانګړي امنیتي او ټولنیزې پایلې لري، چې کوربه هیواد یې د مهاجرو په کمپونو کې ځای پر ځای کوي. له همدې امله پاکستان د افغان مهاجرینو د کوربه په توګه وايي، چې په وروستیو کلونو کې له ګڼو قومي او ټولنیزو ستونزو سره  مخا مخ شوی، چې په کې ترهه ګر بریدونه، د نشه یي توکو قاچاق، د انسان قاچاق او داسې نورې ټولنیزې ناخوالې شاملې دي، چې د میلیونونو  غیر قانوني کډوالو په شتون سره د امنیتي ادارو لپاره د هغو کنټرولول  ستونزمن  کار دی.

د سیاسي او امنیتي چارو کارپوه سروش امیري وايي:

په ځینو خبرونو کې یادونه شوې چې ترهګرې ډلې په مختلفو سیمو کې له مهاجرینو کسان ګماري  او اقتصادي ستونزې د افراطیت او ترهګرو ډلو په لور د دغو خلکو د ګروهنې  یو مهم لامل دی چې د کوربه ټولنې امنیت ته په  خطر سربیره  د غیرقانوني مهاجرینو راتګ د کوربه هیواد ښاریزو لپاره د کاري  فرصتونو له لاسه ورکولو لامل کیږي، کوم چې د بیکارۍ څرخه  او د هغې پایلې زیاتوي.

په هرحال پاکستان په دې باور دی چې د میلیونونو مهاجرینو کوربه توب د دې هیواد لپاره ډیری امنیتي او ټولنیزې ستونزې رامینځته کړي او طالبان چې په افغانستان کې د حاکمیت، سولې، ثبات او امنیت ادعا کوي، باید د شکایت پرځای د افغان مهاجرینو د  با عزته بیرته ستنیدو په اړه زمینه  چمتو کړي  تر څو هغه کسان چې په ساختماني، صنعتي ،  کرنې او زده کړو کې تجربه او مختلف مسلکونه ولري د افغانستان په بیارغونه کې مرسته وکړي. له همدې امله د پاکستان له نظره  دغیرقانوني  افغان مهاجرینو له راستنیدو سره د طالبانو مخالفت د هغو افغان ښاریزو په وړاندې چې په مختلفو هیوادونو کې د مهاجرینو په توګه ژوند کوي، له خپلو حاکمیتي دندو سرغړونه ده. په عین حال کې، افغانستان د مهاجرینو د ګمارلو لپاره خورا لوړ ظرفیت لري او د افغانستان د ساختماني پروګرامونو په پرمختګ کې د مرستې لپاره د دوی وړتیاوې کاروي. له همدې امله پاکستان پریکړه کړې چې شاوخوا 1.7 ملیون ښاریز په ځانګړي توګه هغه افغانان چې په غیرقانوني توګه په دې هیواد کې میشت دي، وباسي . هغو د اکتوبر تر 31 پورې وخت لري چې له هیواده ووځي یا دویستلو له خطر سره مخامخ شي. پای