د ایران او افغانستان د اقتصادي همکاریو د پراختیا زمینه
پارس ټوډی- په کابل کې د ایران د سفارت سرپرست، د ایران او افغانستان ترمنځ د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو کچه مخ پر وده بللې ده.
د پارس ټوډی د راپور له مخې، په کابل کې د ایران د سفارت سرپرست علیرضا بیکدلي له یو شمېر سوداګرو سره په ناسته کې ویلي، د ایران او افغانستان چارواکو د نفتو او ګازو د برابرولو، برېښنا، د سرې د تولید، کرنې، چرګانو روزنې او نورو تولیدي او زیربنایي برخو په څېر ساحو کې د ګډو همکاریو زمینه ارزولې ده.
همداراز، د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې د چارواکو او د ایران د سفارت د مسوولینو په وروستۍ لیدنه کې د خصوصي سکتور د اړیکو پراختیا، د سوداګریزو نندارتونونو جوړول، د دواړو هېوادونو د شرکتونو ترمنځ سوداګریزې ناستې او د سوداګرو او پانګهوالو د تګ راتګ اسانتیاوې تر بحث لاندې نیول شوې دي.
د انرژۍ په برخه کې هم د دواړو هېوادونو چارواکو د افغانستان د نفتو او ګازو اړتیاوو د پوره کولو، تخصصي او تخنیکي روزنو او د سرچینو د اکتشاف په برخه کې د همکاریو په اړه خبرې کړې دي او د دغو همکاریو د تعقیب لپاره ګډ تخنیکي ټیمونه معرفي شوي دي.
ایران د ۲۰۲۵ مالي کال په ترڅ کې د افغانستان د ټولیزو وارداتو له ۳۱.۳ سلنې سره د دغه هېواد تر ټولو لوی وارداتي سرچینه وه؛ دغه شمېرې د افغانستان د اقتصاد لپاره د ایران د بازار او سوداګریزو لارو د پام وړ اهمیت ښيي.
په همدې حال کې، افغانو او ایراني سرچینو د دوهاړخیزې سوداګرۍ د پراختیا لپاره د هڅو د زیاتېدو خبر ورکړی دی.
څه موده وړاندې علیرضا بیکدلي ویلي وو: د دواړو هېوادونو د سوداګرۍ حجم له ۳.۵ میلیارد ډالرو اوښتی دی؛ په عین حال کې، افغان چارواکي ایران ته د افغانستان د صادراتو د زیاتېدو او د سوداګریزو اړیکو د لا متوازن کېدو پر اړتیا ټینګار کوي.
د اقتصادي چارو د کارپوهانو په باور، د اقتصادي چارواکو د لیدنو زیاتېدل او د دواړو هېوادونو د خصوصي سکتور د استازو مستقیم حضور کولای شي زمینه برابره کړي چې موجودې سوداګریزې اړیکې د تولید، انرژۍ، ترانزیټ او پانګونې په برخو کې په پراخو همکاریو بدلې شي.
خو د پیسو د لېږد پر وړاندې د خنډونو لرې کول، د سوداګرو د تګ راتګ اسانتیا، د ګمرکي او ترانزیټي ستونزو حل او د افغانستان د صادراتو زیاتول به لا هم د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوامدارې سوداګرۍ د پراختیا لپاره له مهمو عواملو څخه وي.