د امریکا حکومت څنګه خپل میلیونونه ښاریز وږي پریښودل؟

پارس ټوډې - د امریکا د خوړو د مرستې پروګرام د تادیاتو د بشپړ بندیدو سره، د نومبر له لومړۍ نیټې څخه به له ۴۲ میلیون څخه ډیرښاریز، له ماشومانو څخه تر لویانو پورې، د ورځني خواړو سرچینې پرته پاتې شي.

د ۲۰۲۵ کال د نومبر لومړۍ نیټه به د متحده ایالاتو په ټولنیز تاریخ کې یو تور داغ وي. د امریکا د کرنې وزارت (USDA) په رسمي ډول اعلان وکړ چې د شنبې له ورځې څخه، د SNAP (د اضافي تغذیې مرستې پروګرام) د خوړو د مرستې پروګرام څخه تادیات به په بشپړه توګه ودرول شي. دا پروګرام، چې له ۴۲ ملیون څخه زیاتو امریکایانو ته مالي مرسته چمتو کوله، په شمول د ۱۰ میلیون ماشومانو، ۶ ملیون بوډاګانو او ملیونونو معلولیت لرونکي کسان به د ۹۰ کلونو دوامداره عملیاتو وروسته په خپل تاریخ کې د لومړي ځل لپاره وتړل شي. د هر کس لپاره د ۱۹۰ ډالرو اوسط میاشتنۍ مرسته، چې په ټولیزه توګه په میاشت کې شاوخوا ۸ ملیارد ډالر لګښت لري، نور به د ترلاسه کونکو حسابونو ته ونه سپارل شي. دا ناورین، چې کارپوهان یې "له لوی اقتصادي رکود راهیسې تر ټولو بد لوږه بحران" بولي، نه یوازې د فدرالي حکومت د ۳۱ ورځني بندیدو پایله ده، بلکې د ټرمپ ادارې د بودیجې پالیسیو او د کانګرس د بندیدو مستقیمه پایله هم ده.

د فدرالي حکومت بندیدل د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر په لومړۍ نیټه پیل شول، او لاهم د ۲۰۲۶ مالي کال لپاره د بودیجې په اړه د موافقې د نه شتون له امله دوام لري. د ولسمشر ډونالډ ټرمپ لخوا لاسلیک شوی "یو لوی ښکلی بل قانون"، One Big Beautiful Bill Act چې د ۲۰۳۴ کال پورې د SNAP تمویل کې له ۱۸۷ میلیارد ډالرو څخه ډیر کم کړ. په هرصورت، د کرنې وزارت څخه بیړني تمویل د نومبر تر پایه پورې شتون درلود. په هرصورت، د کرنې وزارت په یوه بیان کې وویل چې "تادیات ناممکن دي ځکه چې د تمویل سرچینې ختمې شوې دي." دا پریکړه د ۲۵ ایالتونو او د کولمبیا ولسوالۍ لخوا د فدرالي حکومت په وړاندې د دعوی سره سره وشوه.

د اضافي تغذیې مرستې پروګرام کې کمښت، چې د شنبې په ورځ پیل کیږي، په امریکایی ټولنه باندې سمدستي او ویجاړونکي اغیزې ولري، او د کمښت پایلې به د انفرادي لوږې هاخوا د ټولنیزو، اقتصادي او روغتیا بحرانونو سلسلې ته لاړې شي. پدې کې د روغتیا او خوارځواکۍ بحرانونه شامل دي، ماشومان، چې د SNAP ترلاسه کونکو 40 سلنه جوړوي، د ودې د کمښت، ضعیف اکاډمیک فعالیت، او د اوږدمهاله ناروغیو د زیاتوالي خطر سره مخ دي. مسؤلو سازمانونو خبرداری ورکړی چې "ملیونونه امریکایی ماشومان د شدید لوږې له خطر سره مخ دي." د بې وزلو ایالتونو روغتونونو هم د تیرې اونۍ راهیسې د خوارځواکۍ نښې لرونکو ناروغانو په داخلیدو کې د 25 سلنې زیاتوالي راپور ورکړی دی.

بله مسله د سیمه ایزو ټولنو لپاره اقتصادي زیان دی؛ د کرنې وزارت د مطالعاتو له مخې، د SNAP ګټو هر ډالر په اقتصادي بدلون کې له 1.5 څخه تر 1.8 ډالرو پورې تولیدوي. د میاشتني ګټو په 8 میلیارد ډالرو کمولو سره، د خوړو پرچون پلورونکي، په ځانګړې توګه په غریبو کلیوالي او ښاري سیمو کې، د پلور کې د تیز کمښت سره مخ دي. له 250,000 څخه زیاتو پلورنځیو چې د SNAP پروګرام کې نوم لیکنه کوي اعلان کړی چې دوی به د مالي زیانونو څخه د مخنیوي لپاره د اړینو خوړو ذخیره کمه کړي. دا به د محلي خوراکي توکو د بیو انفلاسیون نور هم زیات کړي.

بحران د خوړو بانکونو او ټولنیزو خدماتو باندې هم فشار راوړي، د پیټسبورګ فوډ بانک راپور ورکوي چې د هغې ذخیره یوازې څلور ورځې ده. په نیویارک کې، د خوړو بانکونو ته د میلونو پورې لینونه وو، او ډیری یې پرته له مرستې څخه بیرته ستانه شوي دي. ایالتونه هڅه کوي چې د محلي فنډونو سره ځواب ووایی، خو  دا اقدامات ناکافي او بې ثباته دي. کالیفورنیا، چې د SNAP ترټولو لوی ترلاسه کونکی دی، ویلي دي چې له فدرالي مرستې پرته به په ایالت کې له 4 ملیون څخه ډیر خلک د دسمبر تر پایه پورې د لوږې سره مخ شي.

د بحران سیاسي او ټولنیزې پایلې هم د پایلو په منځ کې دي، دیموکراتانو ټرمپ "لومړی ولسمشر وباله چې په ملیونونو باندې یې لوږه مسلطه کړه." جمهوري غوښتونکو، په بدل کې، دیموکراتانو د "بودجې یرغمل نیولو" تور ولګاوه. سناتور بین ری لوجان د SNAP لپاره د بیړني تمویل چمتو کولو لپاره یو جلا قانون معرفي کړ، مګر دا د جمهوري غوښتونکو اکثریت له مقاومت سره مخ شو. په لویو ښارونو کې، لاریونونه پیل شوي، او شعار "خواړه یو حق دی، نه امتیاز" په نیویارک، لاس انجلس او شیکاګو کې غږیدلی دی. د SNAP کمښت یوازې د بودیجې ستونزه نه ده؛ دوی په امریکایی ټولنه کې د ژور ویش سمبول دي. په هغه هیواد کې چې د نړۍ ترټولو بډایه خلک پکې اوسیږي، ۴۲ میلیونه خلک، چې د کاناډا د نفوس څخه ډیر دي، د خوړو له سرچینې پرته پاتې دي. دې بحران په دولتي ادارو کې د خلکو باور له منځه وړی او د ملي لومړیتوبونو په اړه یې بنسټیزې پوښتنې راپورته کړي دي: ایا دفاع، د شتمنو لپاره د مالیاتو کمښت، او د زیربناوو پروژې د ماشومانو د لوږې څخه د مخنیوي په پرتله ډیرې مهمې دي؟

په هرصورت، که کانګرس په راتلونکو ورځو کې بودیجه تصویب نه کړي، نو په ملیونونو کورنۍ به د شکرانې او کرسمس پرته له خوړو تیر کړي. دا به نه یوازې یو بشري ناورین وي، بلکې د متحده ایالاتو د بدن لپاره به یو دایمي زخم هم وي.