915-ə hissə- Zuxrufi surə -43-48 şərifə ayəon

915-ə hissə

فَاسْتَمْسِکْ بِالَّذِی أُوحِیَ إِلَیْکَ إِنَّکَ عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ ﴿٤٣﴾

Çən, bətı vəhy bıə çi çanq bıjən, yəğinən tı rostə royədə ğərolı qətə.

 وَإِنَّهُ لَذِکْرٌ لَکَ وَلِقَوْمِکَ وَسَوْفَ تُسْأَلُونَ ﴿٤٤﴾

Və həyğətən, ım Ğıron botı iyən boştı ğovmi təzəkkuri(pandi) moyəy və rəyrə(çəy barədə) sıvol kardey bəbe.

Vəynə bərnoməonədə çı İslomi mıxolifon inodkorəti iyən peyğombəri(s) sıxanon ğəbul nıkardeyku bəhs be. ın ayəon bə Xıdo-Rəsuli(s) hamyedə: ıştı qətə ro dırıst iyən səhihe və bəvədə hiç qıləy kəcəti iyən inhorof ni və çı mıxolifon həxı ğəbul nıkardey bəştı səhfə royədə bıey qıləy dəlil ni. tı bə İlahi fərmoni iyən bətı vəhy bıə çi əsos, ıştı həxə roy de ğətiyyəti dəvom bıdə və əy ğoym bıqət və bızın ki, tı siratəl mustəğimədəş və həxə ro həm həmonə roye.

Həyğətədə, Kərimə-Ğıroni nozil bıeyku hədəf, insonon oğo kardey və əvoni deçəvon vəzifəon oşno kardeye. liza ıştı ummət bəpe bə Ğıroniiyən bəçəy təlimon çanq bıjənon. zira Ğıron de insoni ağl iyən fıtrəti mıtobiğ bıə çi bə yod dənoydə və insoni bə ğəfləti dıço bıeyku nicot doydə, peroxneydə.

Umum insonon ğəflət kardə vıronku qıləyni ğıyoməti məhkəmə çı viro bekardeye. əyo çı həmmə kəsiku iyən həmmə çiyonku sıvol-cəvob bəbe və bəpe ıştə kardə koon barədə, bə Ğıroni dığğəti iyən bəçəy təlimon əməl kardey barədə cəvob bıdo.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-yeqanə xotırcəm iyən şəkk nıbə ro, bə Ğıron iyən bəçəy təlimon çanq jıeye ki, Xıdovənd çəy dırıstətiş təzmin kardə.

2-Ğıroni kənoyədə peyğombəri(s) sınnət və siyrə həm huccət və dəlile və Xıdovənd bə peyğombəri(s) həxəti təkid kardedə.

3-mısılmınonku ğıyoməti rujiĞıron iyən çanədə bəy çanq jıey həxədə sıvol-cəvob bəbe.

وَاسْأَلْ مَنْ أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِکَ مِنْ رُسُلِنَا أَجَعَلْنَا مِنْ دُونِ الرَّحْمَنِ آلِهَةً یُعْبَدُونَ ﴿٤٥﴾

Və ıştı bənav vığandə peyğombəronku dəpars ki, aya Rəhmonə(Xıdo) əvəzi qıləy məbudon pərəstış kardey bıbu, ğərol domone?

Məkkə mışrikon ıştəni çı həzrəte İbreym(ə) iyən İsmoyli(ə) nəsliku zıneydəbin. əvon hasor ıştə bənə Həcci mərosimonku iborət bıə kali əməlon bə vırə rosneydəbin, bə Xıdo Kə ehtırom noydəbin və eyni holədə de bıtpərəstəti həm məşğul beydəbin. liza ın ayə bo bıtpərəstəti nəfy kardey iyən çı mışrikon əğedə botıl kardey xoto, bə Xıdo-Rəsuli(s) xitob kardə holədə hamyedə: çı navkonə peyğombəron tərəfdoronku dəpars ki, aya həmonə peyğombəron bə milləti voteşone: ğərəz Rəhmonə Xıdo co çiyon pərəstışkənən?

In ayə bə mısılmınon votedə vəynə peyğombəron tərəfdoronku xəbə bıstən ki, aya həyğətən Xıdo jıqo qıləy əmrış kardə ki, ğərəz Əv co çi pərəstış kardey bıbu? ehanə Xıdo jıqo qıləy çiş əmrış kardəbe, çəmə hiç qıləy mıxolifətımon ni. zira əmə bə Xıdo əmri mutimon və Əv çiç əmrko əmə çoko lozıme bəy təslim bəbemon.

Ayə deın sıvoli həyğətədə bə ın nuktə işorə kardedə ki, İlıahi vığandə həmmə ənbiya və peyğombəron bəşərışon bə tohidi səmt dəvət kardəşone və əvon həm de ğətiyyəti bə şırk iyən bıtpərəstəti mıborizə bardedəbin.həmçinin İslomi peyğombər(s) de bıtpərəsttəi mıxolifət iyən bə tohidi dəvəti royədə torıxədə nıbə zəhmətonış kəşe və dəvardə peyğombəron dayimi şıə ro və sınnətış ehyo iyən bəyji kardeşe.

Çın ayəku omutedəmon:

1-İlahi dinon mehvər iyən çəvon həmmə mıştərəkə usul və prinsip tohide və Ğıron iyən İslomi peyğombər(s) həm bə ım ko təkid kardedən.

2-Xıdo əvəzi ya Xıdo kəno qıləy şəxsiya harçi pərəstış kardey, cayiz ni. pərəstış fəğət bə Rəhmonə Xıdo məxsuse.

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَى بِآیَاتِنَا إِلَى فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَقَالَ إِنِّی رَسُولُ رَبِّ الْعَالَمِینَ ﴿٤٦﴾

Və bərosti əmə Mosəmon deştə ayə(və nışonəon) bə firon iyən bəçəy ğovmi əyon-əşrəfi(yolon) səmt vığandemone. çən, voteşe: az aləmon pərvərdıqori vığandəkəsim.

 فَلَمَّا جَاءَهُمْ بِآیَاتِنَا إِذَا هُمْ مِنْهَا یَضْحَکُونَ ﴿٤٧﴾

Çən, çoko ki, çəmə ayəon boəvon vardeşe, (əvon)bəy pesırin.

In ayəon bə həzrəte Mosə(ə) sərquzəşti I hissə işorə kardedə və hamyedə: həzrəte Mosə(ə) vəzifəonku qıləyni ım be ki, bəsə Bəni-israyilisə əlovə bə fironi soyəx həm şe və əvış bə vohidə Xıdo səmt dəvətış karde. de ın ko rabitədə Xıdovəndi bəy doə mecuzəon firon iyən çəy saray əyon-əşrofi huzurədə əy bə nımoyişış noe ta ım bəçəy risoləti həxədə bıey qıləy dəlil bıbu. əv həm qıləy risolət ki, çı aləmon pərvərdıqori tərəfikuye. bə fironi əks ki, iddio kardedəbe ki, əv çı aləmon koon tədbiri vindedə və əv çəvon pərvərdıqore və həmmə kəs bəpe bəçəy əmron muti və təslim bıbon.

Qıləy zəmon ki, həzrəte Mosə(ə) bə fironi saray şe ta əy bə rostə roy səmt hidoyətko, çəy bə tan kardə olət sodəv və paşməku be. ə həzrəti bə firon iyən bəçəy saray yolon dimış qəte voteşe: mı Xıdovəndi tərəfiku vığandə bıəm ta şıməni bə rostə roy tərəf səbərokəm. əmmo əvon bəy rişxənd kardeşone, sırin və məsxərə kardeşone. zira əvon həm bənə Məkkə milləti qımon kardedəbin ki, ehanə Xıdovəndi bıpyişe ikəsi bənə ıştə nımoyəndə bıvıjno, çı əyon-əşrof, sərvətin iyən ğovmi yolon bəvıjne, nəyinki, qıləy məşhur və nomdor nıbə kəs və həmən qıləy ruj çı fironi zoəti bıbu.

Ha holədə ım çı qırd təkəbbırinə ğudrəti soybon İlahi rostə rəhbəron mığobilədə bıə şivəy ki, əvon bə ım dəvəti istehzo kardedəbin.

Çın ayəonku omutedımon:

1-İlahi peyğombəron bəsə millətisə əlovə, bə hakimon soyəx həm şeydəbin. zira camiyə koon isloh hakimon isloh nıbə holədə ğeyri-mumkine.

2-peyğombəron həm çı şəxsi kəmolaton və əxloği barzə xısləton soyb bıən və həmən əvon boştə iddio isbot kardero mecuzəon vardedəbin ta ro bo harcurnə şəkk iyən tərdidi dəbaston.

3-mıxolifon şivə təhğır, məsxərə iyən rişxənd be. əvon çı məntığ iyən istidloliku hiç qıləy bəhrəşon bardəni.

وَمَا نُرِیهِمْ مِنْ آیَةٍ إِلا هِیَ أَکْبَرُ مِنْ أُخْتِهَا وَأَخَذْنَاهُمْ بِالْعَذَابِ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ ﴿٤٨﴾

Və əmə hiç qıləy mecuzə bəvon nışon nıdomoneilla çəy mislədə bıə çiysə vey dıjd be və əvonımon bə(çandə nev) əzobi giriftor kardemone, ğasbu oqardon.

In ayə navnə ayəon dəvomədə hamyedə: boçəy xoto ki, bo fironi hiç qıləy bəhonə vırə nımando, çandə qılə mecuzəon ki, çəvon har qıləyni bəsə navnə qıləsə vey muhimm be, bəvon nışon domone ta əvon çı məğrurəti iyən xudpərəstəti mərkəbiku etaton saru və ehanə əvon çı həyğəti dumon, əy pəydukon. əmmo çanədə mecuzəon ziyod beydəbe,çəvon inodkorəti həm vey beydəbe. nəhoyətən,bəsə mecuzəonsə əlovə əvonımon bənə ğəhəti, hışkəsori iyən sayir bəloon və hodisəon giriftor kardemone ta ğasbu oğo bıbon və bə rostə roy səmt hidoyət pəydukon.

Çın ayəku omutedəmon:

1-Xıdovənd bo milləti huccəti təmom kardeyro, bə iqlə dəlil iyən istidloli kifoyət kardedəni, bəlkəm çanədə ki, huccətış bə milləti təmomış kardəni, mecuzə iyən dəlil vığandedəni. ım ıştən çı Xıdovəndi bə milləti bıə inoyəti nışonəy.

2-huccət təmom bıey bəpeştə çı dınyəvi cəzo iyən tənbihi zəmon rəseydə ta ğasbu millət de çəşnavi iyən xəbərdoəti roy vositə ıştə xətoə royku oqardon.