949-ə hissə-Muhəmmədi surə -36-38 şərifə ayəon

949-ə hissə

إِنَّمَا الْحَیَاةُ الدُّنْیَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ  وَإِن تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا یُؤْتِکُمْ أُجُورَکُمْ وَلَا یَسْأَلْکُمْ أَمْوَالَکُمْ(36)

Dınyo jimon fəğət hənəkçə iyən sətasponeye və ehanə imon biyon və təğvanin bıbon,Xıdovənd bəşımə  mıkofot bədoe və şımə molonış şıməku piyedəni.

إِن یَسْأَلْکُمُوهَا فَیُحْفِکُمْ تَبْخَلُوا وَیُخْرِجْ أَضْغَانَکُمْ‏‏‏(37)

Əgər Xıdo şımə molonış bıpyo və bəy isrorko,pəxıləti kardedon və (Xıdovənd) şımə kin-kudurəton oşko kardedə.

Bə dınyo dıl dəvastey amilonku qıləyni həm,bə ın dınyo jimoni bıə qıləy nodırıstə nəzəy.ikəs ki,təsəvvır kardedə çəy dınyoədə bıə sərvət iyən ğudrət baği iyən əbədi bəmande,bəçəy xoto bəy dıl dəvastedə.jıqo şəxson hozzı nin Xıdo royədə ıştə mol-əmvoliku dəvardon və ya İlahi dini zumandəti royədə ıştə ğudrəti bəhrə bıbon.

İmoni əhli nəzədə dınyo bənə qıləy caddə və roye ki,çı ğəşənqə daşt və cənqəlon miyono dəvardedə. millətiku ziyodə dastə ıştə məğsədışon çı viro bekardə və çı caddə kənoyədə mandedən və çı doon ji və ruon kəno deştə sətasponey iyən nəvemoni koy məşğulin.

Əmmo imoni əhl ıştə məğsədi çı yodo bekardedənin.əvon həm bənə sayir şəxson çı ehtiyoci həddədə caddə və roy kəno mandedən ta ıştə ehtiyocon peqəton.əmmo çəvon mandemon dıroz dəkəşeydəni və ıştə bə məğsədi səmt bıə hərəkəti de surəti dəvom doydən.çımisə əlovə imoni əhl çı jimoni caddə bə təğvo əsos dəvardedən ta bə İlahi ğanunon rioyətkon və de səloməti bəştə məğsədi bırəson.

Təbiiye ikəs ki,bın caddə və royədə rəyrə hərəkət kardedə və bəştə  məğsədi rəseydə ki,ziyodə bo və azuğəş ni ta dayima əvoni oqəteyku norohət bıbu.bəlkəm bə har qıləy mənzil ki,rəseydə,fəğət boştə omə mənzili lozım bıə əndozə və mığdorədə azuğə peqəteydən və çəy əmandəni bə ehtiyocinə şəxson baxş kardedən.

Bəle jimoni caddədə bə insoni hərəkəti mane bıə çi,hirs iyən pəxılətiye ki,haştedəni insoni boş sıvık bıbu və rəyrə bəştə məğsədi bırəso.çın ayəonku omutedəmon:

1-de dınyo ıştə sə tasponey ,bəy zumandə dıl dəvastey iyən axırəti viro bakardey,de İlahi təğvo iyən imoni mıtobiğ omeydəni.

2-beimonə insonon dınyo bənə hırdənon dınyoe ki,ıştə səşon deştə qulməçə və kukləon tasponəşone və de hənək iyən sətasponey ıştə rujqori dəvordıneydən.

3-bə mol iyən sərvəti soyb bıey,bo dınyo jimoni dəvordıneyro lozıme.əmmo insoni bə cokəson ehtiyocin nıbə kifoyət ğədərədə.nəyinki,jimoni hədəf fəğət mol-devləti cəm kardey və əy ambo kardey bıbu.

4-hirs iyən pəxıləti,insoni çı infoğ iyən ehsoni həxədə bıə dini vəzifəon bə vırə rosney koyku oqəteydə.

هَا أَنتُمْ هَؤُلَاءِ تُدْعَوْنَ لِتُنفِقُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَمِنکُم مَّن یَبْخَلُ  وَمَن یَبْخَلْ فَإِنَّمَا یَبْخَلُ عَن نَّفْسِهِ  وَاللَّهُ الْغَنِیُّ وَأَنتُمُ الْفُقَرَاءُ وَإِن تَتَوَلَّوْا یَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَیْرَکُمْ ثُمَّ لَا یَکُونُوا أَمْثَالَکُم(38)

Aqah bıbənən!şımə həmonə kəsoniyon ki,bo Xıdo royədə infoğiro dəvət beydon.çən,şıməku kali qıləyni pəxıləti kardedən və hakəs pəxılətiko,fəğət bəştə ziyoni pəxılətiş kardə və Xıdovənd ğəni iyən be ehtiyoce və şıməniyon ehtiyocin.və ehanə şımə dim bıqordınon,Xıdovənd şıməsə ğeyri qıləy ğovmi şımə əvəzi bəvarde ki,(əvon)bənə şımə nibəbeyn.

In ayə ki,çı Muhəmmədi mıborəkə surə oxonə ayəy,vəynə ayə dəvomədə bə muminonku idastə bə dınyo jimoni iyən bəçəy sərvət və moli dıl dəvasteyku və bəçəvon Xıdo royədə infoğ nıkardey koy işorə kardedə və hamyedə:əgər şımə bə Xıdo imonon heste,çı imoni şərt fəğət nımoj iyən rujə ni ki,qıləy mali xarcış ni. bəlkəm bə Xıdo imoni şərt de zəkoti unvoni ıştə moliku ibaxşi pərdaxt kardey,doey və ya Xıdo dini zumand kardey cəhətədə cihod kardeye.həlbəttə bın koyədə pəxıləti kardə kəson qımon nıkon ki, Xıdovənd bəvon qıləy ehtiyociş heste ,əve jıqo qıləy fərmonış sadir kardə.bəlkəm əvon bə Xıdo dini ehtiyocişon heste və çanədə həm pəxılətikon,həyğətədə əvon ıştəni dınyo iyən axırətədə  İlahi rəhmət iyən mıkofori ğəbul kardeyku məhrum kardedən.

Ayə oxoyədə de təhdidamizə ləhn iyən toni hamyedə:qımon məkənən çun ki,şımə imonon vardə,dayima dınyoədə bə Xıdovəndi lutf iyən inoyəti şomil bəbiyon.əgər şımə həm Xıdo dini muhafizə iyən de İlahi deşımınon mıborizədə ıştə vəzifəon çok-çoki bə vırə nırosnon,de zəmoni dəvardey şımə ğudrətiku bəkam bəbe və çı miyoniku bəşe.bın surətədə Xıdovənd qıləy co qrup ki,Xıdo dini mıdofiyə royədə səy kardedən və Xıdo royədə ıştə molon ibaxşi pərdaxt kardeyku həm pəxıləti kardedənin, şımə əvəzi bəvarde.çın ayəku omutedəmon:

1-infoğədə pəxıləti de bə Xıdo imoni mıtobiğ ni və muminə şəxs pəxıləti nibəkarde.

2-məlume ki,inson bəpe deştə maliyyə ğudrəti mıtənosib Xıdo royədə infoğko.əv bəpe dığğətko ki,Xıdo mıtləğən be ehtiyoce və əv de mol iyən sərvəti cəm kardey hiçvaxti Xıdoku be ehtiyoc nibəbe.

3-imoni əhl bə zəmon bə İlahi mədəd və himoyə noyil beydə ki,bəştə vəzifəon səhihə şikilədə əməlış kardə və Xıdovəndi bə ikəsi təzminış doəni.

4-Xıdo royədə mol iyən coniku dəvardey,çı camiyə baği mandey və dəvomi amile və bə dınyo dıl dəvastey xoto əy tərk kardey,bə camiyə məhfəti iyən coqlə dastə və ğovmi çəvon əvəzi vardey boyis bəbe.