864-ə hissə-Zuməri surə-54-58 şərifə ayəon

864-ə hissə

وَأَنِيبُوا إِلَى رَبِّكُمْ وَأَسْلِمُوا لَهُ مِن قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنصَرُونَ (54) 

Əzob bəşmə soyəx omə iyən peşo(şımə) hiç qıləy komək nıbey bənav, bəştə pərvərdıqori səmt oqardənən və bəy təslim bıbənən.

وَاتَّبِعُوا أَحْسَنَ مَا أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُم مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ العَذَابُ بَغْتَةً وَأَنتُمْ لَا تَشْعُرُونَ (55) 

Və şımə pərvərdıqori tərəfiku bəşmə səmt nozil bıə bə həmməysə çokə qılə tabe bıbənən. əzob, ğəflətən iyən şımə xəbə nıbə holədə bəşmə soyəx omey bənav.

Vəynə proqramədə çı ilahi məğfırət və rəhmətiku sıxan votey be ki, Xıdo həmmə bandəon bımi şomil bedən və qırd əvoni dəqətedə. ın ayəon ilahi hovujə rəhməti ğəbul kardey roon dıqlə çiyədə zıneydə. qıləyni ıştə kardə qınoonku tobə kardey və bə Xıdo səmt oqardey və coqləyni həm bə ilahi aliyə təlimon tabe bıey və pemandeye.

In ayəon bə ilahi lutf və rəhməti umu baxş kardey kənoyədə, bə Xıdovəndi ğəhr, ğəzəb və cəzo hə nisbətədə həm çəşnavi doydə ta təkidko ki, ehanə  şımə ıştə dəvardə yavə koonku dast nıkəşon və bəştə qınoon isrorkon, bə ilahi əzobi dıço bəbiyon. ısət çı bəşmə soyəx ğəfləti surətədə omə dınyəvi əzobon bıbu və ya çı şımə maqi bədiqə uxrəviyə əzobon bıbu. ım əzobon qınokoron əhotə bəkarde və dəbəqəte və hiçkəs həm əvoni peroxney əzıni.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-həyğiyə tobə nışonə de dıli ilahi əmron mığobilədə təslim bıeye.

2-tobə bə təxır eməğandəmon ki, çəmə umri fırsət kame və çəmə umri oxo həm noməlume.

3-ğəlbi təslim iyən inobə kəno, salehə əməl həm lozıme.

4-çokə koon veyin, əmmo çı insoni umr və zərfiyyət məhdude. liza, har qıləy zəmon bə iminə dərəcə koon dığğət kardə holədə həmməysə çokə koon bə vırə bırsonəmon.

أَن تَقُولَ نَفْسٌ يَا حَسْرَتَى علَى مَا فَرَّطتُ فِي جَنبِ اللَّهِ وَإِن كُنتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ (56)

Ta məbodə(ğıyoməto) ikəs bıvoto: əfsus bıbu bəmı ki, Xıdo(koyədə) səhlonkorəti kardıme və həyğətən, (mı dınyoədə çəy ayəon)məsxərə əkəyonku bim.

Kərimə-Ğıroni kali ayəonədə bəy işorə bıə axırəti xısusiyyətonku muhimmə qıləyni, insonon bəştə dınyoədə bıə səhlənkorətiyon xoto həsrət və əfsus hardeye. joqo ki,ğıyoməti ruji nomonku qıləyni həm”yəvmul-həsrət” yəni həsrəti ruje.

Inson bə məhşəri səhnə varid bıə zəmonədə iyən çəy koon nəticə, səhlənkorətiyon və xilofə koon ıştə çəşi vədə vindeyədə, çəy fəryod və həsrət rost bəbe və qıləy saqninə ğəmo-ğussə de qıləy nığılə peşmonəti bəçəy dıl və ğəlbi soğnə ebəğande. ğıyoməti ruji qınokoron bə Xıdo ayəon iyən bəçəy rəsulon istehzo kardey xoto, ıştə nədomət və peşmonəti izhor bəkardeyn. çıro ki, çəvon ıştə roy dəqıjney iyən inhirofi əsliyə amil, həmonə bə həxə ayəon iyən bə ilahi vığandə kəson məsxərə və ləğ-ləğə be.

Kulliyə formaədə həmmə insonon ğıyoməti ruji əfsus bəhardeyn və orzu bəkardeyn ki, ey kaş bə dınyo oqardey imkonışon bıəbe və bo axırətiro qıləy mınosibə tuşə və azuğəşon hozzı kardəbe. əmmo, çı foydə ki, həni bo oqardemoniro hiç qıləy ro mandəni. həlbəttə, dini alimonku i hissə həm bəsə co kəsonsə vey həsrət bəhardeyn ki, boçi əvon bəştə elm və zıney əməlışon nıkarde.

Ğıyoməti ruji insonon dəbərseyn ki, ə koon axırəti ruji erj və ğeymətışon heste ki, əvon de ixlosi iyən xolisonə şikilədə əncom doey bıə. əvon ın həyğəti dəbərəseyn ki, ıştə dınyoədə bıə veyə səy və təloşonədə harçənd zohiri surətədə çokə koon və ehsonon bə əməl vardəşone, əmmo çun bın koonədə bə riya iyən təzahuri dıço bıən, əve həni bə ğıyomət omə rəsəni və hejo həmonə dınyoədə həm mandə.

Çın ayəku omutedəmon:

1-dınyoədə bo Xıdo xoto, har qıləy mığdorədə çokə koonədə səhlənkorətikəmon, anədə həm axırətədə peşmon bəbemon və həsrət bəhardemon.

2-ğıyomət, insoni bəştəələyh iğror və etırofi ruje və əv ıştə dəvardə koonku əfsus bəharde və peşmonəti bəkarde.

3-əvon ki, dınyoədə bə Ğıron iyən ilahi hukmon məsxərə kardedəbin, ğıyoməti ruji ıştə kardə koonku peşmon bəbeyn. əmmo bə zəmon həni çın peşmonəti boəvon hiç qıləy foydəş nibəbe.

أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدَانِي لَكُنتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ (57) 

Yaan ki, (çı ğəmi şiddətiku)bəvoteş: ehanə Xıdovəndi mınış hidoyət kardəbe, çı pərhizkoronku əbim.

أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذَابَ لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ (58) 

Ya əzobi vində zəmon bəvoteyn: ey kaş bomı qıləy(bə dınyo) oqardemoni bıəbe ta çı çokə soybonku əbim.

Navnə ayə dəvomədə ki, ğıyoməti ruji bə insonon əfsus və ğussə hardey işorə kardedəbe, ın ayəon çı cəhəndımi əhli vəzyəti bəyon kardedə və hamyedə: əv çoko ki, vəhışti əhli bəvinde ki, de çokə koon və həsənə pur bıə daston bə vəhışti səmt şedən, oruzu bəkarde ki, ey kaş çəvon səf və cərqədə bıəbe və deəvon bəico vəhıştədə ilahi oxoş nıbə nemətonku bəhrəş bardəbe. əv bəvote: ehanə Xıdovənd mınış hidoyət kardəbe, az həm bənə vəhışti əhli dınyoədə çı qınoonku bə diyəro əmandim, çı təğvanin iyən pərhizkoronku əbim. mucrim iyən qınokoron de jıqo sıxanon dılışon hestebe ıştəni bə sufi bekon. əv çoko ki, de ilahi əzobon dimbədim bome və çəy çəşon bə cəhəndımi otəşi eqıniyedə, oruzu bəkarde ki, ey kaş bəy icozə doey bıəbe və əv bə dınyo oqardəbe ta ıştə dəvardə qınon de çok və pokə koon əvəzko və çı çokə ko soybon səffədə ğərol bıqəto.

Həlbəttə, ruşin iyən məlume ki, həm çəy votə sıxanon nodırıste və həmən çəy tələb və oruzu bemənoye. çumçıko, Xıdovənd peyğombəronış vığandəbe ta qırd millət hidoyəti roy pəyduko. çən, hakəs hidoyət nıbe, ıştənış piyəni və beşək çəy ımrujnə bə dınyo oqardey tələb həm bə vırə rəsə çi ni.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-ğıyoməto çı təğva erj və əhəmiyyət oşko bəbe. həyğətədə, ğıyoməti ruji bə dardi dəvo kardə çi, çı insoni təğva və pərhizkorətiye, nəyinki, mol, sərvət, şehrət iyən ğudrət.

2-ehanə inson bə ilahi hidoyəti roy tabe nıbu və bə qıləy co səmt bışo, həni axırətədə qıləy xilosi royış nibəmande.

3-ğıyoməto qınokoron bə prəhzikoron ğıbtə bıəhardeyn və oruzu bəkardeyn ki, ey kaş bənə əvon bıəbin.

4-təğva və ehson ğıyoməti ruji bə insoni nicot baxş kardə dıqlə amile.