852-ə hissə-Zuməri surə-7-8 şərifə ayəon

852-ə hissə

إِن تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنكُمْ وَلَا يَرْضَى لِعِبَادِهِ الْكُفْرَ وَإِن تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ثُمَّ إِلَى رَبِّكُم مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (7) 

Ehanə kufrkon, çən(bızınən) Xıdo bəşmə ehtiyociş ni və boştə bandəon noşukrəti bəqəm kardedəni və əgər şıkkon, əy boşımə bəqəm kardedə və hiç qıləy qınokori(qıno) bo, cokəs nipebəqəte. peşo, şımə oqardemon bəşmə pərvərdıqori səmte. çən, bəşmə şımə əməl kardə çiyonku xəbə bədoe. həyğətən, Əv sinəonədə bıə çiyonku aqahe.

Vəynə bərnomədə Kərimə-Ğıron Xıdovəndi inson iyən çolınqə heyvonon xılğətədə bıə neməton işorə kardedə. ın ayə bə təşəkkurəti mevzu işorə kardedə və hamyedə: kali fərdon qırd neməton Xıdoku zıneydən və həmmə holədə şukr kardedə. əmmo, bəzi fərdon ğafilin və fəğət çəyku oko doydən ya əgər bə neməton dığğətkon, əvoni Xıdo tərəfiku zınedənin. əvon təsəvvır kardedən ki, çəvon ixtiyorədə bıə neməton, çəvon ıştən zəhmət və cəhdon məhsule. liza, bə Xıdo şık kardedənin. qıləy holədə ki, təbiiye Xıdovəndi bə insonon şık kardey iyən təşəkkuri ehtiyociş ni.bın məno ki, ehanə dınyo həmmə millət həm kofir bıbon və Xıdo inkorkon ya əvon həmmə nunkurətikon, boəy hiç qıləy tafut və farğış ni. zira, Xıdovənde-Aləm bəçəmə vucudi ehtiyociş ni, ısət çı bımando bəçəmə təşəkkur və şukri.

Həyğət ıme ki, əgər Xıdovənd ıştə bandəon bəçəy neməton şık kardey koyədə ozodış noə. bə ın dəlili xoto ni ki, əv bə insonon şık kardey ehtiyociş heste, bəlkəm, bəçəy xotoye ki, şık kardey rufiyyə bə insonon əxloği iyən mənəvi ruşd və ozavziye boyis bedə. liza, Kərimə-Ğıron çı bə Xıdo şukr kardey fərmoni  kənoyədə hamyedə:”bəştə pı-mo zəhməton həm təşəkkurkə”.(əniş-kurli və livalidəykə-Loğman-14).

Ayə dəvomədə bə insoni rəftoronədə qıləy kulliyə əsl iyən prinsipi işorə kardedə və hamyedə: hakəs bəpe ıştə koon məsuliyyəti ğəbulko və ıştə kardə əməlon mığobilədə cəvobdeh bıbu. hiçkəsi həxış ni ıştə kardə koon məsuliyyəti bə cokəson ehdə bıno və çı məsuliyyətonku fərol nıko. zira, Xıdovənde-Aləm ğıyoməti ruji hiçkəsi qıno bə cokəson duşi nibədoe və bəştə elmi əsos ki, çı fərdon botın iyən rəftoronku xəbədoye, əvoni mıhokimə bəkarde və çəvonku sıvol-cəvob bəkarde.

Çın ayəku omutedəmon:

1-bənə nımoj iyən rujə bıə dini əmron Xıdovəndi bəçəmə ibodəti ehtiyoci nışon doydəni. bəlkəm, çoko ki, mellim boştə şoqirdi elmi inkişofiro boəy məşğ və dərson təyin kardedə, Xıdovəndi əmron həm bo insonon mənəvi ozavziyero bıə əmronin.

2-Xıdovənd deştə bandəon bəştə ədoləti əsos rəftor kardedə və hakəs ıştə kardə koon mıkofat və cəzo bəvinde. bə həmonə dəlili xoto, mili, irği, xıyzoni iyən co nisbəton ğıyoməti ruji bə qıləy dardi dəvo nibəkarde.

3-Xıdovənd çəmə insonon niyyətonku çok-çoki aqahe və çəmə koon bəçəy əsos mıhosibə bəbe.

‏ وَإِذَا مَسَّ الْإِنسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهُ مُنِيباً إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِّنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُو إِلَيْهِ مِن قَبْلُ وَجَعَلَ لِلَّهِ أَندَاداً لِّيُضِلَّ عَن سَبِيلِهِ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلاً إِنَّكَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ (8) 

Və havaxti bə insoni qıləy zərəl bırəso, ıştə pərvərdıqori(de tobə) vanq kardedə. əmmo, çoko ki, Xıdovənd ıştə tərəfiku qıləy nemət bəy ətoko(bəçəy xoto) navko Xıdo vanq jıə çi, çı viro bekardedə və bo Xıdo həmto ğərol doydən ta(ıştəni iyən cokəson) çı royku mınhərifkon. vuji: qıləy kamə mıddət deştə kufri komyob bıbi ki, beşəkk, tı cəhəndımi əhlikuş.

Navnə ayə dəvomədə ki, çı bəşəri nunkurəti iyən noşukrətiku sıxan votedəbe, ın ayə bəçəy nımunəonku qıləyni işorə kardedə və hamyedə: kali fərdon ıştə jimonədə de bənə cismi noxəşətiyon ya ixtisodi muşkilaton dimbədim omeyədə, Xıdo vey vanq jeydə. əvon Xıdovəndiku tələb kardedən ki, çəvon problemon həlko və əgər ın muşkilot bə qıno iyən ğəfləti təsiri xoto icod bıəbu, əvoni bıbaxşo və çəvon xətoonku dəvardo.

Əmmo, həmonə fərdon çoko ki, çəvon problemon bərtərəf bıbu və ya Xıdovəndi tərəfiku bəvon qıləy nuyə nemət əto kardey bıbu, Xıdo iyən çəy neməton və dəvardə problemon çı viro bekardedən və çəvon sə de dınyo jimon iyən koon taspedə.

Qahi vaxti əvon jıqo de dınyo koon məşğul bedə ki, kulliyə formadə Xıdo çı yodo bekardedən və fik kardedən ki, cokəson çəvon jimonədə qıləy təyin iyən təsirəkə rolış heste. liza, co fərdon həm Xıdo əvəzi bəçəvon səmt şeydən və bə cokəson inhirofi boyis bedən.

Çın ayəku omutedəmon:

1-mevsumi iyən fəsli imononədə ki, iztiror və zəruri holonədə bə və beşeydə, inson fəğət jimoni kali zəmonədə Xıdo bəştə vir dəğandə. əmmo, jimoni ziyodə baxşədə Xıdo çı yodo bekardedən. jıqo qıləy imoni foydəş ni.

2-harçənd jimoni problemon bo insoni saxt və məşəğğət vardedə, əmmo boəy qıləy foydəş həm heste. çın saxtiyon muhimmə foydəonku qıləyni ıme ki, insoni ğəfləti haniku oğo kardedə və əy bə məbdə iyən miadi dığğət kardey vodor kardedə.

3-kamə zərfiyyəti soybə insonon çoko ki, bə rifoh iyən asayişi bırəson, navnə muşkilaton iyən Xıdo çə həmonə problemi həlli koyədə bıə roli çı viro bekardedən.

4-dınyoədə har qıləy ləzzət, çı xoşbəxtəti nşonə ni. vey mumkine ki, kofiron iyən munkiron dınyəvi nemətonku bəhrə bardedən, əmmo həmonə kom bardey və ləzzəton bə axırəti nisbətədə vey noçiz və kame.