د سلامتیا مجله (۱۱۶)

په داخلي زنګون کې درد خورا ناخوښه دی.

عزیزانو په تیر پروګرام کې مو د زانګنه د ځینو ناروغیو جاج واخیسته ، په ننی پروګرام کې د زانګنه نورو ناروغیو جاج اخلو .

د زنګنه مفصل د پتون د دو هډوکو او تیبیاد جوړ ځای دی . د زنګنه پتیلا هم له دغه مفصل د ساتنې په خاطر د هغه د پاسه راغلی ده . هډوکي د رباطونو په وسیله له یوه بل سره ګنډل کیږي . د زنګنه په جوړ کې څلور اصلی رباط موجود دي . دغه رباطونه یا پلې د محکمو پړو په شان عمل کوي او د یوه بل په څنګ کې د هډوکو په ساتلو سره د زنګنه ثبات ساتي .

صلیبی رباط یا ACLد زنګنه یو اصلی رباط دی چی د پتون او د پښې د ساق هډوکی له یوه سره نښلوی . د دغو پلو تاوانونه د زنګنه د جوړ د درد او کمزورۍ یو دود او زیات عامل دی . دغه تاوان په میرمنو کې له سړیو زیات دی . صلیبی رباط د زنګنه دوهم ستر رباط دی چی د پتون او پښې هډوکی سره ګنډی .

مختلف عوامل د صلیبی رباطونو د شلیدو یا راکش کیدو سبب کیږي . د زنګنه وتل ، زنګنه ته سخت ګوزار لګیدا او په زیات دباو سره د زنګنه سمول له دغو عواملو دي . په خم شوی زنګون په مځکه غورځیدل یا ټوپ کول ، د منډې وهلو په وخت ناڅاپی دریدا او له یوې پښې بلې پښې ته ناڅاپی وزن انتقال هغه نور عوامل دي چی د دغه مشکل سبب کیږی . په کلی ډول دغه تاوانونه په فوټبال ، بسکټبال ، اسکی ، بیسبال او جیمناسټیکر کونکیو کې زیات خپره دي .

په داخلي زنګون کې درد خورا ناخوښه دی. مشهور شعار ته غوږ مه نیسئ "د درد پرته، هیڅ پرمختګ شتون نلري، ځکه چې ستاسو د بدن په یوه ځانګړې سیمه کې تکرار ناامني کولی شي تاسو ته د ټپي کیدو خبرداری درکړي. که تاسو په زنګون کې درد احساس کوئ، دا د دې نښه ده چې یو څه غلط دی. د ډیر کارونې ټپونه په دې ګډ کې خورا عام دي، نو تاسو ممکن د حالت ښه کولو لپاره خپل تمرینونه بدل کړئ.

که مونږ داسې ورزش  تمرین کوو چې په لاسونو کې ځواک ته اړتیا لري (لکه د ځواک روزنه یا ګالف) ، نو دا اړینه ده چې ستاسو په لاس کې یوکلو وزن ولرئ او ستاسو د سپورت د مړوند او زنګون حرکتونه بیا تولید کړئ. په ورته وخت کې، مونږ ه به د بدن ښکته برخه او اصلي عضلات پیاوړی کړو .

د زنګنه د رباطونو د شلیدا یا تاوانی کیدا تشخیص سخت دی . په عین حال کی ناروغ د تاوان له رامینځته کیدا سره سملتاسی تشخیص ورکولې شی چی زنګون له جدی مشکل سره مخامخ شوی دی ځکه چی سخت درد تجروبه کوی ، د جوړ حرکتی لمن یې محدوده شوی او زنګون ډیر ژر پړسیږي . له دې پرته د مزل کولو په وخت د درد احساس ، د فعالیت په وخت په زنګون کی اوچت غږ اوریدل او د بی تباتي احساس وغیره دا ټول مونږ متوجه کوی چی دغه موضوع جدی وبولو .

هغه درد چې تاسو یې لرئ ممکنه ده  ناڅاپه یا د وخت په تیریدو سره پیښ شي. د دې ځایی ناورین سربیره، تاسو ممکنه ده  نورې نښې نښانې وګورئ. د زخم په لومړیو مرحلو کې، درد ممکن یوازینی د پام وړ شاخص وي، مګر دا پدې معنی ندي چې دا نور نښې شتون نلري .

د زنګون په دننه کې نرموالی، د خولې کولو یا د لاس تیرولو په وخت کې د درد لامل کیږي . د ګوتو سوځیدنه ، په لاسونو او لاسونو کې کمزوری  وغیره .

له تاوانی کیدا وروسته له RICE رودې په استفادی سره یعنی ارامه دباو ، یخ ، د غړی بره کول او ارام د ښه کیدا له بهیر سره مرسته کولې شی . همدراز لازمه ده چی له تاوان لیدلو ۷۲ ساعته وروسته ،له ګرمولو ، منډې وهلو  او ماساج ورکولو ډډه وکړئ . ممکنه ده چی ډاکټر د تاوانی شوی زنګون د ساتنې لپاره د بریس د استفادې وړاندیز وکړي . د زیات نه زیاتې څارنې او خیال په خاطر ممکنه ده د ناروغ لپاره  له تخر لاندې ډانګورئ  وړاندیز شی تر څو په زنګون دباو کم شی .

زنګون درد درملنه په تشخیص پورې اړه لري. له همدې امله، دا اړینه ده چې د روغتیا پاملرنې متخصص د درملنې ځانګړي پلان پیل کولو دمخه د حالت لامل وټاکي. د زنګون د درد ډیر شرایط (د زنګون ماتیدو یا بې ځایه کیدو استثنا سره) د ځان پاملرنې ساده ستراتیژیو سره اداره کیدلی شي.

د ډیر عام داخلي زنګون شرایطو لپاره لومړی درملنه د ګډ آرام کول دي، کوم چې د سخت سوزش کمولو ته اجازه ورکوي. په هرصورت  دا مهمه ده چې د دې کولو په وخت کې محتاط ووسئ، ځکه چې اوږدمهاله حرکت کول په ګډ کې د سختوالي لامل کیدی شي.

د یخ کڅوړې د داخلي زنګون درد لپاره ترټولو پراخه کارول شوي درملنه ده .

سپارښتنه کیږي چې په زنګون کې یخ واچوئ (د یخ کڅوړې او پوټکي ترمینځ تولیه ایښودلو سره) له 15 څ تر 2۰ دقیقو لپاره ، په ورځ کې درې ځله. دا هم یو ښه نظر دی چې په فعاله توګه د خپل لاس کارولو وروسته د 15 دقیقو لپاره خپل کنډک یخ کړئ.همداراز د زنګون یا زنګون پیډ اغوستل وغیره هم نورې لارې چارې دي 

د زنګون د درد نه ښه کیدا په صورت کې ممکنه ده ډاکټر د درد او پړسوب د کمولو درمل درولیکی . همداراز نورو درملیزو رودو کې د پی ار بی بچکارۍ کول ، طب سوزنی ، د پوستکی له لاری د عصوبو الیکټرونیکی تحریک دی .

د شاک ویو تراپی درملیز روده د دغه ډول تاوانونو لپاره یوه بله درملیزه روده ده . د دغې رودې په کارولو سره ناروغ ښه کیږی . که دغه رودې هم کومه نتیجه ورنکړی نو ډاکټر ممکنه ده د اپریشن یا جراحۍ وړاندیز وکړی .

د زنګون پورې اړونده یوه بله ناروغۍ په زنګون کې د اوبو ناروغۍ ده چی معمولا پکې د زنګون جوړ د مایعاتو له حده زیاته راغونډیدا په دلیل پړسوب کوی . کله چی په زنګون کې اضافی مایع یا اوبه راغونډیږی ، د زنګون د پړسوب او همداراز په دغه ځای کې د درد د رامینځته کیدا سبب کیږی . دغه ناروغۍ په بوډاګانو کې ډیر زیاته ده او د زنګون د جوړ د کمزورۍ کیدا سبب کیږی .

د زنګون  د اوبو زیاتره موردونه د بورسا دستریدا یا په جوړ کې د اوبو یوه کڅوړه شانته رامینځته کیږی .

د زنګون د اوبو یو بل مورد په مفصل یا جوړ کې د وینې راغونډیدل دي . په اکثره ناروغانو کې د زنګون د اوبو کیدل له کوم علت پرته رامینځته کیږی چی سم تشخیص یې د درملنې لپاره زیات اهمیت لری . هغه نور موردونه چی د زنګون د اوبو سبب کیدلی شی ، ارتریت ، ټروما ، روماتیزم ، سټریس ، په زنګون زیتات دباواو په ډیرو نادرو موردونو کې د یوه تومور شتون کیدلی شی .

د زنګون د پړسوب درملنه د دغه ګډوډی رامینځته کونکی عامل پورې  اړه لری . کله یو زنګون سخت تاوانی کیږی یا پکې یو ټومورشتون ولری ممکنه ده اپریش ته ضرورت بیښ شی . په عین حال کی زیاتره موردونو کې د اپریش اړتیا نه وی او له جراحۍ پرته درمل کیدلی شی .

پر طبیعی درملنو سربیره داسې لارې چارې هم شته دي چی وګړی کولی شی  په کور کې د زنګون د پړسوب د کمولو لپاره ترسره کړی .