په سیمې کې د تاؤتریخوالي په زیاتیدا د اسلامی ایران اندیښمنیدا
د دمشق او انقرې په اړیکو کې بحران اوس په بې مخینې توګه زیات شوی او د نوي تاؤتریخوالي د رامینځةکیدا زمینه ئې برابره کړې ده،په تیره بیا دا چې په دغه بهیر کې امریکا هم له انقرې څخه ملاتړ ته مخه کړې ده .
د ایران د اسلامی جمهوریت خارجه وزارت دسورئې په ادلب کې د روانو بدلونونو په باب دیوې اعلامیې په خپرولو سره په سیمې کې د تاؤتریخوالو په زیاتیدا ا ندیښنه ښودلې او د آستانې د سوئې د بهیر د خرابولولپاره د دریم ګړي یا ثالث لورو اقدامات ئې محکوم کړي دي .
په دغې اعلامیې کې چې پرون خپره شوي روښانه شوې ده ، ایران د آستانې د بهیر د مشرانو مخکینۍ فیصلې ته په پام سره باؤري دی ، دغه غونډه ددغه بهیر د مخیکینو موافقو په دوام کې ، له ترهه ګرۍ سره په مبارزې ، عامو خلکو ته له هرډول تاوان له رسولو ډډه کولو او د اختلافاتو د سیاسی حل په دوام کې اغیرشیندونکي ګامونه پورته کولی شي .
د ایران خارجه وزارت په دغې اعلامیې کې همداراز د امریکا اقدامات،چې په غیرمسئولانه ډول تل په سیمې کې د تاؤتریخوالو په رامینځةکولو پسې ده، او په سورئې کې ئې د خپل شتون موخه هم ، ددغه هیواد دتیلی سرچینو غلا کول اعلان کړي دي ،په سیمې کې د بحران د لاسختیدا او زیاتیدا لامل ګڼي .
په ادلب ولایت کې چې په سورئې کې د ترهه ګرو ډلو تر ټولو وروستۍ مرکز حسابیږي ، د سورئې د پوځ او د هغو د متحدانو عملیاتو د ترکیې منفي غبرګون او ددغه هیواد دومدار ګواښونه په ځان پسې درلودلي دي .
د ترکیې پوځ په وروستیو شپو ورځو کې د څوم ځل لپاره د سورئې په ادلب ولایت کې د سورئې دپوځ پر مورچلو او بیخ بینائي تاسیساتو حملې کړي دي . ددې په ترڅ کې چې د ترکیې پوځ د سورئې په شمال کې ځینو سیمو ته وارد شوی دی .د سورئې دپوځ د پرمختګ او په ادلب او حلب ولایتونو کې دترهه ګرو د ترټولو وروستیو مرکزونو او پټنځایونو د آزدولو په دوام سره ، د د مشق او انقرې دپوځیانو ترمینځ اخ وډب رامینځةشوی دی . ددغو نښتو په دوام کې دپنجشنبې په شپه دسورئې اور وسیې جنګي الوتکو په ادلب کې د ترهه ګرو په مرکز په حملو کې د ترکیې ۳۴پوځیان هم وژل شوي دي .داپه داسې حال کې دي ، چې تیره اونۍ او د سورئې په شمال لویدیځ کې د ترکیې دپوځ د یوشمیر پوځیانو په وژل کیدو پسې د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان ګواښ کړی ؤ چې له دې وروسته به دآستانې او سوچي موافقو ته له پامه پرته،که دسورئې په خاورې کې د ترکیې پر پوځیانو کومه حمله وشي،نو دسورئې پر پوځ به حمله وکړي .
د دمشق او انقرې په اړیکو کې بحران اوس په بې مخینې توګه زیات شوی او د نوي تاؤتریخوالي د رامینځةکیدا زمینه ئې برابره کړې ده،په تیره بیا دا چې په دغه بهیر کې امریکا هم له انقرې څخه ملاتړ ته مخه کړې ده .
لکه څنګه چې د امریکا خارجه وزارت دیوې اعلامیې په صادرولو سره ټينګار کړی ، مونږ په ناټو موسیسې کې د خپل متحد په توګه د ترکیې ملاتړ کوو .
د امریکا خارجه وزارت وئيلی دي،چې د ادلب بحران په وړاندې له ترکيې د ملاتړ لپاره د احتمالي ټاکنو په ارزونې لګیا یوو . هغه څه چې مسلم دي ، امریکا په ادلب ولایت کې د تاؤتریخوالي په رامینځةکولو او دسورئې د بحران او ترینګلتیاؤ په سیاسی حل کې په کارړنګونو پسې ده .
د لبنان یوه سیاسی شناندی او لیکوال وفیق ابراهیم په یولړڅرګندونو کې په سورئې کې د امریکا دو اقعي موخو په باب وائي ،په تیرو پنځو کلونو کې په ادلب کې دترهه ګرۍ د پراختیا له وخت راهسې چې د ترکیې د پوځ ترڅارنې لاندې ترسره شوي،هغه هم په دې توګه چې د ترکیې پوځ له پولو تر ادلب پورې دعفریّن له لارې پرمختګ کړی ؤ، امریکایانو د ترهه ګرو په لور یو میرمی هم نه دی توغولی،ځکه د سورئې د پوځ په وړاندې له ترهه ګرو سره د ترکیې د ائيتلاف څخه ئې ملاتړ کاوۀ.
دغه شناندي ، دسورئې په ادلب کې د القاعدې پر مورچلو باندې د امریکاڅه موده مخکې حمله ، دسورئې له حکومت سره د دوي د مهربانۍ له پلوه نه وه ،بلکې د سورئې د بحران دا وږدولو او له ادلب څخه دترهه ګرو ډلو دویستلو په خاطر ئې د ترکیې او روسیې د موافقې د خرابولو لپاره بللې ده .
د سورئې ادلب اوس د روسیې ، ترکیې ،امریکا ، سورئې ،د ترکیې او ترهه ګرو او د ترکیې او روسیې د نښتو چورلیز دی .د سورئې په باب د سوچي دخبرواترو او د آستانې له بهیره دترکیې له احتمالي لیریکیدا څخه د امریکا هرکلی ، باید په همدې لړ کې وبلل شي .
په دغه شان حساس موقعیّت کې ، خبرواترو ته بیرته ستنیدا داسې تر ټولو غوره منطقي لاره ده چې د نښتو د زیاتیدا او د تاؤتریخوالو د پراختیا مخه نیولی شي . خبرواترو ته د لورو مخه کول ، هماغه د تیر وخت په شان هغو حل لارو ته لاس رسی درلودلی شي چې رامینځةشوی بحران د بیرته نه ستنیدا تر مرحلې ونه رسیږي . تهران هم ددغه شان خبرواترو تود هرکلی کوي .د اسلامی ایران خارجه وزارت ټينګار کړی دی ، چې په دې باب د آستانې په بهیر کې له خپلو شریکانو سره وخت په وخت په تماس کې دی او د موجوده ترینګلو شرائطو دختمولو لپاره به خپلو هلو ځلو ته دوام ورکړي.
